Կոլումբոսը, որի ամբողջական անունը Կրիստոֆորո Կոլումբոս է, իտալացի ծովագնաց էր, որը հայտնի է 1492 թվականին Ամերիկայի մայրցամաքի հայտնագործմամբ։ Նա ի սկզբանե ցանկանում էր գտնել հարավային ճանապարհ դեպի Ասիա, սակայն իր ճանապարհորդությունները հանգեցրին նոր աշխարհների բացահայտմանը Եվրոպայի համար։

Կոլումբոսը իրականացնում էր չորս առաքելություն՝ ծառայելով Իսպանիայի թագավորությանը։ Նրա արշավների արդյունքում Եվրասիայի և Ամերիկայի միջև սկսվեց ինտենսիվ փոխադարձ կապ, ինչը բերեց մշակութային, տնտեսական և քաղաքական փոփոխությունների։ Սակայն նրա արշավները նաև ունեցան բացասական ազդեցություններ՝ տեղական ժողովուրդների վրա, որոնց մշակույթները և կյանքը փոփոխության ենթարկվեցին եվրոպական գաղութային քաղաքականության արդյունքում։

Կոլումբոսի ժառանգությունը շարունակում է վիճելի լինել, և նրա գործունեությունը քննադատության է ենթարկվում ապօրինի բռնությունների և գաղութային նվաճումների համար:

Առաջադրանքներ։

1․ Զուգահեռագծի մի անկյունը 4 անգամ մեծ է մյուս անկյունից: Հաշվել զուգահեռագծի անկյունները:

x+4x=180

180=5x

X=180/5=36

X=36

4x=36*4=144

4x=144

2․ Զուգահեռագծի C անկյունը 56° է: Գտնել զուգահեռագծի մյուս անկյունները:

180-56=124

3․ Զուգահեռագծի պարագիծը 36 սմ է: Գտնել զուգահեռագծի կողմերը, եթե կողմերից մեկը երկու անգամ մեծ է մյուսից:

x+x+2x+2x=36

36=6x

X=36/6= 6

2x=6*2=12

4․ Տրված է ABCD սեղանը, ∢A=37°, ∢C=121°։ Գտնել ∢B և ∢D։

180-37=143

180-121=59

143+37=180

121+59=180

B=143

D=59

5․ Տրված է ABCD սեղանը, EF-ը միջին գիծն է։ AE=EB, CF=FD, BC=28 մ, AD=30 մ: Գտնել EF-ը:

28+30=58

58/2=29

EF=29

6․ Սեղանի կողմերը հարաբերում են ինչպես՝ 8:5:12:7, իսկ սեղանի պարագիծը 128 սմ է: Հաշվել սեղանի կողմերը:

8x+5x+12x+7x=128

32x=128

x=128:32

x=4

8x=8 x 4=32 սմ

5x=5 x 4=20 սմ

12x=12 x 4=48 սմ

7x=7⋅4=28 սմ

7․ Ուղղանկյան մի կողմը 11 սմ է, իսկ մյուս կողմը 4 սմ-ով մեծ է: Հաշվել ուղղանկյան պարագիծը:

11+4=15 սմ

P=(11 x 2)+(15 x 2)=52 սմ

P=52 սմ

Պատ․՝ 52 սմ։

8․ Հաշվել շեղանկյան մյուս անկյունները, եթե A անկյունը 67° է:

Քանի որ շեղանկյան հանդիպակաց անկյունները հավասար են, հետևաբար <A=<C=67⁰։

Քանի որ շեղանկյան յուրաքանչյուր կողմին առընթեր անկյունների գումարը 180⁰ է, հետևաբար <A+<B=180⁰:

180-67=113⁰

Քանի որ շեղանկյան հանդիպակաց անկյունները հավասար են, հետևաբար <B=<D=113⁰:

Պատ․՝ 67⁰, 113⁰, 67⁰, 113⁰:

9․ Քառակուսու պարագիծը 84 սմ է: Հաշվել քառակուսու կողմը:

x+x+x+x=4x

4x=84 սմ

x=84:4

x=21 սմ

Պատ․՝ Քառակուսու կողմը 21 սմ է։

10․ Հաշվել շեղանկյան պարագիծը, եթե նրա կողմի երկարությունը 6.75 դմ է:

P=4 x 6.75=27 դմ

P=27 դմ

Պատ․՝ 27 դմ։

11․ Ուղղանկյան պարագիծը 192 մ է և նրա մի կողմը 7 անգամ մեծ է մյուսից: Հաշվել ուղղանկյան կողմերը:

x+7x+x+7x=16x

16x=192 մ

x=192:16

x=12 սմ

7x=84 սմ

Պատ․՝ 12 սմ, 84 սմ, 12 սմ, 84 սմ։

Խնդիր 1:
Անուշը ունի 5 տարբեր թիվ և դրանք հաջորդական թվեր չեն։ Առաջին թիվը մեծ է երկրորդից, երկրորդը մեծ է երրորդից, իսկ չորրորդ թիվը փոքր է հինգերորդից և մեծ է երրորդից: Ո՞րն է ամենափոքր հնարավոր թիվը:

1

Խնդիր2:
Յուրաքանչյուր 10-րդ փուչիկը պայթում է: Եթե դուք փչում եք 100 փուչիկ, ապա քանի՞ փուչիկ կպայթի, մինչև բոլորը փչված լինեն:

11

Խնդիր 3:
Երկու գնացք շարժվում են միմյանց ընդառաջ՝ նույն արագությամբ։ Նրանց միջև հեռավորությունը 100 կմ է։ Ծիծեռնակը թռչում է առաջին գնացքից դեպի երկրորդը և վերադառնում  է առաջին գնացքին: Եթե ծիծեռնակը թռչում է 50 կմ/ժ արագությամբ, ապա քանի՞ կիլոմետր է այն անցնում մինչև գնացքները հանդիպելը։

t=100/2v

Խնդիր 4:
Կա 5 քաղաք, որոնք պետք է կապել ճանապարհներով այնպես, որ յուրաքանչյուր քաղաքը կապվի մյուս չորս քաղաքների հետ: Քանի՞ ճանապարհ է անհրաժեշտ:

10

Խնդիր 5
Անուշն ունի այգի, որտեղ տարբեր տեսակի ծաղիկներ կան՝ կարմիր, դեղին, և կապույտ: Ամեն օր նա ընտրում է երեք ծաղիկ՝ մեկը ամեն տեսակից: Երրորդ օրը նա տեսնում է, որ իր բոլոր հնարավոր ընտրությունները կատարել է: Քանի՞ ծաղիկ ունի Անուշը:

9Խնդիր 1:
Անուշը ունի 5 տարբեր թիվ և դրանք հաջորդական թվեր չեն։ Առաջին թիվը մեծ է երկրորդից, երկրորդը մեծ է երրորդից, իսկ չորրորդ թիվը փոքր է հինգերորդից և մեծ է երրորդից: Ո՞րն է ամենափոքր հնարավոր թիվը:

1

Խնդիր2:
Յուրաքանչյուր 10-րդ փուչիկը պայթում է: Եթե դուք փչում եք 100 փուչիկ, ապա քանի՞ փուչիկ կպայթի, մինչև բոլորը փչված լինեն:

11

Խնդիր 3:
Երկու գնացք շարժվում են միմյանց ընդառաջ՝ նույն արագությամբ։ Նրանց միջև հեռավորությունը 100 կմ է։ Ծիծեռնակը թռչում է առաջին գնացքից դեպի երկրորդը և վերադառնում  է առաջին գնացքին: Եթե ծիծեռնակը թռչում է 50 կմ/ժ արագությամբ, ապա քանի՞ կիլոմետր է այն անցնում մինչև գնացքները հանդիպելը։

t=100/2v

Խնդիր 4:
Կա 5 քաղաք, որոնք պետք է կապել ճանապարհներով այնպես, որ յուրաքանչյուր քաղաքը կապվի մյուս չորս քաղաքների հետ: Քանի՞ ճանապարհ է անհրաժեշտ:

10

Խնդիր 5
Անուշն ունի այգի, որտեղ տարբեր տեսակի ծաղիկներ կան՝ կարմիր, դեղին, և կապույտ: Ամեն օր նա ընտրում է երեք ծաղիկ՝ մեկը ամեն տեսակից: Երրորդ օրը նա տեսնում է, որ իր բոլոր հնարավոր ընտրությունները կատարել է: Քանի՞ ծաղիկ ունի Անուշը:

9Խնդիր 1:
Անուշը ունի 5 տարբեր թիվ և դրանք հաջորդական թվեր չեն։ Առաջին թիվը մեծ է երկրորդից, երկրորդը մեծ է երրորդից, իսկ չորրորդ թիվը փոքր է հինգերորդից և մեծ է երրորդից: Ո՞րն է ամենափոքր հնարավոր թիվը:

1

Խնդիր2:
Յուրաքանչյուր 10-րդ փուչիկը պայթում է: Եթե դուք փչում եք 100 փուչիկ, ապա քանի՞ փուչիկ կպայթի, մինչև բոլորը փչված լինեն:

11

Խնդիր 3:
Երկու գնացք շարժվում են միմյանց ընդառաջ՝ նույն արագությամբ։ Նրանց միջև հեռավորությունը 100 կմ է։ Ծիծեռնակը թռչում է առաջին գնացքից դեպի երկրորդը և վերադառնում  է առաջին գնացքին: Եթե ծիծեռնակը թռչում է 50 կմ/ժ արագությամբ, ապա քանի՞ կիլոմետր է այն անցնում մինչև գնացքները հանդիպելը։

t=100/2v

Խնդիր 4:
Կա 5 քաղաք, որոնք պետք է կապել ճանապարհներով այնպես, որ յուրաքանչյուր քաղաքը կապվի մյուս չորս քաղաքների հետ: Քանի՞ ճանապարհ է անհրաժեշտ:

10

Խնդիր 5
Անուշն ունի այգի, որտեղ տարբեր տեսակի ծաղիկներ կան՝ կարմիր, դեղին, և կապույտ: Ամեն օր նա ընտրում է երեք ծաղիկ՝ մեկը ամեն տեսակից: Երրորդ օրը նա տեսնում է, որ իր բոլոր հնարավոր ընտրությունները կատարել է: Քանի՞ ծաղիկ ունի Անուշը:

9Խնդիր 1:
Անուշը ունի 5 տարբեր թիվ և դրանք հաջորդական թվեր չեն։ Առաջին թիվը մեծ է երկրորդից, երկրորդը մեծ է երրորդից, իսկ չորրորդ թիվը փոքր է հինգերորդից և մեծ է երրորդից: Ո՞րն է ամենափոքր հնարավոր թիվը:

1

Խնդիր2:
Յուրաքանչյուր 10-րդ փուչիկը պայթում է: Եթե դուք փչում եք 100 փուչիկ, ապա քանի՞ փուչիկ կպայթի, մինչև բոլորը փչված լինեն:

11

Խնդիր 3:
Երկու գնացք շարժվում են միմյանց ընդառաջ՝ նույն արագությամբ։ Նրանց միջև հեռավորությունը 100 կմ է։ Ծիծեռնակը թռչում է առաջին գնացքից դեպի երկրորդը և վերադառնում  է առաջին գնացքին: Եթե ծիծեռնակը թռչում է 50 կմ/ժ արագությամբ, ապա քանի՞ կիլոմետր է այն անցնում մինչև գնացքները հանդիպելը։

t=100/2v

Խնդիր 4:
Կա 5 քաղաք, որոնք պետք է կապել ճանապարհներով այնպես, որ յուրաքանչյուր քաղաքը կապվի մյուս չորս քաղաքների հետ: Քանի՞ ճանապարհ է անհրաժեշտ:

10

Խնդիր 5
Անուշն ունի այգի, որտեղ տարբեր տեսակի ծաղիկներ կան՝ կարմիր, դեղին, և կապույտ: Ամեն օր նա ընտրում է երեք ծաղիկ՝ մեկը ամեն տեսակից: Երրորդ օրը նա տեսնում է, որ իր բոլոր հնարավոր ընտրությունները կատարել է: Քանի՞ ծաղիկ ունի Անուշը:

9

1․ Լուծել հավասարումների համակարգը։

3x+y-5=0

{x-y+1=0

3(y-1)+y-5=0

x=y-1

3y-3+y-5=0

x=y-1

3y-y=3+5

x=y-1

2y=8

x=4-1

y=4

x=3

y=4

Պատ․՝ (3;4):

2․ Որոշել y=3x+6 ֆունկցիայի գրաֆիկի և կոորդինատային առանցքների հատման կետերի կոորդինատաները.

y=3x+6

A=(−2,0) և B=(0,6):

Պատ․՝ (-2,0), (0,6):

3․ Որոշել ֆունկցիայի գրաֆիկների հատման կետերի կոորդինատները. y=x-6 և y=2x

y=x-6 և y=2x

x−6=2x

−6=2x−x

−6=x

y=2(−6)=−12

Այդպիսով, հատման կետը (−6,−12) է:

A(−6,−12)

B(−6,−12)

Պատ․՝ (-6,-12):

4․ Գտնել հետևյալ ax+4y=16 հավասարման a գործակիցն այնպես, որ դրա գրաֆիկը անցնի (2;3) կետով:

a*2+4*3=16

2a+12=16

2a=16−12

2a=4

a=2

Պատ․՝ 2:

5․ Երկու թվերի գումարը 25 է, իսկ տարբերությունը՝ 11: Գտնել այդ թվերը:

{x+y=25

{x-y=11

Պատ․՝ 17, 7:

Հասարակագիտություն 8 էջ 22

Մասնակիցներ՝Միջին դպրոցի 8-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

1.Հասարակական խմբերի տեսակները:

Հասարակական խմբերի տեսակները
Հասարակական խմբերը կարելի է բաժանել մի քանի հիմնական տեսակի՝ ըստ նրանց նպատակի, կառուցվածքի և անդամների միջև հարաբերություններ

Oրինակ մի խումբը՝ ընտանիք, ընկերներ և մտերիմներ, որոնք հիմնված են սերտ և անմիջական կապերի վրա:

2.Սոցիալական շերտեր:

Սոցիալական շերտավորումը կապված է մարդկանց սոցիալ-տնտեսական դիրքերի տարբերությունների հետ, որոնք արտացոլում են սոցիալական, տնտեսական և կրթական տարբերություններ:

3.Համայնքներ:

Համայնքներն ընդգրկում են մարդիկ, որոնք ապրում են որոշակի տարածքում և ունեն մշակութային կամ սոցիալական ընդհանրություններ: Նրանք կարող են լինել ինչպես քաղաքային, այնպես էլ գյուղական, ունենալ ընդհանուր շահեր և արժեքներ:

4.Ինչով է պայմանավորված հասարակական խմբերի ձևավորումը:

Հասարակական խմբերը ձևավորվում են հիմնականում մարդկանց ընդհանուր արժեքների, շահերի կամ նպատակների շուրջ: Խմբերի ստեղծումը նպաստում է մարդկանց սոցիալական պահանջմունքների բավարարմանը, համատեղ նպատակներին հասնելուն և հոգեբանական ապահովության զգացման ձևավորմանը:

5.Ինչպե՞ս են համայնքի անդամները լուծում կարևոր խնդիրները:

Համայնքների անդամները հաճախ կարևոր խնդիրները լուծում են համատեղ քննարկումների, համախմբման և որոշումների կայացման միջոցով: Որոշ դեպքերում ձևավորվում են հատուկ խմբեր կամ խորհուրդներ, որոնք պատասխանատու են համայնքային որոշումների համար՝ ապահովելով ներքին համագործակցությունը:

Լևոն V Լյուզինյան (de Lusignan)

Լևոն դը Լյուզինյանը ծնվել է 1342 թ.: Ծնողնե րը եղել են Լևոն II-ի թոռ Հովհաննես–Ջեհանը (Ջիվանը) և վրաց արքայադուստր Սոլդան: Նա ծնվել է Կիլիկիայում, բայց երեք տարեկան հա– սակից ապրել է Կիպրոսում:

1375 թ. գերեվարվելով` Լևոնը պատանդ է պահ– վել Եգիպտոսում մինչև Արագոնի և Կաստիլիայի թագավորների միջնորդությամբ փրկագնվելը:

1382 թ.՝ գերությունից ազատվելուց հետո, Լևոն V-ն անցնում է Հռոդոս կղզի, որտեղից էլ Եվ- րոպա՝ իր իշխանությունը Կիլիկիայում վերա– կանգնելու խնդրով: Հայոց թագավորը հիանալի ընդունելության է արժանանում եվրոպական ար– քունիքներում։ Կաստիլիայի թագավորը՝ Խուան I-ը, նրան է շնորհում Մադրիդ, Վիլլարիալ և Ան- դուխար քաղաքները՝ տանուտիրության և նրանց եկամուտներից օգտվելու իրավունքով: Այնու- հետև Լևոն V-ն Իսպանիայից մեկնում է Ֆրան– սիա, Փարիզ։ Ֆրանսիայի Շառլ VI թագավորի խնդրանքով 1385 թ. մեկնում է Լոնդոն` Ֆրան– սիայի և Անգլիայի միջև ընթացող Հարյուրամյա պատերազմը դադարեցնելու և կայուն խաղա– ղություն հաստատելու միջնորդական առաքե լությամբ: Հայոց թագավորն ուներ իր անձնական շահագրգռվածությունը. այդ հաշտեցումից հետո նա նոր խաչակրաց արշավանք կազմակեր– պելու և իր հողերը վերականգնելու համար օգ- նություն ստանալու հույս ուներ: Լևոն Լյուզինյանի դիվանագիտական առաքելությունը չի հաջող- վում: Նա այդպես էլ չի վերականգնում իր գահը և մահանում է Փարիզում 1393 թվականի նոյեմբերի 29-ին:

ՏԵՂԵԿՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ

Ի՞նչ ես կարծում, ինչո՞ւ է Ֆրանսիայի Շառլ

VI արքան վստահում Լևոն V Լյուզինյանին Հարյուրամյա պատերազմը դադարեցնելու միջնորդական առաքելությունը:

Շառլ VI արքան, հավանաբար, վստահում էր Լևոն V Լյուզինյանին մի քանի պատճառներով:

Առաջին, Լևոն V-ն համարվում էր հմուտ դիվանագետ, ով կարող էր միավորել տարբեր շահեր և հակամարտող կողմերի միջև համագումարներ կազմակերպել։ Երկրորդ, նրա հայկական և եվրոպական ծագումը կարող էր բարենպաստ լինել, քանի որ նա կարող էր ավելի լավ հասկանալ երկու կողմերի մշակույթներն ու միջավայրերը։

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում քառակուսի։ GEOGEBRA ծրագրով գծել ABCD քառակուսի։

2․ Գրել քառակուսու հատկությունները։

Քառակուսու բոլոր կողմերը հավասար են՝ AB=BC=CD=AD:

Քառակուսու բոլոր անկյունները 90° են:

Քառակուսու անկյունագծերը հավասար են և հատման կետով կիսվում են՝ BD=AC; BO=OD=AO=OC:

Քառակուսու անկյունագծերը փոխուղղահայաց են՝ BD⊥AC:
Քառակուսու անկյունագծերը նաև անկյունների կիսորդներ են՝ ∢ABD=∢DBC=∢BCA=…=45°:

 Անկյունագիծը քառակուսին բաժանում է չորս հավասար հավասարասրուն ուղղանկյուն եռանկյունների:  

3․ Տրված է՝ OC=23 սմ: Գտնել DB-ն։

46սմ

4․ Քառակուսու կողմը 15 սմ է։ Գտնել քառակուսու պարագիծը։

15+15+15+15=60սմ

5․Քառակուսու պարագիծը 72 սմ է: Հաշվել քառակուսու կողմը:

72/4=18սմ

6․ Քառակուսու անկյունագծերի հատման կետից մինչև բոլոր կողմերը եղած հեռավորությունների գումարը 24 սմ է: Գտեք քառակուսու պարագիծը:

24/4=6

6*2=12

12+12+12+12=48

48սմ

Աշխատանքի նպատակը․

1․Համոզվել,որ ուսումնասիրվող շարժումը հավասարաչափ արագացող է։

2․Կարողանալ ճանապարհի և ժամանակի օգնությամբ որոշել թեք ճոռով շարժվող գնդիկի շարժման արագացումը ։

3․Հաշվելով շարժման ճանապարհը և արագացումը կարողանալ հաշվել ժամանակը։

Աշխատանքը կատարելու համար պետք է իմանա։

1․Հավասարաչափ շարժման հիմնական բանաձևերը․

V=at S=at2 /2 ՝ այս բանաձևից a= 2S/t2

Արագացման սահմանումը, միավորը։

Արագացման սահմանումը․

Այն ֆիզիկական մեծությունը որը հավասար է մարմնի շարժման արագության փոփոխության և ժամանակամիջոցի հարաբերությանը, որի ընթացքում կատարվել է այդ փոփոխությունը, կոչվում է հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում։

Արագացում ը սովորաբար նշանակում ենք a-ով, այն լատիներեն <<աքսելերատիո>> որը թարկմանաբար նշանակում է արագացում։ Բանաձևը կլինի` a=V/t:

Արագացման միավորը այնպիսի հավասարաչափ արագացող շարժման արագացումն է, երբ, այդ շարժման յուրաքանչյուր 1 վարկյանում փոփոխվում է 1մ/վ։ Այդ միավորը նշանակում են՝ 1մ/վ2։

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․մետաղե ճոռ․պողպատե գնդիկ,վայրկենաչափ․մոտաղյա բաժակ,չափաժապավեն,ամրակալան։

Փորձի ընթացքը․

Ամրակալանին ամրացրու ճոռը,որոշակի անկյան տակ։Ճոռի հիմքին տեղավորիր մետաղյա բաժակը։Չափիր ճոռի երկարությունը։Դա կլինի այն ճանապարհը(S),որը կանցնի գնդիկը փորձի ժամանակ։Բաց թող գնդիկը և միաժամանակ աշխատեցրու վայրկենաչափը։Երբ գնդիկը կբախվի արգելակին կանգնեցրու վայկենաչափը և գրանցիր շարժման ժամանակը՝կլորացնելով վայրկյանի տասնորդական մասով։Փորձը կրկնիր երեք անգամ և հաշվիր չափված ժամանակների միջին արժեքը՝t=(t1+t2+t3)/3:Հաշված ժամանակը ընդունիր որպես գնդիկի շարժման ժամանակ։Վերևի բանաձևով հաշվիր արագացումը՝ a= 2S/t2

Այժմ նույւն փորձը ,նույն կերպ կրկնիր S-ի համար ընտրելով երկու ուրիշ չափեր։

Կատարածդ փորձերից արա վերջնական եզրակացություն,գնդիկի շարժումը թեք ճոռով———

1․հավասարաչափ է։

2․անհավասարաչափ արագացող է։

3․ հավասարաչափ արագացող է։

Առաջադրանքներ։

1․ ա) Մի թիվը 8-ով մեծ է մյուսից: Այդ թվերի գումարը հավասար է 44-ի: Գտնել այդ թվերը:

{x+y=44

{x-y=8

Պատ․՝ 26, 18:

բ) Մի թիվը 13-ով փոքր է մյուսից: Գտեք այդ թվերը, եթե նրանց գումարը 35 է:

{x+y=35

{x-y=13

Պատ․՝ 24, 11:

2․ ա) Երկու թվերի գումարը 19 է, իսկ տարբերությունը՝ 7: Գտնել այդ թվերը:

{x+y=19

{x-y=7

Պատ․՝ 13, 6:

բ) Երկու թվերի գումարը 23 է, իսկ տարբերությունը՝ 9: Գտնել այդ թվերը:

{x+y=23

{x-y=9

Պատ․՝ 16, 7:

3․ Մի թիվը 2 անգամ մեծ է մյուսից: Եթե այդ թվերից փոքրը մեծացվի 4 անգամ, իսկ մեծը՝ 2 անգամ, ապա նրանց գումարը հավասար կլինի 44: Գտեք այդ թվերը:

{y=2x

{4x+2y=44

4x+4x=44

8x=44

x=5,5

2 x 5,5=11

y=11

Պատ․՝ 5,5, 11:

4․ 56 սմ պարագծով ուղղանկյան երկու կողմերի տարբերությունը 8 սմ է։ Գտնել ուղղանկյան կողմերը։

{x-y=8

{2x+2y=56

x=8+y

2(8+y)+2y=56

16+2y+2y=56

4y=56-16=40

y=40:4=10

x=4+y=10+4=14

5․ Երեք բադ և չորս սագ միասին կշռում են 2կգ 500գ, իսկ չորս բադ և երեք սագ միասին կշռում են 2կգ 400գ։ Որքա՞ն է կշռում 1 սագը և 1 բադը։

3x+4y=2500

4y+3y=2400

3x+4:(100+x)=2500

3y+4y=2100

x=300 գ.

x=400 գ.

y-x=100

y=100+x

Պատ․՝ 1 բադը 300գ, 1 սագը 400գ։

6․ Դպրոցականները էքսկուրսիա գնացին: Նրանք վերադարձան այլ ճանապարհով, որ 9 կմ-ով կարճ էր առաջինից: Որքա՞ն է յուրաքանչյուր ճանապարհի երկարությունը, եթե դպրոցականներն ընդամենը անցան 47 կմ:

x+y+9=47

x+y=47-9

x=38:2

x=19 կմ

y=x=(38:2)+9

y=28 կմ

Պատ․՝ 1-ը 19 կմ, 2-ը 28 կմ։

7․ Եռանկյան մեծ կողմը 18 սմ է, իսկ մյուս երկու կողմերի տարբերությունը՝ 6 սմ։ Ինչի՞ են հավասար եռանկյան կողմերը, եթե նրա պարագիծը 42 սմ է։

{18+x+y=42 սմ
{x-y=6 սմ

x+y=42-18=24 սմ

x+y=24 սմ

x=(24-6):2

x=9

y=9+6

y=15

Ստուգում

15-9=6

Պատ․՝ 18 սմ, 15 սմ, 9 սմ։

1.Կետերի փոխարեն գրիր համապատասխան տառը, երկհնչյունը և կրկնակ բաղաձայնը:

Օլիմպոսը, որտեղ անցկացվում էին օլիմպ. կան խաղերը, հին հույների գլխավոր սր.ավայրերից մեկն էր: Յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ տասնյակ հազարավոր ու.տագնաց էր հավաքվում այնտեղ: Եվ գալիս էին ոչ միայն Հունաստանի բնակիչները: Ող. գարունն ու ամառը դեպի Օլիմպոս էին լողում նավեր նաև Իտալ. յից, Սիցիլ. յից, Փոքր Աս.այի ափամերձ քաղաքներից, էգեյան ծովի կղզիներից:

Օլիմպոսի գլխավոր սր.ությունը գերագույն աստծո` Զ.սի տաճարն էր: Տաճարի խորքում խոյանում էր Զևսի վիթխարի ար.անը` փառաբանված որպես հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը: Հունաստանում դժբախտ էին համարում այն մարդուն, որը չէր տեսել Ֆիդիասի այդ հանճարեղ ստեղծագործությունը:

«Մարդկանց և աստվածների թա.ավոր» Զևսը նստած էր հոյակապ ու ճոխ զար.արված գահին: Նրա մարմնի վերին մասը մերկ էր, ներք.ի մասը` փաթաթված թանկարժեք թիկնոցով: Զևսը մի ձեռքում պահում էր Նիկե աստվածուհու ար.անը, մյուսում` գավազանը, որը պսակված էր նրա սր.ազան թ.չունի` արծվի պատկերով: Ձիթենու ճյուղերից պսակը զար.արում էր աստծո գլուխը:

Զևսի հսկայական ար.անի վրա Ֆիդիասի հետ աշխատող աշակերտներին սարսափեցնում էին ար.անի ահռելի չափերը: Ար.անը տաճարի ներքին տարածության մեկ ե.որդն էր զբաղեցնում: Գահին նստած Զևսի գլուխը համարյա կպչում էր առաստաղին:
Նրա հա.ուստը, գլխի պսակն ու ժապավենները, ձեռքի Նիկեի հա.ուստն ու հա.թական պսակը պայծառ, շողշողացող ոսկուց էին: Զևսի գլուխն ու մարմինը, Նիկեի ամբո.ջ կերպարանքը փղոսկրից էին: Փղոսկրի ջերմ, դեղնավարդագույն երանգը Զևսի պատկերին զարմանալի կեն.անություն էր տալիս:
Զևսի պատկերը դիտողի համար տպավորիչ էր ոչ միայն իր վեհությամբ: Դեմքին մի արտասովոր հմայք կար` խաղաղության, անհուն իմաստնության ու բարության զգացում: Եվ միևնույն ժամանակ աստվածային հզորություն էր դրոշմված նրա ող. կերպարի վրա: Ում հաջողվել էր տեսնել Ֆիդիասի Զևսին, պնդում էր, որ ինքը ոչ թե ար.ան, այլ իսկական աստվածությունն է տեսել:

Օլիմպոսը, որտեղ անցկացվում էին օլիմպիական խաղերը, հին հույների գլխավոր սրբավայրերից մեկն էր: Յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ տասնյակ հազարավոր ուխտագնաց էր հավաքվում այնտեղ: Եվ գալիս էին ոչ միայն Հունաստանի բնակիչները: Ողջ գարունն ու ամառը դեպի Օլիմպոս էին լողում նավեր նաև Իտալիայից, Սիցիլիայից, Փոքր Ասիայի ափամերձ քաղաքներից, էգեյան ծովի կղզիներից:

Օլիմպոսի գլխավոր սրբությունը գերագույն աստծո՝ Զևսի տաճարն էր: Տաճարի խորքում խոյանում էր Զևսի վիթխարի արձանը՝ փառաբանված որպես հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը: Հունաստանում դժբախտ էին համարում այն մարդուն, որը չէր տեսել Ֆիդիասի այդ հանճարեղ ստեղծագործությունը:

«Մարդկանց և աստվածների թագավոր» Զևսը նստած էր հոյակապ ու ճոխ զարդարված գահին: Նրա մարմնի վերին մասը մերկ էր, ներքին մասը՝ փաթաթված թանկարժեք թիկնոցով: Զևսը մի ձեռքում պահում էր Նիկե աստվածուհու արձանը, մյուսում՝ գավազանը, որը պսակված էր նրա սրբազան թռչունի՝ արծվի պատկերով: Ձիթենու ճյուղերից պսակը զարդարում էր աստծո գլուխը:

Զևսի հսկայական արձանի վրա Ֆիդիասի հետ աշխատող աշակերտներին սարսափեցնում էին արձանի ահռելի չափերը: Արձանը տաճարի ներքին տարածության մեկ երրորդն էր զբաղեցնում: Գահին նստած Զևսի գլուխը համարյա կպչում էր առաստաղին: Նրա հագուստը, գլխի պսակն ու ժապավենները, ձեռքի Նիկեի հագուստն ու հաղթական պսակը պայծառ, շողշողացող ոսկուց էին: Զևսի գլուխն ու մարմինը, Նիկեի ամբողջ կերպարանքը փղոսկրից էին: Փղոսկրի ջերմ, դեղնավարդագույն երանգը Զևսի պատկերին զարմանալի կենսունակություն էր տալիս: Զևսի պատկերը դիտողի համար տպավորիչ էր ոչ միայն իր վեհությամբ: Դեմքին մի արտասովոր հմայք կար՝ խաղաղության, անհուն իմաստնության ու բարության զգացում: Եվ միևնույն ժամանակ աստվածային հզորություն էր դրոշմված նրա ողջ կերպարի վրա: Ում հաջողվել էր տեսնել Ֆիդիասի Զևսին, պնդում էր, որ ինքը ոչ թե արձան, այլ իսկական աստվածությունն է տեսել:

2.Լրացրու’ բաց թողնված տառերը,  երկհնչյունները, կրկնակ բաղաձայնները:

Վար.ու, կար-ապահ,  բար-րություն, անջր-ի,  տա-տակ, բացօ-յա, անդո-ություն,  անդրավարտի-, սիգապան-,  խոր-ուբոր-,  կմա-ք,  կ-կտուր,  ճեպ-նթաց, դժո.ք:

Վարակու, կառապահ, բարրություն, անջրպետ, տատակ, բացօթյա, անդորություն, անդրավարտիք, սիգապանծ, խորդուբորդ, կմախք, կկտուր, ճեպընթաց, դժոխք:

3. Կազմի’ր   6 բառ`   սյունակներից    ընտրելով  մեկական  արմատ.
երաշտ                հունձ
խոտ                    բաժին
մաս              դիմակ
խոժոռ                հավ
մրջյուն              խցիկ
բեռ                     բույն

1.Խոտբաժին:

2.Մրջյունբույն:

3.Խոժոռդիմակ:

4.Բեռնախցիկ:

5.Երաշտմաս:

6.Հավհունձ:

4..Յուրաքանչյուր   սյունակից   ընտրելով մեկական  նախածանց  և արմատ` կազմի’ր  6  նախածանցավոր   բառ.

ենթ         գիծ

նախ       դարձյալ

հար        սպա

արտ       տևել

վեր         միշտ

առ          սահման

1.Ենթասահման:

2.Նախատևել:

3.Հարադարձյալ:

4.Արտսահման:

5.Վերդարձյալ:

6.Առմիշտ:

5.Բացատրի’ր տրված դարձվածքի իմաստը  1 բառով և կազմիր նախադասություն:

Քարը  քարին  չթողնել

Քարը քարին չթողնել – Կործանել:

Օտար նվաճողները երկիրը գրեթե քարը քարին չէին թողել:

6. Տրված բառակապակցության  ուղղակի և դարձվածքային իմաստներով կազմի’ր   2 նախադասություն:

Ափերից դուրս գալ

1.Ուղղակի իմաստ. Գետը շատ էր վարարել և ափերից դուրս էր եկել:

2.Դարձվածքային իմաստ. Նրա համբերությունը վերջացավ, և նա ափերից դուրս եկավ:

7. Տրված  դարձվածքով  կազմի’ր   1  նախադասություն:

Խելքը  գլուխը հավաքել

Դժվարություններից հետո նա վերջապես խելքը գլուխը հավաքեց և սկսեց մտածել ճիշտ ուղու մասին:

8.Տրված ածականներն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Դժբախտ, հին, փնթփնթան, հնամենի, անկայուն, տոկուն, երերուն, թշվառ, դիմացկուն, հնօրյա, դժգոհ, անբախտ, պինդ, հինավուրց, չարաբախտ, ամուր, վաղեմի, անհաստատ, խախուտ, դժկամ, ապերջանիկ, տարաբախտ, դողդոջուն:

1.Դժբախտ, թշվառ, անբախտ, ապերջանիկ, չարաբախտ, տարաբախտ

2.Հին, հնամենի, հնօրյա, հինավուրց, վաղեմի:

3.Անկայուն, երերուն, դողդոջուն, խախուտ, անհաստատ:

4.Տոկուն, դիմացկուն, ամուր, պինդ:

5.Փնթփնթան, դժգոհ, դժկամ:

8. Առանձնացրու’ հոմանիշային  6 զույգ:

Մթնշաղ, անդրավարտիք, ցասում, արփի, փափագ, արգասիք, բարկություն, բաղձանք,  թախիծ,   արեգակ, երեկո, արդյունք, տաբատ,  նոխազ

1.Արեգակ – արփի:

2.Երեկո – մթնշաղ:

3.Արդյունք – արգասիք:

4.Ցասում – բարկություն:

5.Բաղձանք – փափագ:

6.Տաբատ – անդրավարտիք:

9.Առանձնացրու’ հականիշային 6 զույգ.

Կարևոր, փոքրոգի, երանգավառ, համր, վեհանձն, երկրորդական, չոր, տգեղ, խոսուն, խորդուբորդ, դժգույն, տամուկ, ողորկ,  վճիտ:

1.Կարևոր – երկրորդական:

2.Վեհանձն – փոքրոգի:

3.Երանգավառ – դժգույն:

4.Խոսուն – համր:

5.Վճիտ – տամուկ:

6.Ողորկ – խորդուբորդ: