Բնական‌ ‌թվերի‌  ‌գումարման‌ ‌տեղափոխական‌ ‌և‌ ‌զուգորդական‌ ‌

օրենքները‌ ‌

 ‌

 ‌

Գումարվող‌ ‌թվերը‌ ‌կոչվում‌ ‌են‌ ‌‌գումարելիներ‌,‌ ‌իսկ‌ ‌գումարման‌ ‌արդյունքը՝‌ ‌

գումար‌։‌ ‌ ‌

Բնական‌ ‌թվերի‌ ‌գումարման‌ ‌տեղափոխական‌ ‌օրենք‌․‌

Գումարելիների‌ ‌տեղերը‌ ‌փոխանակելիս‌ ‌գումարը‌ ‌չի‌ ‌փոխվում։‌ ‌ ‌

Բնական‌ ‌թվերի‌ ‌գումարման‌ ‌զուգորդական‌ ‌օրենքը‌․‌ ‌

Եթե‌ ‌երկու‌ ‌թվերի‌ ‌գումարին‌ ‌գումարվում‌ ‌է‌ ‌երրորդ‌ ‌թիվը,‌ ‌արդյունքը‌ ‌

հավասար‌ ‌կլինի‌ ‌այն‌ ‌թվին,‌ ‌որը‌ ‌ստացվում‌ ‌է,‌ ‌եթե‌ ‌առաջին‌ ‌թվին‌ ‌

գումարվում‌ ‌է‌ ‌երկրորդ‌ ‌և‌ ‌երրորդ‌ ‌թվերի‌ ‌գումարը։‌ ‌ ‌

 ‌

Դասարանական‌ ‌առաջադրանքներ‌․‌

1‌․‌‌ ‌Գտե՛ք‌ ‌առաջին‌ ‌երեք‌ ‌կարգային‌ ‌միավորների‌ ‌գումարը։‌ ‌111

2‌․‌‌ ‌Գտե՛ք‌ ‌ամենամեծ‌ ‌եռանիշ‌ ‌թվի‌ ‌և‌ ‌ամենափոքր‌ ‌քառանիշ‌ ‌թվի‌ ‌գումարը։‌ ‌999<1000 1-ով

3‌․‌ ‌‌Կիրառելով‌ ‌գումարման‌ ‌տեղափոխական‌ ‌օրենքը՝‌ ‌հաշվել‌ ‌առավել‌ ‌հարմար‌ ‌

եղանակով։‌ ‌

●150+200+250‌ ‌=600

●796+100+4+250‌=1150 ‌

●38000+6550+2000‌= ‌48550

4․‌‌ ‌Կիրառելով‌ ‌գումարման‌ ‌զուգորդական‌ ‌օրենքից՝‌ ‌հաշվեք‌ ‌առավել‌ ‌հարմար‌ ‌

եղանակով։‌ ‌

●39+13+87‌ ‌=139

●196+17+283‌= ‌496

●1032+968+255‌= ‌2255

5.‌‌ ‌Կիրառելով‌ ‌գումարման‌ ‌տեղափոխական‌ ‌և‌ ‌զուգորդական‌ ‌օրենքները՝‌ ‌

հաշվեք‌ ‌առավել‌ ‌հարմար‌ ‌եղանակով։‌ ‌ ‌

●64+18+36‌ ‌=118

●393+8+92+107‌ ‌=600

●2059+2311+441+689+14‌ ‌=5514

6․‌‌ ‌Մեքենան‌ ‌առաջին‌ ‌օրն‌ ‌անցել‌ ‌է‌ ‌115կմ,‌ ‌երկրորդ‌ ‌օրը՝‌ ‌15կմ-ով‌ ‌ավելի։‌115+115+15+255=500կմ

Երրորդ‌ ‌օրը‌ ‌մեքենան‌ ‌անցել‌ ‌է‌ ‌10կմ-ով‌ ‌ավելի,‌ ‌քան‌ ‌առաջին‌ ‌երկու‌ ‌օրում։‌ ‌

Ընդամենը‌ ‌քանի՞‌ ‌կիլոմետր‌ ‌է‌ ‌անցել‌ ‌մեքենան‌ ‌երեք‌ ‌օրում։‌ ‌

7․‌Հինգ‌ ‌միանման‌ ‌աթոռակներն‌ ‌արժեն‌ ‌18000‌ ‌դրամ։‌ ‌Ինչքա՞ն‌ ‌պետք‌ ‌է‌ ‌վճարել‌ ‌

12‌ ‌այդպիսի‌ ‌աթոռակների‌ ‌համար։‌ ‌18000:5=360×12=4320դ

Տեստ 3

Ջանի Ռոդարի
Ջելսոմինոյի արկածները

Մի անգամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝  բոլոր տանձերը հասել են: Տանձերը, ախր, միշտ այդպես են. ոչ ոքի ոչինչ չեն ասում, բայց իրենց համար հասնում են, և մի գեղեցիկ օր էլ տեսնում ես՝արդեն հասել են, ու եկել է քաղելու ժամանակը:

«Ափսոս, որ սանդուղք չեմ վերցրել հետս,- մտածեց Ջելսոմինոն: — Արի գնամ, տանից սանդուղք բերեմ ու մի հատ էլ երկար ձող՝ վերևի ճյուղերից տանձը թափ տալու համար»:

Բայց այդ պահին  նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:

Եվ, այսպես որոշելով, նա կանգնեց ծառի տակ ու ոչ կատակ, ոչ լուրջ ճչաց.

-Է՜յ, տանձեր, հապա մի ցած թափվեք:

«Թը՛փ-թը՛փ-թը՛փ»,- պատասխանեցին տանձերը՝ անձրևի նման ցած թափվելով:

Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին և նույն բանը կրկնեց: Ամեն անգամ, երբ նա գոռում էր՝ «թափվե՛ք», տանձերը ճյուղերից այնպես էին պոկվում, կարծես հենց դրան էին սպասում:

Ջելսոմինոն շատ ուրախ էր դրա համար:

«Այսպես ես ահագին ուժ կխնայեմ,- խորհում էր նա,- ափսոս, որ առաջ չէի մտածել այս մասին»:

Մինչ Ջելսոմինոն շրջում էր իր պարտեզում ու այդ ձևով հավաքում տանձերը, հարևան արտում քաղհան անող մի գյուղացի տեսավ նրան: Նա տրորեց աչքերը, քիթը կսմթեց և, երբ համոզվեց, որ տեսածը երազ չէ, վազեց կնոջ մոտ.

-Գնա, մի տես ̀ ինչ է կատարվում,- դողալով ասաց նա կնոջը,- ես համոզված եմ, որ Ջելսոմինոն չար վհուկ է:

-Ի՜նչ ես ասում. նա բարի, սուրբ ոգի է:

Մինչ այդ ամուսինները բավական խաղաղ էին  ապրել, բայց այստեղ նրանք կպան իրար: Հանկարծ ամուսնու գլխում մի միտք ծագեց.<<Արի հարևաններին կանչենք: Թող նրանք էլ նայեն Ջելսոմինոյին, տեսնենք ̀ ի՞նչ կասեն>>:

Հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ կնոջը: Նա դեմ չէր մի ավելորդ անգամ շաղակրատելու հնարավորություն ստանալուն, դրա համար էլ մի ակնթարթում անհետացավ:

Դեռ արևը մայր չէր մտել, երբ ամբողջ շրջակայքն իմացավ պատահածի մասին: Բնակիչները բաժանվել էին երկու մասի: Մի մասը պնդում էր, թե Ջելսոմինոն բարի ոգի է, իսկ մյուսներն ապացուցում էին, թե նա չար կախարդ է:

  1. Տեքստի 4  բառերում  տառի փոխարեն  վանդակ  է  դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը ̀  լարացնելով բաց թողած տառերը:

անգամ_____________________

երբ_____________________

սուրբ____________________

ավելորդ_____________________

  1. Բնագրից դու՛րս գրիր չորս բարդ բառ,  բաժանի՛ր բաղադրիչների:

քաղհան______________________        քաղել+հանել ___________________

շաղակրատել______________________     շաղ+ա+կրատ___________________

ակնթարթ______________________                             ակն (աչք)+ թարթել____________________

շրջակայք_____________________                             շուրջ+ա+կայք____________________

  1. Տեքստից դու՛րս  գրիր տրված բառերի հոմանիշները.

ա/ աստիճան         սանդուղք______________      

բ/ սիրուն                գեղեցիկ______________

գ/ բղավել               ճչալ գոռալ______________

դ/ դաշտ                 արտ______________

  1. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.

ա/ քաղհան – բարդ 

բ/ չար – պարզ

+գ/ երազ  – ածանցավոր

դ/տանձ — պարզ

  1. Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.

ա/հարևան
բ/ ճյուղ

+գ/ ծառ

դ/ամուսին

  1. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:

ա/ պարտեզ – գոյական

բ/ տանձ – գոյական   

+գ/ առավոտյան -գոյական         

դ/  միտք – գոյական

  1. Տեքստից ընտրի՛ր չորս բառ (ոչ բայ) և դարձրու՛  բայեր:

Ձայն___________________                         ձայնել, ձայն տալ__________________

Միտք___________________                            _մտածել_________________

Անձրև ___________________                             _անձրևել_________________

____կատակ_______________                             _______կատակել___________

  1. Որ՞ն է տրված նախադասության ենթական.

Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին: 

_ Ջելսոմինոն ________________

  1. Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:

_______________ Ջելսոմինոն շատ ուրախ էր դրա համար: __________________________________________________________

_______________________ «Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:____________________________________________________

_________________________________________________________________________

  1. Կետադրի՛ր տեքստում ընդգծված նախադասությունը:
  2. Դո՛ւրս գրիր Ջելսոմինոյին բնութագրող արտահայտություններ:

______ Դեռ արևը մայր չէր մտել, երբ ամբողջ շրջակայքն իմացավ պատահածի մասին: ________________________________________________________________

__Նա բարի սուրբ ոգի է: Նա չար կախարդ է:______________________________________________________________________

  1. Ո՞րն էր Ջելսոմինոյի հիմնական նպատակը.  

+ա/ ահագին ուժ խնայելը

բ/ բարձր ձայն ունենալը

գ/ ճյուղերից տանձեր թափելը

դ / սանդուղք բերելը

  1. Ի՞նչ միտք ծագեց Ջելսոմինոյի մտքում:

Բայց այդ պահին  նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց _______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

  1. Ինչո՞ւ էր բնակիչների մի մասը Ջելսոմինոյին համարում չար վհուկ, մյուս մասը՝ բարի ոգի:

Ոմանք Ջելսոմինոյին համարում էին չար վհուկ, քանի որ նա իր ձայնով կարողանում էր տանձերը ծառից պոկել։ Իսկ դա բնական չէր։ Իսկ մնացածը նրան բարի ոգի էին համարում, քանի որ նա ոչ մի չար բան չէր արել։________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

  1. Ինչո՞ւ հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ գյուղացու կնոջը:

Նա դեմ չէր մի ավելորդ անգամ շաղակրատելու հնարավորություն ստանալուն, դրա համար էլ մի ակնթարթում անհետացավ:_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________                                            

Задание по русскому

  1. Большая ли семья у рассказчика? Очен болшая
  2. Назовите членов семьи, о которой вы только что прочитали. Мама, папа,тётя,брат,собка,сестр
  3. Какие ещё слова, обозначающие родственников вы знаете? Новый год, день рожденства, рождествод
  4. Как вы думаете, почему Джека считают членом семьи? Ну потамучто, его всё любили и он стал членом семйи
  5. Объясните значения этих слов на русском языке.
    Например: дядя – это брат папы или мамы.

    дедушка –папа мамы или папа папы
    бабушка – мама папы или мама мамы
    племянник – сын сестры или брата
    племянница – дочь сестры или брата
    тётя – сестра мамы или папы
    двоюродный брат – сын тёти или дяди
    двоюродная сестра – дочь дяди или тёти

Առաջադրանքներ դասարանում

1.Տրված բառերը գործածի՛ր նախադասությունների մեջ կամ փոքրիկ պատմություն հորինի՛ր:

Հարավ, ավտոմեքենա, օվկիանոս, նավահանգիստ, նավթ. օ՜ֆ, ո՜ւ ֆ, ասֆալտ:

Օ՜ֆ ավտոմեքենան գնաց դեպի Հարավ՝ օվկիանոսի նավահանգիստ: Ո՜ւֆ ասֆալտը շատ տաք է: Ասֆալտը պատրաստվում է նավթից:

2.Տրված բառերից ամեն մեկով մի քանի նոր բառեր կազմի´ր:

Հարավ, ավտո, ասֆալտ: Հարավային Կորեա, ավտոսրահ, անֆալտապատ

3. Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Թոռնիկն արագ թռավ տատի գիրկ: (գիրկ, գիրք)
Միաժամանակ երեք գիրք Է կարդում: (գիրկ, գիրք) Հորդ անձրևը կտրվելու միտք չուներ: (հորդ, հորթ) Հորթը տրտինգ տալով վագեց մոր մոտ: (հորդ, հորթ)

4. Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Որթերի մեջ անծանոթ մի աղջիկ տեսա: (որդ, որթ)
Որդերի պատճառով ձկնորսության չգնացի: (որդ. որթ)
Շատ հաջող ավարտ ունեցավ մեր ձեռնարկը: (հաջող, հաչող)
Հաչող շանը կծան չի լինում: (հաջող, հաչող)
Երեխայի կտրիչ ատամներն արդեն դուրս էին եկել: (կտրիչ, կտրիճ)
Իմ բոլոր կտրիճ ընկերները հավաքվել են այսօր: (կտրիչ, կտրիճ)

5.Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: (հարդ, հարթ)
Քամին ամբողջ հարդը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: (հարդ, հարթ)
Տարբեր ախտեր քայքայել էին մարմինը: (աղտ, ախտ)
Փոշիով ու աղտով էր ծածկված փողոցը: (աղտ, ախտ)
Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: (ուղտ, ուխտ)
Քո արած ուխտը թանկ է բոլորիս համար: (ուղտ, ուխտ)

6. Կարմիրով ներկած բառերը փոխարինի´ր հոմանիշներով: Ընտրածդ բառերի գրությունը ճշտի´ր բառարանի օգնությամբ:

Խոսքս մի՛ ընդհատիր:
Մինչև ե՞րբ պիտի գաղնի պահես:
Անձրևն ինչպես սկսվել էր, այնպես էլ ավարտվեց, կամ կտրվեց:
Օդանավի վայրէջքը ոչ ոք չնկատեց:
Երեխայի նման հրճվում էին ու լիաթոք ծիծատսմ:
Եղնիկի հորթը մորն էր փնտրում:

7. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մի անգամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝  բոլոր տանձերը հասել  են:  Տանձերը, ախր, միշտ այդպես  են,   ոչ  ոքի  ոչինչ  չեն  ասում, բայց իրենց համար հասնում  են,  և մի գեղեցիկ  օր  էլ  տեսնում  ես՝  արդեն  հասել  են,  ու  եկել է քաղելու ժամանակը:

«Ափսոս, որ սանդուղք  չեմ վերցրել հետս,- մտածեց Ջելսոմինոն: — Արի գնամ, տանից սանդուղք բերեմ ու մի հատ  էլ երկար ձող՝ վերևի ճյուղերից տանձը թափ տալու համար»:

Բայց այդ պահին  նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե  օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:

Ճամփորդական պատմություն

Դասարանով գնացել ինք Էրեբունիբ թանգարան: Ես արաջին անգամ էի լինում այնտեղ: Մեզ պատմեցին, որ այն հիմնադրել է Արգիշտի թագավորը՝ Մենոայի որդին: Ամեն ինց շատ հետաքրքիր էր: Մեզ ցույց տվեցին, թե ինչպես են հնէաբանները գտածոները մաքրում փոշուց խոզանակով: Այնեղ տեսանք Արգիշտի արքայի կառուցաց էրէբունի ամրոցի մասին արձանագրությունը : Մեր քաղաքը հիմնադրվել է մ.թ.ա 782 թ. և մեծ է Հռոմից 29 տարով:

Այդ օրը շատ հետարքիր անցավ:

  1. Ինչո՞վ է աչքի ընկնում բանաստեղծությունը՝ գույնո՞վ, ձայնո՞վ, թե՞ շարժումով: Դո՛ւրս գրիր այն տողերը, որտեղ “գույն” կա: Ինձ համար բանաստեղծության մեչ և՛ գույն, և՛ շարժում կա, և՛ ձայն կա, դժվար է առանձացնել որևէ մեկը:
  2. Գրի՛ր, թե տրված բառերի  մեջ քանի՞ տառ, քանի՞ հնչյուն կա:

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,

Ոսկի են թվում տերև ու ճյուղ,

Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,

Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:

3.Գրի՛ր, թե տրված բառեռի մեջ քանի՞ տառ, քանի՞հնչյուն կա:

Ոսկեզօծվել-10 տ. 11հ.

տերև- 4 տ.5հ. ոսկի-4տ.5հ. ջրվեժ 5տ.5.

5. Բանաստեղծությունը գրավոր պատմի՛ր և նկարի՛ր:

Շատ գեղեցիկ աշուն է, ամեն ինչ ոսկեգույն է, դեղին, որ կարծես հրդեհ բռնկված լինի: Քամին համերգ է տալիս ջրվեժի, առվակի, ծառի, ծտերի համար, որանք ծափահարում են նրան: Իսկ նա հավաքում է գետնատարած ոսկին՝ մեծահարուստի նման:

Հայկ 7 բել

Հայկ նահապետ (նաև Հայկ թագավոր[1]Հայկ դյուցազունՀապետոսթյան Հայկ), լեգենդար հերոս, հայոց անվանադիր նախնին։ Մովսես Խորենացին իր «Հայոց պատմություն» աշխատությունում գրի առնված ավանդազրույցում նրան անվանում է նախահայր։ Համաձայն Աստվածաշնչի՝ Հայկը Հաբեթի սերունդներից էր և այդ պատճառով երբեմն անվանվում է Հաբեթոսթյան Հայկ։

Ըստ Մովսես Խորենացու, Հայկը սերում է Նոյի կրտսեր որդի Հաբեթից, Հայկը Նոյի 5-րդ սերունդն է։

Մ. Խորենացին «Հայոց Պատմություն»-ում գրում է, որ Հայկը ապստամբեց Բաբելոնի տիրակալ Բելի (Belus/Belos) դեմ, Վանա լճի մոտ Հայկը պատերազմեց Բելի դեմ, ջարդեց նրա զորքը, սպանեց նրան ու դրեց հայոց պետության հիմքը, ըստ այդմ՝ մեր երկիրը կոչվեց Հայք։

Ելք ստուգատեսի ամփոփում

1.Տեղադրի՛ր տարվա ընթացքում իրականացված որևէ ընթերցման հղում (Սասունցի Դավիթ, Բարոն Մյունխհաուզենի զարմանալի արկածները, Աղայան-Ռոդարի, Թումանյանական օրեր, Խնկոյանական օրեր նախագծերի շրջանակներում)

2. Տեղադրի՛ր մաթեմատիկայի մարտահրավերի հղումը, որում պետք է հավաքված լինեն քո և ընկերոջդ տեսանյութերի հղումները միասին:

3.Տեղադրի՛ր տեխնոլոգիական ամփոփման հղումդ՝ ցուցահանդես, խոհանոցային գործունեություն, թափոններից իրեր(որևէ մեկը):

4.Տեղադրի՛ր մարզական պարապմունքիդ, «Իմ տունը` մարզասրահ», «Իմ սիրելի մարզաձևը» կամ որևէ այլ նախագծի մարզական գործունեության հղումը:

5. Նշի՛ր ընտրությամբ գործունեության քո ընտրության անունը, ձեռքբերումներդ և դժվարություններդ տվյալ գործունեությունից:
Տեխնալոգիա. ձեռքբերումներս՝ խեցեգործությամբ արձանիկների պատրաստում, դժվարություններ չեն առաջացել: