Category: Քիմիա

1.Որո՞նք են ալկալիական մետաղներ։

Լիթիում, Նատրիում, Կալիում, Ռուբիդիում, Ցեզիում, Ֆրանսիում։

2.Ո՞ր խմբում են գտնվում ալկալիական մետաղները պարբերական համակարգում։

I խումբ

3.Ի՞նչ ընդհանուր բան կա ալկալիական մետաղների արտաքին էլեկտրոնային շերտում։

Ունեն 1 արտաքին էլեկտրոն։

4.Ի՞նչ օքսիդացման աստիճան են սովորաբար ցուցաբերում ալկալիական մետաղները։

+1

5.Ինչո՞ւ են ալկալիական մետաղները հեշտությամբ արձագանքում այլ նյութերի հետ։

Քանի որ հեշտ են կորցնում այդ 1 էլեկտրոնը։

6.Ինչո՞ւ ալկալիական մետաղները բնության մեջ չեն հանդիպում ազատ վիճակում։

Շատ ակտիվ են, անմիջապես միանում են այլ տարրերի։

7.Ինչպե՞ս է արտաքին մեկ էլեկտրոնը ազդում նրանց քիմիական ակտիվության վրա։

Այդ 1 էլեկտրոնը թույլ կապված է, հեշտ տալիս են։

8.Ինչո՞ւ է նրանց ակտիվությունըմեծանում վերևից ներքև խմբում։

Ներքև իջնելիս ատոմը մեծանում է, էլեկտրոնը ավելի հեշտ է պոկվում։

9.Ինչո՞ւ է ֆրանսիումը քիչ ուսումնասիրված տարր։

Շատ հազվադեպ ու ռադիոակտիվ է։

10.Ի՞նչ գույն և կառուցվածք ունեն ալկալիական մետաղները։

Արծաթագույն, մետաղական բյուրեղական կառուցվածք։

11.Ինչո՞ւ են դրանք փափուկ և հեշտ կտրվող։

Թույլ կապեր ունեն, փափուկ են։

12.Ինչպե՞ս է փոխվում հալման ջերմաստիճանը խմբում ներքև շարժվելիս։

Նվազում է։

13.Ինչպե՞ս է փոխվում խտությունը խմբում ներքև շարժվելիս։

Ընդհանուր՝ մեծանում է։

14.Համեմատիր լիթիումը և ցեզիումը՝ ո՞րն է ավելի ակտիվ և ինչո՞ւ։

Ցեզիումը ավելի ակտիվ է, ավելի մեծ ատոմ, հեշտ է տալիս էլեկտրոնը։

15.Ինչպե՞ս կփոխվի մետաղի հատկությունը, եթե նրա արտաքին շերտում լինի ոչ թե 1, այլ 2 էլեկտրոն։

Կլինի պակաս ակտիվ (արդեն ալկալիական չի լինի, այլ ալկալահողային)։

16.Ինչո՞ւ ալկալիական մետաղները համարվում են ուժեղ վերականգնիչներ։

Քանի որ հեշտությամբ տալիս են էլեկտրոն, վերականգնիչ են։

17.Գրիր ռեակցիայի օրինակ, որտեղ ալկալիական մետաղը տալիս է իր էլեկտրոնը։

Օրինակ՝
2Na → 2Na⁺ + 2e⁻

18.Ինչ տեղի կունենա, եթե նատրիումը փոխազդի ջրի հետ (բացատրիր ընդհանուր ձևով)։

Արագ ռեակցիա, առաջանում է ալկալի (NaOH) և ջրածին գազ, ջերմություն է անջատվում։

19.Ո՞ր ալկալիական մետաղը կլինի ամենաակտիվը :

Ֆրանսիում (տեսականորեն ամենաակտիվը)։

Դասի հղումը՝ Ալկալիական մետաղներ

Ածխածին

1.Ի՞նչ տարբերություն կա ածխածնի (II) օքսիդի (CO) և ածխածնի (IV) օքսիդի (CO₂) միջև՝
ա) կառուցվածքի
բ) քիմիական հատկությունների
գ) վտանգավորության առումով։

