Unit 15

So, you’ve seen an advertisement for someone to work in business. But do you really know what you’re doing? Do you know how to keep the customers happy? Can you make a profit again and again? At ‘Getting to the Top Business Education’ we’ll help you to help yourself. Why don’t you attend our specialist business seminar and learn how to make a fortune in business! Our course leader, Richard Sugar, says, ‘Being big in business requires a certain way of thinking. You need to know what your customers will demand and then find a way to supply them with it at the right price.’ Come and join our seminar and we’ll get you to the top!

We’ve decided to invest money in Jake’s new business. Hope it’s successful!

Let’s stay in tonight and save our money for the trip next week.

Don’t waste all your pocket money on sweets and chocolate.

The company has obtained permission to start selling in China.

You usually have to pay tax when you import things from other countries.

Colin is so rich that he owns four Rolls-Royces!

Joan purchased a few pairs of jeans and went to try them on.

It says here that they give you a free glass with every pint of milk you purchase.

1.We don’t usually get that brand of washing powder.

2.We can only take the item back if you’ve still got the receipt.

3.The best thing about the new shopping centre is that there’s a lot of variety.

4.What’s the design on a French one euro coin?

5.Carter and Sons have got some really good things in the sale.

6.My mum didn’t like me selling my bike, but she said it was my property, so it was my decision.

7.When we bought the house, we had to pay a huge fee to a lawyer.

8.The taxi driver wasn’t very happy when I told him I didn’t have any change.

1.He’s taking it down.

2.She’s saving up.

3.He’s trying to cheer up.

4.They’re throwing them away.

5.He’s adding it up.

6.She’s paying him back.

7.He’s just come back.

8.She’s giving it back.

1.It can be very worrying when you’re in a lot of debt.

2.Can I pay for this by cheque?

3.Did you see that the house next door is for sale?

4.They took ten per cent off because I paid in cash.

5.We need to find an office for rent in the centre of town.

6.I got quite a lot of money for the car because it was in such good condition.

1.The service in this place is absolutely terrible and I want to see the manager.

2.Could you help me make a decision? I don’t know which phone to get.

3.Even very good quality clothes are quite affordable in this shop.

5.Companies should always tell the truth in advertisements.

6.Credit cards are really useful, but you have to be careful with them.

7.I read a comparison of all the supermarkets and Safeshop was the most expensive.

8.My grandma had no idea that her old vase was so valuable.

9.Pete never shops at Mayfield’s because he says it’s too expensive.

10.Before you borrow from the bank, you have to make a judgment about whether you can pay it back or not.

11.Is the bill right? Could you just check your addiction, please?

Քիմիաի հարցեր 12․02․2026

Առաջադրանք 1.

1․Թթվածնի ենթախմբի տարրերը կոչվում են։

Խալկոգեն

2.Թթվածնի ենթախմբի ընդհանուր վալենտ էլեկտրոնների թիվը՝։

6

3.Թթվածինը բնության մեջ հանդիպում է հիմնականում __________ վիճակում։

Միացյալ

4.Թթվածնի քիմիական նշանն է ։

O

Առաջադրանք 2. Ընտրիր ճիշտ պատասխանը

1.Ո՞ր տարրերն են պատկանում թթվածնի ենթախմբին ասա անունները

ա) O, S, Se, Te
բ) N, P, As
գ) F, Cl, Br
դ) C, Si, Ge

Առաջադրանք 3. Ճիշտ է, թե սխալ

Նշիր՝ Ճիշտ է (Ճ) թե Սխալ (Ս).

1.Թթվածինը գազ է սենյակային ջերմաստիճանում։

Ճիշտ է

2.Թթվածնի ենթախմբի բոլոր տարրերը մետաղներ են։

Սխալ է

3.Թթվածինը մասնակցում է այրման ռեակցիաներին։

Ճիշտ է

4.Ծծումբը թթվածնի ենթախմբի տարր է։

Ճիշտ է

Առաջադրանք 4. Գրիր ռեակցիայի հավասարումը

1.Մագնեզիումի այրումը թթվածնում

2Mg + O₂ = 2MgO

2.Ծծմբի այրումը թթվածնում

(գրիր հավասարեցված ռեակցիաները)

S + O₂ = SO₂

Առաջադրանք 5. 

Լրացրու աղյուսակը.

ՀատկությունԹթվածին (O)Ծծումբ (S)
Ֆիզիկական վիճակգազպինդ
Գույնանգույնդեղին
Քիմիական ակտիվությունբարձրմիջին

Բարդ(միջին)

1.Հաշվի՛ր 2 մոլ H₂O նյութի զանգվածը

2 մոլ H₂O
M(H₂O)=18 գ/մոլ
m = 2 × 18 = 36 գ

2.Որքա՞ն մոլ է պարունակում 48 գ O₂ գազը

48 գ O₂
M(O₂)=32
n = 48 / 32 = 1.5 մոլ

3.Որքա՞ն մոլ է կազմում 11.2 լ O₂ գազը (ն.պ.)

11.2 լ O₂ (ն.պ.)
1 մոլ = 22.4 լ
n = 11.2 / 22.4 = 0.5 մոլ

4.Որքա՞ն ծավալ է զբաղեցնում 16 գ O₂ գազը (ն.պ.)

16 գ O₂
n = 16 / 32 = 0.5 մոլ
V = 0.5 × 22.4 = 11.2 լ

    Փետրվարի 17-20

    Գենետիկան ուսումնասիրում է ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը։
    Գենը ժառանգական տեղեկատվության միավորն է, գտնվում է քրոմոսոմներում, իսկ քրոմոսոմները՝ կորիզում։ Մարդու բջիջներում կա 46 քրոմոսոմ։

    Դասարանական աշխատանք․

    1.Գենետիկան ուսումնասիրում է
    ա. կենդանիների վարքը
    բ. ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը
    գ. բույսերի կառուցվածքը
    դ. Երկրի կառուցվածքը

    2.Ժառանգականությունը նշանակում է
    ա. օրգանիզմի շարժվելու ունակություն
    բ. ծնողներից սերունդներին հատկանիշների փոխանցում
    գ. սննդի մարսում
    դ. շնչառություն

    3.Փոփոխականությունը նշանակում է
    ա. օրգանիզմների նմանությունը
    բ. օրգանիզմների տարբերությունները
    գ. միայն աճը
    դ. միայն բազմացումը

    4.Ժառանգական տեղեկատվության հիմնական միավորը կոչվում է
    ա. հյուսվածք
    բ. գեն
    գ. օրգան
    դ. բջիջ

    5.Գեները գտնվում են
    ա. ցիտոպլազմայում
    բ. կորիզում
    գ. թաղանթում
    դ. վակուոլում

    6.Քրոմոսոմները գտնվում են
    ա. բջջաթաղանթում
    բ. կորիզում
    գ. ցիտոպլազմայում
    դ. ռիբոսոմներում

    7.Մարդու մարմնի բջիջներում քրոմոսոմների թիվը
    ա. 23 է
    բ. 46 է
    գ. 44 է
    դ. 48 է

    8.Օրգանիզմների տարբերությունները կարող են առաջանալ
    ա. միայն ժառանգականության պատճառով
    բ. միայն միջավայրի ազդեցությամբ
    գ. ժառանգականության և միջավայրի ազդեցությամբ
    դ. միայն սննդի պատճառով

    9.Ժառանգական փոփոխականության օրինակ է
    ա. մաշկի արևայրուքը
    բ. աչքերի գույնը
    գ. մկանների զարգացումը մարզումից
    դ. վերքի լավացումը

    10.Գենետիկական հատկանիշները փոխանցվում են
    ա. շնչառության միջոցով
    բ. արյան միջոցով
    գ. ծնողներից սերունդներին
    դ. սննդի միջոցով

    Դաս.17. (Փետրվարի 16 — 20).

    Լուծել խնդիրները՝

    ՀՈՍԱՔՆԻ ԱՇԽԱՏԱՆՔԸ ԵՒ ՀԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ։ ՋՈՈՒԼ-ԼԵՆՑԻ ՕՐԵՆՔԸ.

    Թեմատիկ խնդիրներ՝

    1. Բնակարանի տաքացման համար օգտագործվող 140 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական ջերմատաքացուցիչը  նախատեսված է 3.5 Ա հոսանքի ուժի համար: Որքա՞ն էներգիա կծախսի այդ ջերմատաքացուցիչը  8 ժամ անընդհատ աշխատելու դեպքում:

    39 513 600 Ջ (≈ 39.5 ՄՋ)

    2. Ավտոտնակում  էլեկտրական լամպը մոռացել էին անջատել: Որքա՞ն աշխատանք էր իզուր կատարվել 24 ժամում, եթե լամպը միացված էր 110 Վ լարման ցանցին և նրանով անցնող հոսանքի ուժը 0.8 Ա էր:

    7 603 200 Ջ (≈ 7.6 ՄՋ)

    3. 50 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական վարսահարդարիչը միացրեցին 127 Վ լարման ցանցին: Որքա՞ն աշխատանք կկատարի նրանում հոսանքը 15 րոպեի ընթացքում: 

    290 322 Ջ (≈ 290 կՋ)

    4. 6 Վ լարման և 2 Ա հոսանքի ուժի դեպքում համակարգչի մարտկոցի լիցքավորումը տևեց 1.5 ժամ: Որոշե՛ք հոսանքի կատարած աշխատանքը այդ ընթացքում: 

    64 800 Ջ (≈ 64.8 կՋ)

    5. 450 Վտ հզորություն ունեցող հեռուստացույցը, ըստ հաշվիչի ցուցմունքի, ծախսել է 360 կՋ էներգիա: Որքա՞ն ժամանակ է միացված եղել հեռուստացույցը:

    800 վ (≈ 13.3 րոպե)

    6. Ճեպընթաց էլեկտրագնացքը, որի շարժիչների ընդհանուր հզորությունը 200 կՎտ է, շարժվում է 180 կմ/ժ միջին արագությամբ: Որքա՞ն աշխատանք են կատարում նրա էլեկտրաշարժիչները 560 կմ ճանապարհ անցնելիս:

    2 240 000 000 Ջ (≈ 2.24 ԳՋ)

    7. Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի 80 վ-ում 40 Օմ դիմադրություն ունեցող ջեռուցիչ տարրում, եթե այն միացված է 120 Վ լարման ցանցին: 

    28 800 Ջ (≈ 28.8 կՋ)

    8. Հաղորդչի  դիմադրությունը 150 Օմ է, նրանով անցնող հոսանքի ուժը՝ 1.6 Ա: Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի նրանում 10 վ-ի ընթացքում:

    3 840 Ջ

    9. Շղթայի տեղամասում միմյանց հաջորդաբար միացված են R1=40 Օմ և R2 =60 Օմ դիմադրություններով ռեզիստորներ: Տեղամասի ծայրերում լարումը 100 Վ է: 2 րոպեի ընթացքում ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի հաղորդիչներից յուրաքանչյուրում: Պատասխանը գրել ամբողջ թվի ճշտությամբ:

    R₁ → 19 200 Ջ

    R₂ → 28 800 Ջ

    10. Էլեկտրական ջեռուցչի0.017 Օմ⋅մմ2 /մ տեսակարար դիմադրությամբ պղնձե  սնուցող հաղորդալարի երկարությունը 1.5 մ է, լայնական հատույթի մակերեսը՝ 2 մմ2 : Որքա՞ն ջերմաքանակ կանջատվի այդ հաղորդալարում 25 րոպեի ընթացքում, եթե շղթայում հոսանքի ուժը 4 Ա է: 

    489.6 Ջ

    Թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին n անդամների գումարը

    Հաջորդականությունն անվանում ենք d տարբերությամբ թվաբանական պրոգրեսիա, եթե հաջորդականության յուրաքանչյուր անդամ, սկսած երկրորդից, ստացվում է իր նախորդին d գումարելով։ d-ն անվանում ենք թվաբանական պրոգրեսիայի տարբերություն։

    d տարբերությամբ թվաբանական պրոգրեսիայի համար տեղի ունի an + 1 = an + d հավասարությունը: Թվաբանական պրոգրեսիայի ընդհանուր անդամի բանաձևը.

    an = a1 + d(n — 1)

    Օրինակ 1.
    Գրենք թվաբանական պրոգրեսիայի a1, a2,…,a6 անդամները, եթե տրված է, որ a1 = — 2, d = 4:
    Հաջորդականության յուրաքանչյուր հաջորդ անդամը նախորդից մեծ է 4-ով։ Հաջոր-դականության երկրորդ անդամն է.
    a2 = a1 + d = — 2 + 4 = 2, իսկ երրորդ անդամն է a3 = a2 + d = 2 + 4 = 6: Շարունակելով ստանում ենք հետևյալ հաջորդականությունը. -2, 2, 6, 10, 14, 18, …:

    {an} թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին ո անդամների գումարն ընդունված է նշանակել Sn — ով.
    Sn = a1 + a2 +…+an

    Պարզվում է, որ տրված հաջորդականության համար կա Sn-ը հաշվելու բանաձև.

    Sn = n * (a1 + an)/2

    Տեղադրելով an = a1 + d(n — 1)-ն Sn -ի բանաձևի մեջ, կստանանք․

    Sn = n * (a1 + a1 + d(n — 1))/2 = n * (2a1 + d(n — 1))/2

    Օրինակ 2․

    {an} թվաբանական պրոգրեսիայում ա) a1 = 5, a10 = 8: Հաշվենք S10 — ը:

    S10 = 10 * (a1 + a10)/2 = 65

    Օրինակ 3․

    {an} թվաբանական պրոգրեսիայում a1 = 3 d = -7: Հաշվենք S10 — ը:

    S10 = 10 * (2 *3 + (10 — 1)(-7))/2 = 10 * (-57)/2 = -285

    Առաջադրանքներ․

    1)Գտե՛ք տրված թվաբանական պրոգրեսիայի տարբերությունը.

    ա) 9, 11, 13, 15,

    d=2
    բ) 1, 0, -1, -2

    d=-1
    գ) 3, 7, 11, 15,

    d=4
    դ) 4, 1, -2, -5,

    d=-3
    ե) 1, 1.5, 2, 2.5,

    d=0,5
    զ) 7.5, 6.2, 4.9, 3,3,

    2)Տրված է {an} թվաբանական պրոգրեսիայի անդամներից ինչ-որ մեկը և d տարբերությունը: Գտե՛ք պրոգրեսիայի առաջին չորս անդամները.

    ա)a1 = 2 d = 5

    a₁ = 2

    a₂ = 2 + 5 = 7

    a₃ = 7 + 5 = 12

    a₄ = 12 + 5 = 17

    Պատասխանը: 2, 7, 12, 17


    բ)a1 = 9 d = — 3

    a₁ = 9, d = -3

    a₂ = 9 — 3 = 6

    a₃ = 6 — 3 = 3

    a₄ = 3 — 3 = 0

    Պատասխանը: 9, 6, 3, 0


    գ)a2 = — 2 d = 1.5

    a₁ = a₂ — d = -2 — 1.5 = -3.5

    a₂ = -2

    a₃ = -2 + 1.5 = -0.5

    a₄ = -0.5 + 1.5 = 1

    Պատասխանը: -3.5, -2, -0.5, 1


    դ)a3 = — 7 d = — 3.5

    a₁ = a₃ — 2d = -7 — 2(-3.5) = -7 + 7 = 0

    a₂ = 0 — 3.5 = -3.5

    a₃ = -7

    a₄ = -7 — 3.5 = -10.5

    Պատասխանը: 0, -3.5, -7, -10.5

    3)Տրված է {an} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք.

    ա)S12 — ը, եթե a1 = 5, a12 = 35
    բ)S9 — ը, եթե a1 = 4, a9 = 28
    գ)S17 — ը, եթե a1 = 4, a17 = 45
    դ)S5 — ը, եթե a1 = 2, a5 = -8

    ա) 240

    բ) 144

    գ) 416.5

    դ) -15

    4)Տրված է {an} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք.

    ա)S10 — ը, եթե a1 = 3, d = 4
    բ)S8 — ը, եթե a1 = 7, d = 1
    գ)S13 — ը, եթե a1 = 4, d = -1
    դ)S5 — ը, եթե a1 = -4, d = 2

    ա)S₁₀ = 210 բ)S₈ = 84 գ)S₁₃ = -26 դ)S₅ = 0

    Մայրաքաղաք Երեվան

    Ի՞նչ բնական պայմաններ և ռեսուրսներ ունի Երևանը։

    Երևանը գտնվում է Արարատյան դաշտում, ունի չոր, արևոտ կլիմա, շինանյութեր և ջրային ռեսուրսներ։

    2. Ինչո՞ւ է Երևանի բնակչությունը արագ աճել, և ի՞նչ հետևանքներ ունի դա։

    Քանի որ Երևանը երկրի գլխավոր տնտեսական, քաղաքական ու մշակութային կենտրոնն է։ Աճը տալիս է հնարավորություններ, բայց նաև առաջացնում է գերբնակեցում և խնդիրներ։

    3. Ինչպե՞ս են ՀՀ քաղաքները բաժանվում ըստ աշխատանքի աշխարհագրական բաժանման։

    Բազմագործառույթ, արդյունաբերական, տրանսպորտային և առողջարանային քաղաքներ։

    4. Որո՞նք են Երևանի 12 վարչական շրջանները։

    Աջափնյակ, Ավան, Արաբկիր, Դավթաշեն, Էրեբունի, Կենտրոն, Մալաթիա-Սեբաստիա, Նոր Նորք, Նորք-Մարաշ, Նուբարաշեն, Շենգավիթ, Քանաքեռ-Զեյթուն։

    5. Ի՞նչ գործոններ են ազդել Գյումրու զարգացման վրա։

    Արհեստներն ու արդյունաբերությունը նպաստել են, երկրաշարժը՝ խանգարել։

    6. Ի՞նչ աշխարհագրական բնութագիր ունի Վանաձորը։Գտնվում է Լոռու մարզում, ունի բարենպաստ կլիմա, անտառներ և հանքային ռեսուրսներ։

    7. Ի՞նչ հատուկ դեր ունի Վաղարշապատը Հայաստանի քաղաքների շարքում։

    Այն Հայաստանի հոգևոր կենտրոնն է։

    8. Ի՞նչ նախադրյալներ ունի Կապանի զարգացումը։

    Բնական հարուստ ռեսուրսներ և հանքարդյունաբերություն։

    Քիմիաի փորձ 05․02․2026

    Լաբորատոր պայմաններում քլորը ստանում են՝ տաքացման պայմաններում աղաթթուն օքսիդացնելով մանգանի երկօքսիդով. Քլորը թունավոր գազ է, և որպեսզի անոթից այն չտարածվի լաբորատորիայում, վերջինս որսում են ալկալու (NaOH) լուծույթով։ Ալկալու հետ քլորը փոխազդում և առաջացնում է անվնաս աղեր։

    9-13 февраля

    Ованес Туманян, четверостишия

    * * *
    Во сне ли я, живу ли я? Как сон, мои дни ушли.
    И тени снов, скользящих снов, как быстро они ушли!
    Ушли мечты, и я надежд и чаяний не достиг,
    Беспечным проигрышем вы, земные года, ушли.

    * * *

    Дни прошли…
    Промелькнув вдали, дни пришли;
    Вздохи, стоны, слезы мои
    Сердце мне сожгли, — дни прошли.

    * * *

    Все прошло…
    Вся исчерпана жизнь, все прошло.
    Я немалого ждал — да зачем?
    Я надежды знавал, — все прошло!

    * * *

    Где вы?
    Все те, кто сердцу мил, где вы?
    Я к вам взывал и плакал, и искал…
    Быть может, скрыл вас мрак могил, где вы?

    * * *

    Запели песнь любимые,
    Певцы мои, незримые,
    И кто теперь вас слушает,
    Сверчки мои родимые?

    * * *

    Море скорби моей глубоко и безбрежно,
    И несметных полно, драгоценных камней.
    Гнев мой полон любви, безмятежной и нежной.
    Ночь во мне. Но какие созвездия в ней!

    * * *

    В сердце загостилась смерть.
    В сердце трон вместила смерть —
    Ты ведь смертей, как и все!
    В сердце страх вселила смерть.

    * * *

    Ко мне!
    Вы с вешней водою вернитесь ко мне!
    Минувшие дни, веселье, любовь,
    Вернитесь, вернитесь ко мне!

    * * *

    Б мир входят люди каждый день,
    Проходят люди, словно тень.
    Тысячелетние дела
    Мы зачинаем каждый день.

    * * *

    Пускаться в бегство? Тщетный труд, —
    Я связан тысячами пут:
    Со всеми вместе я живу,
    За всех душой страдаю тут.

    * * *

    Кто знает, куда мы пришли,
    На какое мы время пришли?
    Если сердца в нас нет и любви —
    Мы пропали, напрасно пришли.

    * * *

    Мне во сне одной овцой
    Задан был вопрос такой:
    «Бог храни твое дитя!
    Был ли вкусен агнец мой?»

    * * *

    Сколько боли видел я,
    Сколько козней видел я!
    Я терпел, прощал, любил,
    Зло, как благо, видел я.

    * * *

    Я мирской рукой зажжен,
    В пламя весь я превращен.
    Пламя весь — я свет даю.
    Свет отдав — я истощен.

    * * *

    Для души нашелся дом —
    Вся вселенная кругом.
    Я — вселенной властелин.
    Люди знают ли о том?

    * * *

    Куда ты стремишься безумно, душа?
    За тысячью дел ты стремишься, душа!
    Но как же поспею я в тысячу мест
    С твоею поспешностью легкой, душа?

    * * *

    Мой чуткий слух в ночи не спит.
    Глубокий голос ему звучит.
    Бессонной, тягостной тоской
    Меня зовет он, меня томит.

    * * *

    Я птицу в небе ранил раз
    И потерял ее из глаз:
    Крылом кровавым в снах моих
    Она все машет и сейчас.

    * * *
    Две могилы, как соседи молчаливые, легли,
    Онемевшие навеки, две печальницы земли.
    И в холодной горькой скорби тихо думают о том,
    Что с собой они из жизни этой бренной унесли.

    * * *

    Кто взмахнул рукой, маня,
    Издалека, как родня?
    Джан-леса! Тьмою-темью рук
    Все зовете вы меня.

    * * *

    Когда осенний грустен вид,
    На кочке жалостно сидит
    Лорийский жаворонок мой.
    Он в сторону мою глядит.

    * * *

    Порхают жаворонки; взмах
    Их крыльев вижу я в полях.
    С моею детскою душой
    Они резвятся в облаках.

    * * *

    Там на эдемские сады прозрачный падает закат.
    Я знаю, ждут моей души там между сказочных палат.
    Что ж в этом смраде медлю я, чего в нестройном шуме жду?
    Ах, если бы туда — домой — дорогу отыскал мой взгляд!

    * * *

    Кичливый, жадный человек, твой долог ум, жизнь коротка.
    Тебе подобных было — тьма, они текли века, века.
    Что унести им жизнь дала? С собой возьмешь ли что-нибудь?
    Ты мирно, радостно пройди двухдневный быстролетный путь.

    * * *
    Свободен день, вольна любовь, и всем добром владеет он.
    Но мучает и страждет он, и сам несчастьем поражен.
    Так сделай, злобный человек, чтоб все живые жить могли,
    И сам живи, вкушая мир обильной, благостной земли.

    * * *

    В котором же мире больше добра у меня — в этом иль в том?
    Стою между ними, думаю долго я: в этом иль в том?
    Сам бог в размышленьи, что ему делать со мной, как ему быть?
    Оставить, призвать ли? В мире котором добро, — в этом иль в том?

    * * *

    Я потерял, о, как найти?
    О, дай мне знак, чтоб мог найти.
    Я в этой темноте давно
    Брожу, чтоб дверь к тебе найти.

    * * *

    Как тайну бога распознать? Кто посягнет судить о ней?
    Всем в мире близких он послал, он всех связал на много дней.
    Лишь, как подобие свое, певца оставил одного,
    Чтоб так же, как он сам, поэт взирал на мир и на людей.

    * * *

    Хаям возлюбленной сказал: «Ставь наземь робко каблучок:
    Быть может, попираешь ты сейчас красавицы зрачок».
    Эй, джан, тихонько мы пойдем, — вдруг нам попрать назначил рок
    Хаяма пламенный язык иль дорогой ему зрачок!

    * * *

    Лунный луч — твоя улыбка — на лице моем скользит,
    В час, когда я, насмерть ранен, вижу смерти лик вблизи
    Так под солнца животворным, благодетельным лучом
    Дуб стоит, грозой сраженный, высыхая с каждым днем.

    * * *

    Я щедрый, неуемный я, я расточать себя устал!
    С душой взыскующей блуждать и вглядываться я устал.
    Я вечно встречи ждал с другой, беспечной, щедрою душой.
    От всех исканий, всех путей, всех ожиданий я устал.

    * * *

    Дыхание бога вдыхаю: он дышит во всем,
    Призыв его слышу и голос: он слышен во всем.
    И я возвышаюсь, внимая, и ловит мой дух
    Мелодию мира и шепот, — он слышен во всем.

    * * *

    Глянь! С Запада рабы машин и золота бегут кровавой,
    Ревущей в ужасе толпой, истерзанной, тысячеглавой,
    Из мертвых ледяных пустынь своей безвыходной тоски
    Сюда, на мой родной Восток, божественный и величавый.

    * * *

    Ах, всякий раз, как от того, что дал мне, ты берешь назад,
    И вижу, как я все еще неисчерпаемо богат, —
    Дивлюсь, как много ты мне дал, безмерно щедрый и благой,
    Как много должен я вернуть, чтоб слиться навсегда с тобой.

    * * *

    Без счета веков впереди или в прошлом… Не все ли равно?
    Я был, существую, всегда я пребуду… Не все ли равно?
    Без счета веков впереди или в прошлом… Не все ли равно?
    Я был, существую, всегда я пребуду… Не все ли равно?

    * * *

    В стране армян, как великан, стоит Масис могучий;
    С владыкой сил мой дух вступил в беседу там, на круче.
    С тех дней, когда меж «нет» и «да» была темна граница,
    Из века в век, чей вечен бег, беседа эта длится.

    * * *

    Ты жизнь в арену превратил; ее топтало много ног.
    В ней, невозделанной, пустой, кто отыскать бы пользу мог?
    Цветы взрастить бы на земле! Да не взрастил я их, о, нет!
    Создавший землю и цветы, какой я дам тебе ответ?

    * * *

    На крестинах моих день — факелом был, а церковью — небосвод.
    И народа любовь, что купель моя, свет радуги — мой народ.
    Мне живительным миром была роса, а взгорье — крестным отцом.
    И я тем был крещен, кто создал меня поэтом, — самим творцом.

    * * *

    Родник течет и протечет,
    Помедлит жаждущий, пройдет.
    Блаженных, неземных ключей
    Поэт возжаждет и пройдет.

    * * *

    По миру всежаждущей путницей бродит душа,
    И к славе земной на земле равнодушна душа.
    Она удалилась, к далеким созвездьям ушла.
    Тому, кто в низине, моя непонятна душа.

    * * *

    Немало развалин былого в сердце моем,
    Мрачнеет прошедшее благо в сердце моем.
    Не в силах я вспомнить в печальный, сумрачный час, —
    Гостило ль отрадное время в сердце моем.

    * * *

    Ну, вот и все… — Да, правда, все. — Мне чарку дай!
    И это канет словно сон… — Мне чарку дай!
    И жизнь течет, течет в мирах, как легкий звон.
    Один живет, другой — он ждет. — Мне чарку дай!

    * * *

    О, дороги мои, о, пути,
    Невозвратные вы пути!
    Кто они, что прошли по вас,
    Удалились куда, пути?

    Дома: Попробуйте сами написать четверостишие.

    Мечты мои со мной росли, как свет

    Пусть путь был труден, но сомнений нет
    Я верил им — и шел, не зная страха.
    Сердце верило — и свет мой не погасла.

    Урок 2, Тема для обсуждения: Мои мечты, воплощенные в жизнь.

    Дома: Напиши эссе в блоге

    Моё самое заветное желание стать офицером Национальной службы безопасности Армении и дослужиться до звания подполковника. Я хочу служить своей стране, защищать её безопасность и жить по совести.

    Я мечтаю о крепкой семье, а именно о двух сыновьях, Монте и Андраник. Я хочу воспитать их так, чтобы они верили в Бога, были честными, сильными и классными парнями. Я верю что с Божьей помощью, моим Молитвам и упорным трудом моя мечта обязательно исполнится

    Аминь.

    Փետրվարի 10-20-ը, առաջադրանք, 9-րդ դաս.

    Առաջադրանք 1

    Խորհրդային Հայաստանը«սոցիալիստական կարգերի» հաստատման ճանապարհին

    ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր


    Նոր տնտեսական քաղաքականություն — 1921թ. ընդունված քաղաքականություն, որը թույլ տվեց մասնավոր փոքր բիզնես ու շուկայի տարրեր՝ տնտեսությունը վերականգնելու համար։

    Վ. Լենին — ԽՍՀՄ հիմնադիրն ու առաջնորդը, ՆԷՊ-ի նախաձեռնողը:

    Ի. Ստալին — ԽՍՀՄ ղեկավար, իրականացրեց արդյունաբերացում և կոլեկտիվացում։

    սոցիալիստական հասարակություն — հասարակություն, որտեղ սեփականությունը պետական է, իսկ արտադրությունը՝ կենտրոնացված։


    Արդյունաբերացում (Ինդուստրացում) — ծանր արդյունաբերության արագ զարգացում։

    կուլակ-հարուստ գյուղացի, որը դեմ էր կոլեկտիվացմանը։

    ՀԻՄՆԱԿԱՆ
    ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
    ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս իրականացվեցին նէպը,
    արդյունաբերացումը և գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումը: Ի՞նչ հիմական ուղղություններով արդյունաբերացվեց Հայաստանը:

    ՆԷՊ-ը իրականացվեց շուկայի սահմանափակ ազատությամբ։
    Արդյունաբերացումը՝ գործարանների և էլեկտրակայանների կառուցմամբ։
    Կոլեկտիվացումը՝ գյուղացիական տնտեսությունների միավորմամբ կոլխոզների։
    Հայաստանում զարգացան էներգետիկա, քիմիական և թեթև արդյունաբերությունը։


    բ. Բացատրի՛ր: Ի՞նչ գաղափարաքաղաքական հիմքերով էին պայմանավորված նէպի, ապա արդյունաբերացման ու կոլեկտիվացման քաղաքականությունը: Ի՞նչ պատճառահետևանքային կապեր
    կառանձնացնես:

    ՆԷՊ-ը կիրառվեց տնտեսությունը փրկելու համար։
    Արդյունաբերացումը և կոլեկտիվացումը նպատակ ունեին արագ կառուցել սոցիալիզմ։
    Պատճառը թույլ տնտեսություն, հետևանք՝ արագ, բայց կոշտ զարգացում։


    գ. Վերլուծի՛ր: Ի՞նչ դրական և բացասական հետևանքներ ունեցավ արդյունաբերացումը հայերի ու Հայաստանի համար: Արդյոք քիմիական արդյունաբերության զարգացմամբ աշխատատեղերի ավելացումը Հայաստանի ու հայերի կենսական շահերի
    տեսանկյունից արդարացվա՞ծ էր: Արդյոք Հայաստանի ջրային ռեսուրսների անխնա օգտագործումը բխո՞ւմ էր մեր երկրի ապագայի շահերից:

    Դրական՝ աշխատատեղեր, քաղաքների զարգացում։
    Բացասական՝ բնապահպանական վնաս, ռեսուրսների վատնում։
    Քիմիական արդյունաբերությունը մասամբ օգտակար էր, բայց ռիսկային։
    Ջրային ռեսուրսների անխնա օգտագործումը չէր բխում երկրի ապագայից։


    Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
    ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
    1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ կոլեկտիվացումը գյուղատնտեսության վրա:

    Կոլեկտիվացումը նվազեցրեց գյուղատնտեսության արդյունավետությունը և վնասեց գյուղացուն։


    2. Ընդհանրացո՛ւ: Արդյոք արդյունաբերական ձեռնարկությունների քանակի ավելացումը բավարար
    պայմա՞ն է զարգացած տնտեսություն ունենալու
    հարցում: Ի՞նչ ազդեցություն ունեն տեխնոլոգիաները մրցունակ արտադրանք շուկա հանելու գործում:

    Միայն գործարանների քանակը բավարար չէ։
    Տեխնոլոգիաներն ապահովում են որակ և մրցունակ արտադրանք։


    3. Գնահատի՛ր։ Ինչո՞վ է պայմանավորված այն հանգամանքը, որ հարևան Թուրքիան և Պարսկաստանը
    մինչև առաջին աշխարհամարտը ունեին ավելի թույլ
    զարգացած արդյունաբերություն և գյուղատնտեսություն, իսկ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նրանք զարգացման ավելի բարձր աստիճանի
    վրա են գտնվում: Ինչու՞ ենք մենք անհանգստանում
    թուրքական գյուղատնտեսական ապրանքների,
    տեքստիլ և այլ արտադրանքի՝ Հայաստանում լայնորեն տարածվելուց:

    Թուրքիան ու Պարսկաստանը զարգացան շուկայական տնտեսության շնորհիվ։
    Մենք անհանգստանում ենք, քանի որ նրանց արտադրանքը էժան ու մրցունակ է մեր շուկայում։

    Առաջադրանք 2

    Կուսակցական մենիշխանության հաստատումն ու բռնությունների քաղաքականությունը Հայաստանում 1920-1930-ական թթ.

    ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր


    Ի. Ստալին — ԽՍՀՄ ղեկավար, հաստատեց կուսակցական մենիշխանություն և զանգվածային բռնություններ։

    Լև Տրոցկի — բոլշևիկ հեղափոխական, Ստալինի հակառակորդ, հետապնդվեց։

    տրոցկիստ — Տրոցկիի գաղափարների կողմնակից, համարվում էր «ժողովրդի թշնամի»։

    Ե. Չարենց — մեծ հայ բանաստեղծ, զոհ գնաց քաղաքական հալածանքների։

    Ա. Բակունց — հայ գրող, ձերբակալվեց և զոհվեց բռնություններին։

    Զ. Եսայան — հայ գրողուհի, հետապնդվեց խորհրդային իշխանության կողմից։

    Անաստվածական (աթեիստական) — կրոնը մերժող գաղափարախոսություն։

    Դաշնակցություն — հայ ազգային քաղաքական կուսակցություն, արգելվեց խորհրդային իշխանության կողմից։

    Հնչակ­յան կուսակցություն — սոցիալիստական հայ կուսակցություն, հետագայում ենթարկվեց ճնշումների։

    եկեղեցի — կրոնական կառույց, որը վերահսկվեց ու հալածվեց պետության կողմից։

    Խորեն Մուրադբեկ­յան — Հայկական ԽՍՀ ղեկավար, մասնակցեց հակաեկեղեցական քաղաքականությանը։

    ՀԻՄՆԱԿԱՆ
    ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
    ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ փուլերով ու հաջորդականությամբ և ինչպե՞ս են իրականացվում քաղաքական
    հալածանքներն ու բռնությունները:

    Սկզբում՝ քաղաքական հակառակորդների մեկուսացում,
    ապա՝ ձերբակալություններ,
    դատավարություններ,
    աքսորներ ու գնդակահարություններ։


    բ. Բացատրի՛ր: Ինչու՞, ի՞նչ նպատակով են իրականացվում բռնությունները հասարակության տարբեր
    շերտերի ու կառույցների նկատմամբ:

    Բռնությունները նպատակ ունեին վերացնել դիմադրությունը, վախի միջոցով վերահսկել հասարակությունը և ամրապնդել իշխանությունը։


    գ. Վերլուծի՛ր: Ինչու՞ են բոլշևիկները թիրախավորում
    եկեղեցին և ինչո՞ւ հայ բոլշևիկները Գ. Հարությունյանի գլխավորությամբ նման որոշում ընդունեցին:

    Բոլշևիկները թիրախավորեցին եկեղեցին, քանի որ այն ուներ մեծ հեղինակություն ժողովրդի մեջ։
    Հայ բոլշևիկները, Գ. Հարությունյանի գլխավորությամբ, ենթարկվեցին կենտրոնական իշխանության ճնշմանը։

    Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
    ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

    1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցան քաղաքական հալածանքները հայերի գենոֆոնդի և հանրային տրամադրությունների վրա:


    Հալածանքները խաթարեցին հայերի գենոֆոնդը և ստեղծեցին վախ ու անվստահություն հասարակությունում։

    2. Ընդհանրացո՛ւ: Ի՞նչ կապ ունեին հայերի դարավոր
    իղձերն ու նպատակները համաշխարհային հեղափոխության, ռուս ազգի և բոլշևիկների մղումերի
    հետ:

    Հայերի ազգային նպատակները չէին համընկնում բոլշևիկների համաշխարհային հեղափոխության գաղափարի հետ։

    3. Գնահատի՛ր։ Արդյոք իրատեսակա՞ն էր համաշխարհային հեղափոխությունը, և արդյոք արդարացում ունեի՞ն քաղաքական բռնությունները

    Համաշխարհային հեղափոխությունը իրատեսական չէր, իսկ քաղաքական բռնությունները չունեին բարոյական արդարացում։

    Design a site like this with WordPress.com
    Get started