Գրականության Էսսե 16․10․2025

Գյուղի մոտ երկու ժայռ կար, որոնք մարդիկ «Աստղկան Սայլ» էին կոչում։ Մի օր ծեր ջաղացպանն այդ ժայռերի մասին պատմեց պատմություն։

Մի ձկնորս գիշերով ծով գնաց ու ձկան փոխարեն ուռկանով լի աստղեր բռնեց։ Նա դրանք տարավ տուն, կինը զարդարեց իրեն աստղերով։ Հետո ձկնորսը դուրս եկավ՝ աստղերը վաճառելու։ Կանայք ցանկանում էին աստղեր, իսկ աղքատ աշուղը խնդրեց իրեն մեկ հատ տալ, բայց ձկնորսը չտվեց։

Երբ փոթորիկ բարձրացավ, բոլոր աստղերը ետ բարձրացան երկինք։ Ձկնորսը քարացավ իր սայլի հետ, իսկ աշուղը վեր բարձրացավ աստղերի հետ՝ դառնալով նրանց խաղընկերը։

Քիմիա 16․10․2025

1.Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը, ասա՛ տեսակները:

նյութից կազմված առարկան։ Տեսակներ՝ պինդ, հեղուկ, գազային։

2.Ի՞նչ է նյութ: 

ինչից կազմված են բոլոր մարմինները։

3.Ո՞ր նյութերն են կոչվում մաքուր:

կազմված է մեկ տեսակի մասնիկներից։

4.Ո՞ր նյութերն են կոչվում խառնուրդներ:

բաղկացած է երկու կամ ավելի նյութերից։

5.Խառնուրդների ի՞նչ տեսակներ գիտես:

միատեսակ (հոմոգեն), տարբերատեսակ (հետերոգեն)։

6.Ո՞ր երևույթն է կոչվում ֆիզիկական:

նյութի ձևի կամ վիճակի փոփոխություն առանց նոր նյութի առաջացման։

7.Ո՞ր երևույթն է կոչվում  քիմիական:

առաջանում է նոր նյութ։

8.Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի հատկանիշները:

գույնի, հոտի փոփոխություն, գազի, տաքության, նստվածքի առաջացում։

9.Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի  սկսվելու պայմանները:

ջերմություն, լույս, ճնշում, կատալիզատոր։

10.Ասա՛  նյութի ֆիզիկական հատկությունները:

գույն, հոտ, խտություն, հալման/եռման ջերմաստիճան։

11.Ի՞նչ է ատոմը:

նյութի ամենափոքր մասնիկը

12.Ի՞նչ է քիմիական տարրը:

նույն տեսակի ատոմների ամբողջություն

13.Ո՞ր նութերն են կոչվում պարզ:

մեկ տարրից կազմված նյութ

14.Պարզ նյութերը ի՞նչ տեսակներ գիտես:

մետաղական (Fe, Cu), ոչ մետաղական (O₂, N₂)

15.Ո՞ր նութերն են կոչվում բարդ։

կազմված է տարբեր տարրերից

16.Ի՞նչ է մոլեկուլը:

նյութի փոքրագույն մասնիկ, որը պահպանում է նրա հատկությունները

17.Ի՞նչ է քիմիական բանաձև:

ցույց է տալիս նյութի կազմը և տարրերի հարաբերությունը

18.  Ի՞նչ է  հարաբերական ատոմային զանգվածը(Ar ):

համեմատած հիդրոգենի հետ։

19.  Ի՞նչ է  հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը(Mr):

Ar-ի գումարն է

20.Ի՞նչ է քիմիական կապ, թվարկի՛ր տեսակները:

ատոմների միացման ձև։ Տեսակներ՝ իոնական, կովալենտ, մետաղական։

21.Գրի՛ր հետևյալ տարրերի օքսիդների բանաձևերը․
ա) Նատրիում-Na2O
բ) Կալցիում-CaO
գ) Ծծումբ-SO₂
դ) Ածխածին-CO2

22.Նշի՛ր, թե հետևյալ օքսիդներից որը մետաղական է, որը՝ ոչ մետաղական․

CaO, SO₂, Al₂O₃, CO₂

      Մետաղական՝ CaO, Al₂O₃
      Ոչ մետաղական՝ SO₂, CO₂

      Պարապմունք 12

      1․ Տրված է KLMN քառանկյունը: MN→ վեկտորն արտահայտիր KL→=x→, LM→=y→, KN→=z→ վեկտորների միջոցով

      15.png

      Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:

      • z→−x→+y→
      • −z→−x→−y→
      • x→+z→+y→
      • x→+y→−z→

      Չորորդ տարբերակը

      2․ 60° սուր անկյունով ABCD շեղանկյան կողմերի վրա տեղադրված են BA→ և BC→ վեկտորները, որոնց երկարությունները հավասար են 17 սմ: Որոշիր BA→− BC→ տարբերության մոդուլը։

      Rombs_vekt_starp.png

      BA – BC = CA. CA=17 սմ

      3․ ABC հավասարակողմ եռանկյան կողմը a է։ Գտնել

      ա)| AB+BC |=a

      բ)| AB|+|AC | =a+a=2a

      գ) | BA-BC| = a

      դ)| AB-AC |= a

      4․ ABC եռանկյան մեջ AB=6, BC=8, <B=90: Գտնել

      ա) | BA | — | BC |=8-6=2 և | BA-BC|=10

      բ) |AB|+|BC| և |AB+BC|

      գ) |BA|+|BC| և |BA+BC|

      5․  Օգտվելով բազմանկյան կանոնից ՝ պարզեցրեք արտահայտությունը.

      ա) (AB+BC-MC)+(MD-KD)=AK

      բ) (CB+AC+BD)-(MK+KD):AM