ա) CO՝ գծային, 2 ատոմ / CO₂՝ գծային, 3 ատոմ
բ) CO՝ վերականգնիչ / CO₂՝ օքսիդիչ չէ, թթվային օքսիդ
գ) CO՝ շատ թունավոր / CO₂՝ ոչ թունավոր (մեծ քանակով՝ վտանգ)

2.Բացատրիր՝
ինչպիսի՞ քիմիական կապ կա CO մոլեկուլում :

կովալենտ բևեռային + 1 դոնոր-ակցեպտոր կապ

3.Լրացրու և հավասարեցրու ռեակցիան՝
ա) C + O₂ → …
բ) CO + O₂ → …
գ) CO₂ + C → …

ա) C + O₂ → CO₂
բ) 2CO + O₂ → 2CO₂
գ) CO₂ + C → 2CO

4.Քանի՞ մոլ CO կստացվի, եթե այրվի 24 գ ածխածին թթվածինը:

24 գ C = 2 մոլ → 2 մոլ CO

5.Ի՞նչ բանաձև ունի ածխաթթուն։ Ածխաթթուն ուժե՞ղ է, թե՞ թույլ թթու։Ի՞նչ գույնի է դառնում լակմուսը ածխաթթվի լուծույթում։

H₂CO₃, թույլ թթու, լակմուսը՝ կարմիր

6.Ի՞նչ է նշանակում, որ թթուն երկհիմն է։

երկհիմն = 2 H⁺ տալու ունակ

7. Գրիր ածխաթթվի առաջացման ռեակցիան։

CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃

8. Ի՞նչ երկու տեսակի աղեր է առաջացնում ածխաթթուն։

կարբոնատներ և հիդրոկարբոնատներ

9. Ո՞ր կարբոնատներն են ջրում լուծելի։

Na⁺, K⁺ կարբոնատները՝ լուծելի

10. Ի՞նչ է տեղի ունենում անլուծելի կարբոնատները տաքացնելիս։

քայքայվում են → օքսիդ + CO₂

11. Ինչպե՞ս են ստացվում հիդրոկարբոնատները։

կարբոնատ + CO₂ + H₂O → հիդրոկարբոնատ

12. Ինչպիսի՞ նյութեր են առաջանում NaHCO₃-ի տաքացման ժամանակ։

Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O

13. Ինչու՞ Ca(HCO₃)₂-ի քայքայումը կախված է ջերմաստիճանից։

ջերմաստիճան ↑ → լուծելիություն ↓ → քայքայում

14. Խնդիրներ 1-6

Խնդիր 1) Քանի՞ մոլ ածխաթթու կստացվի, եթե 3 մոլ CO₂-ի միայն 1/3 մասն է փոխազդում ջրի հետ:

1 մոլ H₂CO₃

Խնդիր 2) Տրված է ռեակցիան՝
CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃Քանի՞ մոլ H₂CO₃ կստացվի, եթե ունենք 88 գ CO₂ (ենթադրելով՝ ամբողջը փոխազդում է)։

88 գ CO₂ = 2 մոլ → 2 մոլ H₂CO₃

Խնդիր 3) Քանի՞ գրամ CO₂ կանջատվի 168 գ NaHCO₃ տաքացնելիս։Ռեակցիա՝
2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O

168 գ = 2 մոլ → 1 մոլ CO₂ → 44 գ

Խնդիր 4) Քանի՞ լիտր CO₂ (նորմալ պայմաններում) կստացվի 50 գ CaCO₃ քայքայվելիս։Ռեակցիա՝


50 գ CaCO₃ ≈ 0.5 մոլ → 0.5 մոլ CO₂ → 11.2 լ

Խնդիր 5) Քանի՞ գրամ Na₂CO₃ կստացվի, եթե ամբողջությամբ քայքայվի 84 գ NaHCO₃։

84 գ = 1 մոլ → 0.5 մոլ Na₂CO₃ → 53 գ

Խնդիր 6) Քանի՞ մոլ CO₂ է անհրաժեշտ, որպեսզի 1 մոլ Na₂CO₃-ից ստացվի NaHCO₃։

1 մոլ CO₂

Պատրաստվել Մարտ ամսվա գնահատմանը(բանավոր)

