Դաս 14.    (15.12 — 19.12).

Թեմատիկ հարցեր, խնդիրներ և առաջադրանքներ՝

Խնդիր 1.  2 Վ լարման համար հաշվարկված քանի՞ միատեսակ լամպ է անհրաժեշտ հաջորդաբար միացնել, որպեսզի ստացված տոնածառի ծաղկաշղթան հնարավոր լինի միացնել 100 Վ լարման ցանցին:

50

Խնդիր 2.35 Օմ և 7 Օմ դիմադրություն ունեցող 2 ռեզիստորներ միացված են հաջորդաբար: Նրանցից որի՞ ծայրերում է լարումը փոքր և քանի՞ անգամ: 

Փոքր լարումը 7 Օմ ռեզիստորի վրա է, 5 անգամ փոքր է։

Խնդիր 3.

Շղթայի AB տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 10 Օմ է : Որոշել R3 հաղորդչի դիմադրությունը, եթե R1= 2 Օմ’ R2= 5 Օմ: Որքան է հոսանքի ուժը  AB տեղամասում, եթե վոլտաչափի ցուցմունքը 6Վ է:

R3 = 3Ω, հոսանք I = 0.6,A

Խնդիր 4.Նկարում պատկերված շղթայում ամպերաչփը ցույց է տալիս 1,5 Ա, իսկ վոլտաչափը՝ 12 Վ:  Որոշել R2 հաղորդչի դիմադրությունը, եթե R1= 2 Օմ է:


R2=6Ω

Խնդիր 5. Որոշեք նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի դիմադրությունը, եթե միմյանց միացված ռեզիստորների դիմադրությունները համապատասխանաբար հավասար են՝ R1 = 6 Օմ, իսկ R2 = 8 Օմ: 

R​=R1​+R2​=6+8=14Ω

Խնդիր 6. Ինչի՞ է հավասար նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը, եթե միմյանց զուգահեռ միացված միատեսակ լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը 33 Օմ է: 

R = 16,5Ω

Խնդիր 7.  Լարումը նկարում պատկերված շղթայի տեղամասում 50 Վ է, իսկ հոսանքի ուժը՝ 1 Ա: Որոշեք երկրորդ ռեզիստորի դիմադրությունը, եթե առաջինինը՝ 5 Օմ է: 

R2​=45Ω

Վահրամ Գայֆեճյան

Վահրամ Գայֆեճյանը ծնվել է 1879 թ. ապրիլի 14-ին Ախալցխայում։ Վաղ տարիներից հետաքրքրվել է նկարչությամբ, սովորել Մոսկվայում, սակայն կյանքի կարևոր մասը կապված է Հայաստանի հետ։ 1924-ից մինչև 1960-ը նա ապրել և ստեղծագործել է Երևանում, ուսուցանել երիտասարդ նկարիչների և զարգացրել հայ կերպարվեստը։ Նա մահացել է 1960 թ. նոյեմբերի 30-ին Երևանում։ Գայֆեճյանը թողել է հարուստ ժառանգություն՝ բնանկարներ, քաղաքային տեսարաններ, դիմանկարներ և նատյուրմորտներ, որոնց մեծ մասը պահվում է Հայաստանի Ազգային պատկերասրահում։

Վահրամ Գայֆեճյանի աշխատանքները,

«Արևելյան հեքիաթ» (1907), «Սրճարան» (1914), «Եղրևանի» (1917), «Ինքնանկար» (1921), «Փողոցը գիշերով» (1929), «Երևանյան տեսարան» (1944), «Ախթալա» (1957)։

Պատմությոան Հարցեր 12․12․2025

Բացատրել բառերը

1․Պանիսլամիզ, պանթուրքիզմ

Պանիսլամիզմը բոլոր մահմեդականների միավորումն է մեկ իշխանության տակ։

Պանթուրքիզմը՝ բոլոր թուրք ժողովուրդների միավորումը՝ թուրքական գերիշխանությամբ։

2․ Հայության բնաջնջման համիդյան ծրագիրը, համիդյան ջարդերի հետևանքները; Միջազգային արձագանք

Սուլթան Աբդուլ Համիդ II–ի քաղաքականությունն էր հայերին ճնշելու և բնաջնջելու համար։ Արդյունքում զոհվեցին հարյուր հազարավոր մարդիկ և ավերվեցին գյուղեր ու քաղաքներ։ Եվրոպան դատապարտեց, բայց չմիջամտեց։

3․ Համեմատել Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների տրապետության տակ 20րդ դարի սկզբին

Ռուսական Հայաստանում հայերը ունեին կրթություն ու մշակութային ազատություն։ Օսմանյան Հայաստանում նրանք ենթարկվում էին բռնությունների և անիրավության։ Ռուսական վարչակարգը համեմատաբար ավելի անվտանգ էր։

4․ Ինչ է հայկական հարցը, հայկական հարցի վերաբացումը 1912 – 1914թթ

Հայկական հարցը վերաբերում էր հայերի իրավունքների ու անվտանգության խնդրին Օսմանյան կայսրությունում։ 1912–14թթ. այն վերաբացվեց եվրոպական միջամտությամբ։ Սակայն բարենորոգումները չիրականացվեցին։

5․Առաջին համաշխարհային պատերազմը և հայոց ցեղասպանությունը, հետևանքները և դատապարտումը

Պատերազմի ընթացքում Օսմանյան իշխանությունները կազմակերպեցին հայերի ցեղասպանությունը։ Զոհվեցին մոտ 1,5 մլն մարդ և կործանվեց պատմական հայրենիքը։ Ցեղասպանությունը միջազգայինորեն դատապարտվում է։

6․Բրեստ-Լիտովսկիի պայմանագիրը

1918թ. Ռուսաստանը դուրս եկավ պատերազմից և զիջեց հայկական տարածքները Կենտրոնական տերություններին։

7․ Բաթումի խորհրդաժողովը

1918թ. Թուրքիան և հայերը բանակցեցին Բաթումում։ Հայաստանին պարտադրվեցին ծանր ու սահմանափակող պայմաններ։

8․ Մայիսյան հերոսամարտերը, Հայաստանի հանրապետության հռչակումը Բաթումիի պայմանագիրը

Մայիսյան մարտերը կանգնեցրին թուրքական առաջխաղացումը։ Հայաստանի Հանրապետությունը հռչակվեց 1918թ.։ Բաթումի պայմանագիրը սահմանափակեց նրա տարածքը։

9․ Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում

Հայաստանը ներկայացրեց իրավունքներն ու պահանջները Փարիզում։ Մեծ տերությունները խոստումներ տվեցին։ Բայց դրանք ամբողջությամբ չիրականացվեցին։

10․ Հայաստանը խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում․՝ ՀՀ անկումը

Հայաստանը ճնշվեց բոլշևիկներից և քեմալական Թուրքիայից։ Երկիրը ռազմական ու քաղաքականորեն թուլացավ։ 1920թ. Հանրապետությունը անկում ապրեց։

11․ Հայասանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ 20 րդ դարի սկիզբ

Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները թշնամական էին։ Վրաստանի հետ հիմնականում դիվանագիտական։ Իրանի հետ հարաբերություններն հարաբերականորեն խաղաղ էին։