Գրականություն
Ինչի՞ մասին է «Դավոն» պատմվածքը։
հերոս Դավոն Սասունից գաղթած հայ ֆիդայի է, որի կյանքի ուղին անբաժանելիորեն կապված է հայրենիքի կորստի ու ազատագրական պայքարի հետ։
Դավոն ծնվել և մեծացել է Արևմտյան Հայաստանի Սասուն գավառում։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա կորցրել է իր ամբողջ տոհմը, հարազատներին և օջախը, ինչը նրա հոգում թողել է անամոք ցավ ու վրեժի ծարավ։
Դավոյի ապրած կյանքի կարևոր դրվագները
Դավոյի կյանքի կարևոր դրվագներից մեկը Անդրանիկի բանակում ծառայելն էր։ Նա քաջ զինվոր էր, բայց երբեմն չէր ենթարկվում հրամաններին և գործում էր իր համոզմունքներով։
Հիշարժան է նաև այն դեպքը, երբ Դավոն վիճում է Անդրանիկի հետ և չի ընդունում նրա որոշումը։ Նա չի կարողանում անտարբեր մնալ իր ժողովրդի նկատմամբ կատարված անարդարության հանդեպ։
Մյուս կարևոր դրվագը Ցիցքարի կռիվն է, որտեղ Դավոն իր քաջությամբ աչքի է ընկնում։ Կյանքի վերջին րոպեներին նա կրկին մտովի վերադառնում է այդ օրերին։
Դավոյի բնավորության հիմնական գծերը
Դավոն համարձակ, համառ, հպարտ և իր սկզբունքներին հավատարիմ մարդ էր։ Նա չէր վախենում դժվարություններից և չէր սիրում անարդարությունը։ Երբեմն նրա համառությունը ստիպում էր սխալ որոշումներ ընդունել, ինչի համար կյանքի ընթացքում զղջում էր։
Դավոյի արժեքները
Դավոյի համար կարևոր էին հայրենիքը, ընկերությունը, պատիվը և հավատարմությունը։ Նա մեծ նշանակություն էր տալիս զինակից ընկերներին և երբեք չէր մոռանում նրանց հետ անցկացրած օրերը։ Նրա համար կարևոր էր նաև սեփական սկզբունքներին հավատարիմ մնալը։
Մահվան մահիճ․ ի՞նչ են բացահայտում մարդու մեջ նրա կյանքի վերջին րոպեները։
Դավոյի կյանքի վերջին րոպեները բացահայտում են նրա իրական էությունը։ Նա չի մտածում միայն իր կյանքի մասին, այլ մտքով վերադառնում է իր ընկերներին ու կռիվներին։ Երբ Համզե Պչուկը գալիս է նրան հրաժեշտ տալու, Դավոն մտքում նրան հրավիրում է կրկին կռվի գնալու։
Ինձ համար սա ցույց է տալիս, որ Դավոյի ամբողջ կյանքը կապված էր իր անցյալի, ընկերների և պայքարի հետ։ Նույնիսկ վերջին պահին նա մնում է այն նույն Դավոն, ինչպիսին եղել էր երիտասարդ տարիներին։
Ի՞նչն էր ընդհանուր Դավոյի և նրա ընկերների մեջ։ Ժամանակը և մարդու ինքնաիրացումն այդ ժամանակի մեջ։
Դավոյին և նրա ընկերներին միավորում էին նույն ժամանակաշրջանը, դժվարությունները, հայրենիքի համար պայքարը և ընկերությունը։ Նրանք ապրել էին մի ժամանակ, երբ իրենց կյանքը կապված էր ժողովրդի ճակատագրի հետ։
Յուրաքանչյուրը յուրովի էր արտահայտել իր բնավորությունն ու կարողությունները, բայց բոլորին միավորում էր ընդհանուր անցյալը։ Դավոն իր կյանքը գտել էր զինվորական պայքարի մեջ, իսկ ընկերները նույնպես իրենց հետքն էին թողել այդ ժամանակաշրջանում։
Դավոյի ընկերներից ո՞վ ինչով էր առանձնահատուկ։ Հիմնավորի՛ր պատասխանդ։
Համզե Պչուկը Դավոյի հին զինակից ընկերն էր։ Նա երկաթագործ էր և մինչև վերջին պահը Դավոյի կողքին էր։
Գրիգորը Գևորգ Չավուշի արնակիցն էր՝ Մքթենցի։ Պատմվածքի վերջում նա երգում է՝ Դավոյին դեպի հայրենի Սասուն ճանապարհելով։
Բջե Ավեն փորձում էր արթնացնել Դավոյին՝ հիշեցնելով Տալվորիկի կռիվը։
Խըբլջոզա Մանուկն աչքի էր ընկնում իր հումորով և կատակներով։
Խութա Միրոն Դավոյի համերկրացիներից և ընկերներից էր։
Տիգրանը նույնպես Դավոյի հին ընկերներից էր։
Հիթենքցի Մոսեն հետաքրքրվում էր Դավոյի ցանկություններով և փորձում էր խոսեցնել նրան։
Ինձ համար նրանցից ամենատպավորիչը Համզե Պչուկն էր, որովհետև նա նույնիսկ Դավոյի կյանքի վերջին պահին չէր հեռանում ընկերոջից։
Տեքստից պատկերավոր արտահայտություններ
«Կրծքի ճերմակ մազերը խճճված եղյամի պես»։
«Արևի փունջը շուլալվել է նրան»։
«Իրիկնապահի բոցերով այրվող փետուրը»։
«Գետի ահալի շունչը սողում էր ողնաշարն ի վեր»։
«Մթնշաղը դաշտ ու սարերին փափուկ թախիծ էր հյուսում»։
Փոխաբերություններ
«Պատուհանից ներս փրթած լուսե մի թել եկել է Դավոյին երկինք տանելու»։
«Դավոյի շունչը խառնվելու էր Մարութա սարի ամպերին»։
«Սրտներում գալարվող վրեժը հրացանների փողերից պոռթկում-պարպվում էր»։
«Մթնշաղը դաշտ ու սարերին փափուկ թախիծ էր հյուսում»։
«Դավոն արդեն գնում է»։
Այս արտահայտություններում հեղինակը պատկերավոր ձևով է ներկայացնում բնությունը, Դավոյի զգացմունքներն ու կյանքի ավարտը։
Տեղեկություններ Մուշեղ Գալշոյանի մասին
Մուշեղ Գալշոյանը (1933–1980) հայ արձակագիր և լրագրող էր։ Ծնվել է 1933 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, Թալինի շրջանի Կաթնաղբյուր գյուղում։ Նրա ծնողները Սասունից էին։
Ավարտել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։
Նրա ստեղծագործություններում հաճախ հանդիպում են Սասունի պատմությունը, ժողովրդի կյանքը, հայրենիքի կարոտն ու պայքարը։
Հայտնի ստեղծագործություններից են «Ձորի Միրոն», «Մարութա սարի ամպերը» և «Մամփրե արքան»։
Մահացել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ հայրենի Կաթնաղբյուր գյուղում։
Էսսե․ «Դավոն» պատմվածքում արտահայտված գաղափարի շուրջ
Մուշեղ Գալշոյանի «Դավոն» պատմվածքը մարդու կյանքի, հայրենիքի, ընկերության և պայքարի մասին է։
Ինձ հատկապես դուր եկան այն հատվածները, որտեղ Դավոն հիշում է Անդրանիկին և Գևորգ Չավուշին։ Հետաքրքիր էր նաև այն պահը, երբ պարզվում է, որ Դավոն պատրաստվում է կրկին կռվի գնալ։ Այդ դրվագներն ինձ համար պատմվածքի ամենատպավորիչ մասերից էին։
Դավոյի կերպարում ինձ դուր եկավ նրա համարձակությունն ու հայրենիքին նվիրվածությունը։ Նա իր կյանքի ընթացքում շատ դժվարություններ է անցել, բայց չի մոռացել իր ընկերներին և այն ժամանակները, երբ միասին պայքարում էին։ Նույնիսկ կյանքի վերջին րոպեներին նրա մտքերը վերադառնում են անցյալին՝ դեպի իր ընկերներն ու կռիվները։
Ինձ համար պատմվածքի գլխավոր գաղափարն այն է, որ մարդու կյանքը ձևավորվում է իր ընտրություններով և այն արժեքներով, որոնց հավատարիմ է մնում։ Դավոն իր կյանքում ունեցել է և՛ դժվարություններ, և՛ սխալներ, բայց նրա մեջ միշտ մնացել է հայրենիքի ու ընկերների հանդեպ նվիրվածությունը։
հասկացա, որ մարդու մասին շատ բան կարելի է հասկանալ նրա հիշողություններից և կյանքի վերջին պահերից։ Կարևոր է ապրել այնպես, որ կարողանաս հպարտությամբ հիշել անցած ճանապարհդ։