1.Ի՞նչ տարրեր են մտնում ազոտի ենթախմբի մեջ (V խումբ)։

Ազոտ (N), ֆոսֆոր (P), արսեն (As), անտիմոն (Sb), բիսմուտ (Bi)։

2.Որո՞նք են այդ տարրերի ընդհանուր հատկությունները։

Բոլորն ունեն արտաքին շերտում 5 էլեկտրոն։ Կարող են միանալ և՛ մետաղների, և՛ ոչ մետաղների հետ։

3.Ինչպիսի՞ օքսիդացման աստիճաններ կարող է ունենալ ազոտը։

-3, +1, +2, +3, +4, +5.

4.Ինչո՞ւ ազոտը համարվում է իներտ գազ սովորական պայմաններում։

Քանի որ ազոտի մոլեկուլում կա շատ ամուր եռակի կապ (N≡N), դրա համար դժվար է ռեակցիայի մեջ մտնում։

5.Ի՞նչ տարբերություն կա ազոտի և ֆոսֆորի հատկությունների միջև։

Ազոտը՝ գազ է և ավելի պասիվ։
Ֆոսֆորը՝ պինդ է և ավելի ակտիվ։

6.Ի՞նչ է ամոնիակը և ինչպիսի՞ հատկություններ ունի։

Ամոնիակը NH₃ է։
Անգույն, սուր հոտով գազ է, լավ լուծվում է ջրում, ունի հիմնային հատկություն։

7.Ի՞նչ է ազոտական թթուն (HNO₃) և որտեղ է կիրառվում։

Սա ուժեղ թթու է։
Կիրառվում է՝
պարարտանյութերի արտադրությունում
պայթուցիկ նյութերում
քիմիական արդյունաբերությունում

8.Ասա ազոտո,ֆոսֆորի էլեկտրոնային բանաձևը։

Ազոտ (N) → 1s² 2s² 2p³
Ֆոսֆոր (P) → 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p³

9.Գրեք ամոնիակի ստացման ռեակցիայի հավասարումը։

N₂ + 3H₂ → 2NH₃

10.Ինչպե՞ս կարելի է լաբորատորիայում ստանալ ազոտ։

NH₄NO₂ → N₂ + 2H₂O

11.Գրեք ազոտի և թթվածնի փոխազդեցության ռեակցիան։

N₂ + O₂ → 2NO

12.Հաշվեք՝ քանի մոլ ամոնիակ կստացվի, եթե օգտագործենք 1 մոլ ազոտ (իդեալական պայմաններում)։

Ռեակցիան՝
N₂ + 3H₂ → 2NH₃
Այսինքն՝ 1 մոլ N₂ → 2 մոլ NH₃

Պատ.`2 մոլ ամոնիակ

13.Ինչպիսի՞ ռեակցիա է տեղի ունենում ազոտական թթվի և մետաղների միջև

Տեղի է ունենում օքսիդավերականգնման ռեակցիա։
Ստացվում են նիտրատներ։

14.Ի՞նչ կարևոր կենսաբանական նշանակություն ունի ազոտը։

Ազոտը մտնում է՝
սպիտակուցների
ԴՆԹ-ի
ՌՆԹ-ի կազմի մեջ
շատ կարևոր է կենդանի օրգանիզմների համար։

15.Որտե՞ղ է կիրառվում արսենը։Ինչպիսի՞ հատկություններ ունի մետաղական թե ոչ մետաղական։

Արսենը կիրառվում է՝
էլեկտրոնիկայում
համաձուլվածքներում
և երբեմն քիմիական արդյունաբերությունում

Արսենը ունի կիսամետաղական հատկություններ։

16.Ինչպիսի՞ օքսիդներ են առաջացնում այս ենթախմբի տարրերը:Ասա մի քանի օրինակ:

Արտադրում են թթվային, ամֆոտեր, երբեմն նաև հիմնային օքսիդներ։

Օրինակներ՝
N₂O₃, N₂O₅, P₂O₃, P₂O₅, As₂O₃, Sb₂O₃, Bi₂O₃

1․Ո՞ր տարրերն են մտնում ազոտի ենթախմբի մեջ։

Ազոտ (N), Ֆոսֆոր (P), Արսեն (As), Անտիմոն (Sb), Բիսմութ (Bi)։

2.Ի՞նչ ընդհանուր բան ունեն այդ տարրերի արտաքին էլեկտրոնային կառուցվածքները։

Բոլորի արտաքին էլեկտրոնային կառուցվածքը նույն տիպի է (ns² np³)։

3.Քանի՞ էլեկտրոն կա ազոտի ենթախմբի տարրերի արտաքին շերտում։

Արտաքին շերտում կա 5 էլեկտրոն։

4.Պարբերական աղյուսակի ո՞ր խմբում են գտնվում ազոտի ենթախմբի տարրերը։

Գտնվում են 15-րդ խմբում (V A)։

5.Ո՞րն է այդ ենթախմբի ամենաթեթև տարրը։

Ամենաթեթև տարրը ազոտն է (N)։

6.Ինչպե՞ս են փոխվում ազոտի ենթախմբի տարրերի մետաղական հատկությունները վերևից ներքև։

Վերևից ներքև մետաղական հատկությունները մեծանում են։

7.Ի՞նչ օքսիդացման աստիճաններ են առավել բնորոշ այս ենթախմբի տարրերին։

Ամենատարածված օքսիդացման աստիճանները −3, +3, +5։

8.Ինչպիսի՞ հիդրիդներ են առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը։

Առաջացնում են կովալենտ հիդրիդներ (օր. NH₃, PH₃)։

9.Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմային շառավիղը խմբում վերևից ներքև շարժվելիս։

Վերևից ներքև ատոմային շառավիղը մեծանում է։

10.Ինչպիսի՞ օքսիդներ են առաջացնում այս ենթախմբի տարրերը

Առաջացնում են թթվային և ամֆոտեր օքսիդներ։

11.Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմների զանգվածը խմբում վերևից ներքև։

Վերևից ներքև ատոմների զանգվածը մեծանում է։

12.Ինչպիսի՞ կապ են սովորաբար առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը՝ կովալենտ թե իոնային

Սովորաբար առաջացնում են կովալենտ կապ։

13.Ո՞ր տարրն է ազոտի ենթախմբում ամենաէլեկտրաբացասականը։

Ամենաէլեկտրաբացասականը ազոտն է։

14.Ի՞նչ գազ է կազմում մթնոլորտի մեծ մասը՝։

Մթնոլորտի մեծ մասը կազմում է ազոտ գազը (N₂)։

15.Ի՞նչ կարևոր կենսաբանական նշանակություն ունի ազոտը։

Ազոտը մտնում է սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի կազմի մեջ, կարևոր է կյանքի համար։

16.Որտե՞ղ է կիրառվում արսենը։Ինչպիսի՞ հատկություններ ունի մետաղական թե ոչ մետաղական։

Արսենը օգտագործվում է էլեկտրոնիկայում և համաձուլվածքներում, ունի կիսամետաղական հատկություններ։

17.Ո՞րն է ենթախմբի ամենածանր տարրը:

Ամենածանր տարրը բիսմութն է։

1. Ինչպես է կոչվում 6-րդ խմբի տարրերի խումբը
6-րդ խմբին անվանում են թթվածնի խումբ կամ խալկոգեններ։

2. Որոնք են 6-րդ խմբի տարրերը
O, S, Se, Te, Po (թթվածին, ծծումբ, սելեն, տելուր, պոլոնիում)։

3. Քանի՞ վալենտ էլեկտրոն ունեն 6-րդ խմբի տարրերը
Ունեն 6 վալենտ էլեկտրոն։

4. Ինչպիսի՞ տարր է թթվածինը՝ մետաղ թե ոչ մետաղական, էլեկտրոնային բանաձև
Թթվածինը ոչ մետաղ է, էլեկտրոնային բանաձևը՝ 1s² 2s² 2p⁴։

5. Թթվածինը ստացում լաբորատոր պայմաններում

• Օքսիդացնող մանղանի (MnO₂) կամ H₂O₂ քայքայմամբ
• Օրինակ՝ ջրածնի պերօքսիդի քայքայում

$$2H_2{O}_2\to 2H_{2}O+O_2\uparrow$$2H2​O2​→2H2​O+O2​↑

6. Թթվածինը բնության մեջ ինչպիսի՞ վիճակներում է հանդիպում

• Տնային վիճակում՝ գազ
• Երկուատոմյա մոլեկուլ O₂ կամ երեքատոմյա озոն O₃

7. Թթվածին պարունակող 4 բարդ նյութերի բանաձև

• Ջրածնի պերօքսիդ – H₂O₂
• Ջրային լուծույթ – H₂O
• Աղաթթու – H₂SO₄ (մինչև ծծումբ պարունակող)
• Կալցիումի օքսիդ – CaO

8. Ինչո՞ւ են 6-րդ խմբի տարրերը հաճախ առաջացնում օքսիդներ
Քանի որ ունեն 6 վալենտ էլեկտրոն, հեշտությամբ միավորվում են էլեկտրոն տալու կամ ընդունելու միջոցով, ստանալով O²⁻ իոններ՝ օքսիդներ առաջացնելով։

9. Ծծմբի հնարավոր օքսիդները

• SO₂ (ծծմբի երկօքսիդ)
• SO₃ (ծծմբի եռօքսիդ)
• S₈O (ոչ շատ տարածված)

10. Թթվածնի քիմիական նշանը և հարաբերական ատոմային ու մոլեկուլային զանգվածը

• Քիմիական նշանը՝ O
• Հարաբերական ատոմային զանգված՝ 16
• O₂ մոլեկուլային զանգված՝ 32

11. Ինչպիսի՞ կապ է առաջանում թթվածնի և ջրածնի միջև

• Կովալենտ բեվեռային կապ (H₂O-ում)

12. Մագնեզիումի այրումը թթվածնում$$2Mg+O_2\to 2MgO$$2Mg+O2​→2MgO

13. Ծծմբի այրումը թթվածնում$$S+O_2\to S{O}_2$$S+O2​→SO2​

---

7-րդ խումբ (հալոգեններ)

1. Ինչպես է կոչվում 7-րդ խմբի տարրերի խումբը
Հալոգեններ (նշանակում է «աղ առաջացնող»)

2. Թվիր 7-րդ խմբի տարրերը
F, Cl, Br, I, At (ֆտոր, քլոր, բրոմ, յոդ, աստատ)

3. Ինչո՞ւ են հալոգենները կոչվում «աղ առաջացնող»
Քանի որ դրանք միանալով մետաղների հետ առաջացնում են աղեր (օրինակ՝ NaCl)

4. Քանի՞ վալենտ էլեկտրոն ունեն հալոգենները
Ունեն 7 վալենտ էլեկտրոն

5. Ինչպիսի՞ տարրեր են հալոգենները՝ մետաղներ, թե ոչ մետաղներ
Ոչ մետաղներ

6. Ո՞ր հալոգենն է գազային վիճակում սենյակային ջերմաստիճանում
Ֆտոր և քլոր

7. Ինչպիսի՞ միացություններ են առաջացնում հալոգենները մետաղների հետ

• Ստացվում են սալեր, աղեր, օրինակ՝ NaCl, KBr

8. Գրիր նատրիումի և քլորի միջև առաջացող միացության բանաձևը$$Na+Cl\to NaCl$$Na+Cl→NaCl

9. Ինչպես է փոխվում հալոգենների ակտիվությունը խմբում վերևից ներքև

• Ակտիվությունը նվազում է վերևից ներքև, ֆտորը ամենաակտիվն է, յոդը ամենաքիչ ակտիվը

10. Օրինակ բեր մի քանի բարդ նյութեր, որոնք պարունակում են հալոգեն

• NaCl (նատրիումի քլորիդ)
• KBr (կալիումի բրոմիդ)
• CaF₂ (կալցիումի ֆտորիդ)
• CCl₄ (թթվածնով ածխածնի քլորիդ, լուծիչ)

Առաջադրանք 1.

1․Թթվածնի ենթախմբի տարրերը կոչվում են։

Խալկոգեն

2.Թթվածնի ենթախմբի ընդհանուր վալենտ էլեկտրոնների թիվը՝։

6

3.Թթվածինը բնության մեջ հանդիպում է հիմնականում __________ վիճակում։

Միացյալ

4.Թթվածնի քիմիական նշանն է ։

O

Առաջադրանք 2. Ընտրիր ճիշտ պատասխանը

1.Ո՞ր տարրերն են պատկանում թթվածնի ենթախմբին ասա անունները

ա) O, S, Se, Te
բ) N, P, As
գ) F, Cl, Br
դ) C, Si, Ge

Առաջադրանք 3. Ճիշտ է, թե սխալ

Նշիր՝ Ճիշտ է (Ճ) թե Սխալ (Ս).

1.Թթվածինը գազ է սենյակային ջերմաստիճանում։

Ճիշտ է

2.Թթվածնի ենթախմբի բոլոր տարրերը մետաղներ են։

Սխալ է

3.Թթվածինը մասնակցում է այրման ռեակցիաներին։

Ճիշտ է

4.Ծծումբը թթվածնի ենթախմբի տարր է։

Ճիշտ է

Առաջադրանք 4. Գրիր ռեակցիայի հավասարումը

1.Մագնեզիումի այրումը թթվածնում

2Mg + O₂ = 2MgO

2.Ծծմբի այրումը թթվածնում

(գրիր հավասարեցված ռեակցիաները)

S + O₂ = SO₂

Առաջադրանք 5. 

Լրացրու աղյուսակը.

Հատկություն	Թթվածին (O)	Ծծումբ (S)
Ֆիզիկական վիճակ	գազ	պինդ
Գույն	անգույն	դեղին
Քիմիական ակտիվություն	բարձր	միջին

Բարդ(միջին)

1.Հաշվի՛ր 2 մոլ H₂O նյութի զանգվածը

2 մոլ H₂O
M(H₂O)=18 գ/մոլ
m = 2 × 18 = 36 գ

2.Որքա՞ն մոլ է պարունակում 48 գ O₂ գազը

48 գ O₂
M(O₂)=32
n = 48 / 32 = 1.5 մոլ

3.Որքա՞ն մոլ է կազմում 11.2 լ O₂ գազը (ն.պ.)

11.2 լ O₂ (ն.պ.)
1 մոլ = 22.4 լ
n = 11.2 / 22.4 = 0.5 մոլ

4.Որքա՞ն ծավալ է զբաղեցնում 16 գ O₂ գազը (ն.պ.)

16 գ O₂
n = 16 / 32 = 0.5 մոլ
V = 0.5 × 22.4 = 11.2 լ

Լաբորատոր պայմաններում քլորը ստանում են՝ տաքացման պայմաններում աղաթթուն օքսիդացնելով մանգանի երկօքսիդով. Քլորը թունավոր գազ է, և որպեսզի անոթից այն չտարածվի լաբորատորիայում, վերջինս որսում են ալկալու (NaOH) լուծույթով։ Ալկալու հետ քլորը փոխազդում և առաջացնում է անվնաս աղեր։

1. Լրացրու բաց թողնվածը․


ա) Հալոգենները պատկանում են 7 խմբի գլխավոր ենթախմբին։


բ) Հալոգենների արտաքին էլեկտրոնների թիվը 7 է։


գ) Ամենաակտիվ հալոգենը Ֆտոր է։

2. Նշի՛ր ճիշտը կամ սխալը․


ա) Հալոգենները ոչ մետաղներ են։


բ) Բոլոր հալոգենները սենյակային ջերմաստիճանում գազ են։


գ) Հալոգենները բնության մեջ հանդիպում են ազատ վիճակում։

3. Թվարկի՛ր հալոգենների քիմիական նշանները։

F, Cl, Br, I, At

4. Համեմատիր ֆտորը և քլորը՝ ըստ հետևյալ հատկանիշների․• ֆիզիկական վիճակ• ակտիվություն• կիրառություն․

Հատկություն	Ֆտոր (F₂)	Քլոր (Cl₂)
Ֆիզիկական վիճակ	գազ	գազ
Ակտիվություն	շատ բարձր	բարձր, բայց F-ից ցածր
Կիրառություն	էներգետիկ, քիմիական գործարաններ	ջուր, ախտահանիչ, պլաստիկ (PVC)

5.Ինչո՞ւ հալոգենները հեշտությամբ միացնում են էլեկտրոն և դառնում բացասական իոններ։

Հալոգենների արտաքին էլեկտրոնային շերտում 7 էլեկտրոն կա, ու նրանք ուզում են լրացնել 8-ը (ստանալ լիարժեք գազային կոնֆիգուրացիա), ուստի հեշտությամբ ընդունում են 1 էլեկտրոն՝ դառնալով -1 իոն։

6.Գրիր ռեակցիայի հավասարումը․
ա) Նատրիում + քլոր
բ) Երկաթ + բրոմ

ա) Նատրիում + քլոր — 2Na + Cl₂ → 2NaCl
բ) Երկաթ + բրոմ — 2Fe + 3Br₂ → 2FeBr₃

7. Տրված է ռեակցիան․
Cl₂ + KBr → KCl + Br₂
Ո՞ր հալոգենն է ավելի ակտիվ, հաշվիր դրա Mr-ը և հավասարեցրու ռեակցիան:


Cl₂ + KBr → 2KCl + Br₂

Ակտիվ հալոգեն՝ Cl₂

8. Բարդ Ի՞նչ ծավալով քլոր պետք է հեղուկացնել 60 տ բեռնատարողությամբ երկաթուղային ցիստեռնը հեղուկ քլորով լցնելու համար:

60 տ քլոր հեղուկացնելու ծավալը ≈ 38,5 մ³

9. Ստորև բերված ո՞ր նյութերի հետ է փոխազդում քլորը. ա) KBr, բ) NaF, գ) Lil, դ) ZnF: Ընտրե՛ք ճիշտ պատասխանի համարը և գրեք հնարավոր ռեակցիաների հավասարումները.

KBr: Cl₂ + 2KBr → 2KCl + Br₂

LiI: Cl₂ + 2LiI → 2LiCl + I₂

10. 6. Ի՞նչ ծավալով քլոր կանջատվի աղաթթվի հետ մանգանի երկօքսիդի ռեակցիայում, եթե վերջինիս զանգվածը 13,05 գ

13,05 գ MnO₂ → Cl₂ ≈ 10,65 գ (կամ ~3,36 լ գազ)

Առաջին ուսումնական շրջանի ամփոփում

1 Ի՞նչ է աղը: Ինչպե՞ս է այն սովորաբար առաջանում:

թթվի և հիմքի ռեակցիայից առաջացած միացություն:

2 Ի՞նչ է ատոմը:

նյութի ամենափոքր մասնիկը

3 Ո՞րն է ամենահայտնի աղը, որը մենք օգտագործում ենք ամեն օր: 

Կերակրային Աղը

4 Ի՞նչ տարբերություն կա չեզոք, թթու և հիմնային աղերի միջև 

Չեզոք աղ – ոչ թթու, ոչ հիմք (օր. NaCl)

Թթվային աղ – լուծույթը թթվային է (օր. NH₄Cl)

Հիմնային աղ – լուծույթը հիմնական է (օր. NaHCO₃)

5 Ինչպե՞ս է կոչվում այն պրոցեսը, երբ աղը ջրում լուծվելիս փոխազդում է ջրի հետ և փոխում լուծույթի pH-ը:

Հիդրոլիզ

6 Ասա հետևյալ հիդրօքսիդների բանաձևերը.ա) նատրիումի հիդրօքսիդ բ) կալցիումի հիդրօքսիդ գ) երկաթ(III)-ի հիդրօքսիդ

NaOH, Ca(OH)₂, Fe(OH)₃

7 Թվարկե՛ք  քիմիական ռեակցիաների հատկանիշները: 

Նոր նյութ, էներգիայի փոխանակում, զանգվածի պահպանում

8 Ի՞նչ է նյութը, ի՞նչ է մարմինը։

Նյութը այն է ինչից կազմված են բոլոր մարմինները։

Մարմինը նյութից կազմված առարկան։

9 Թվարկե՛ք նյութի ֆիզիկական հատկություններ։

գույն, հոտ, համ, խտություն, լուծելիություն, սառեցման/կիզման աստիճան, էլեկտրահաղորդականություն

10 Թթուների բաղադրության մեջ պարտադիր ի՞նչ տարր կա։

Հիդրոգեն (H)

11 Ի՞նչ է օքսիդը։

Միացություն, որը պարունակում է թթվածին

12 Ո՞րն է մետաղական օքսիդի օրինակ։

Կալցիումի օքսիդ (CaO), Նատրիումի օքսիդ (Na₂O), Մագնեզիումի օքսիդ (MgO), Երկաթի(III) օքսիդ (Fe₂O₃), Ածխաթթու մագնեզիումի օքսիդ (ZnO)

13. Ո՞րն է ոչ մետաղական օքսիդի օրինակ։

հիդրոգենի օքսիդը (H₂O), ածխաթթու գազի օքսիդը (CO₂)

14 Ինչպե՞ս կարելի է ստանալ օքսիդներ։

Տարրը միացնելով թթվածնին։

15 Թվարկե՛ք ալկալիներին բնորոշ մեկ ֆիզիկական հատկություն։

Ջրում լավ լուծվող են

Թեմաներ

Աղեր

Օքսիդացման աստիճան

Վալենտականություն

Հարցեր.

1.Ի՞նչ է աղը: Ինչպե՞ս է այն սովորաբար առաջանում:

Մետաղի և թթվի մնացորդի միացություն։ Ստացվում է թթու + հիմք ռեակցիայից։

2.Ո՞րն է ամենահայտնի աղը, որը մենք օգտագործում ենք ամեն օր: Ի՞նչն է դրա քիմիական բանաձևը, և ի՞նչ դեր ունի այն մարդու օրգանիզմում:

NaCl — կերակրի աղ։ Օգտակար է նյարդերի, ջրի հավասարակշռության համար։

3.Ի՞նչ տարբերություն կա չեզոք, թթու և հիմնային աղերի միջև (օրինակներով): Ինչո՞վ է դա պայմանավորված:

Չեզոք՝ ուժեղ թթու + ուժեղ հիմք (NaCl)

Թթու աղ՝ մեջը H կա (NaHSO₄)

Հիմնային աղ՝ մեջը OH կա (Mg(OH)Cl)

4.Ինչպե՞ս է կոչվում այն պրոցեսը, երբ աղը ջրում լուծվելիս փոխազդում է ջրի հետ և փոխում լուծույթի pH-ը:

Հիդրոլիզ

5,Ներկայացրե՛ք աղերի կիրառման երեք տարբեր ոլորտ (բացի սննդից), օրինակ՝ շինարարություն, գյուղատնտեսություն, կամ արդյունաբերություն:

Շինարարություն, գյուղատնտեսություն, արդյունաբերություն։

Փորձարական

1.Եթե դուք լուծեք NaCl աղը (կերակրի աղ) ջրում, լուծույթը կմնա՞ չեզոք, թե՞ pH-ը կփոխվի: Ինչո՞ւ:Բացատրեք դա՝ հիմնվելով սկզբնական թթվի և հիմքի ուժի վրա: