18.11.2026

Գրականություն «Նարինջ զամբիկը»

1. Մեսրոպ։

Մեսրոպը կամային և համառ մարդ է։ Նա չի մոռանում հոր սպանությունը և ցանկանում է վրեժ լուծել։ Նրա կերպարում երևում է նաև ինքնությունը հաստատելու ձգտումը։

2. Լևոն։

Լևոնը հավատարիմ է իր պատկերացումներին ու արժեքներին։ Նա կարծում է, որ գործում է իր ճշմարտության համաձայն, բայց Մեսրոպի հետ բախումը ցույց է տալիս նրանց տարբեր մտածելակերպը։

3. Ձին՝ մարդկային բնավորության արտահայտիչ։

Ձիերի միջոցով հեղինակը ներկայացնում է մարդկային տարբեր բնավորություններ՝ ազատասիրություն, համառություն, ուժ և ենթարկվելու կամ չհնազանդվելու ցանկություն։

4. Տնտեսությունը և կենդանիները։

Տնտեսությունը փորձում է կրճատել կենդանիների կերի ծախսը՝ երբեմն անտեսելով նրանց բնական կարիքները։ Այստեղ երևում է մարդկային շահի և կենդանու նկատմամբ հոգատարության հակադրությունը։

5. Բռնողներն ու փախչողները։

Այս միտքը ցույց է տալիս աշխարհի անարդար կարգը․ մի մասը ցանկանում է իշխել, իսկ մյուսը՝ ազատ լինել։ Նույնը հաճախ տեղի է ունենում նաև մարդկանց միջև։

6. Անհատականությունն ու խումբը։

Խումբը ձգտում է միասնականության և պաշտպանվածության, իսկ անհատը՝ ազատության ու ինքնուրույնության։ Խնդրի լուծումը անհատին ընդունելն է՝ առանց նրան ստիպելու կորցնել իր ինքնությունը։

7. Բեռնաձին և Նարինջ զամբիկը։

Բեռնաձին խորհրդանշում է ծանր աշխատանքն ու ենթարկվելը, իսկ Նարինջ զամբիկը՝ առանձնահատկությունն ու ազատությունը։ Նրանց տարբերությունը հիշեցնում է մարդկանց միջև եղած անհավասարությունը։

8. Նախանձի արտահայտությունը։

Նախանձը երևում է այն մարդկանց վերաբերմունքում, ովքեր չեն ընդունում ուրիշի առանձնահատկությունները։ Այն ծնում է չարություն և անարդարություն։

9. Դաստիարակության մեթոդներն ու հաջողությունները։

Դաստիարակությունը պետք է զարգացնի կարողությունները, ոչ թե կոտրի բնավորությունը։ Հակառակ դեպքում մարդը կամ կենդանին կարող է կորցնել իր ինքնությունը։

10. Տեղեկություններ Հրանտ Մաթևոսյանի մասին։

Հրանտ Մաթևոսյանը հայ նշանավոր արձակագիր և կինոսցենարիստ էր։ Ծնվել է 1935 թվականի փետրվարի 12-ին՝ Լոռու Ահնիձոր գյուղում, մահացել՝ 2002 թվականին։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից են՝ «Մենք ենք, մեր սարերը», «Աշնան արև», «Խումհար», «Բեռնաձիեր» և «Նարինջ զամբիկը»։ 1996 թվականից եղել է Հայաստանի գրողների միության նախագահ։

13․11․26

Գրականություն

  1. Անդրադարձ Գալշոյանի «Դավոն» պատմվածքին։
  2. Վանո Սիրադեղյանի «Աստված շատ չհամարի» պատմվածքը (ընթերցանություն)

Առաջադրանքներ

1. Կարճ ներկայացրու՝ ինչ տեսարան է նկարագրված։

Մեծ ընտանեկան խնջույք՝ նվիրված զինակոչիկ թոռան ճանապարհելուն։ Հավաքվել էին ընտանիքի անդամները, հարազատներն ու համագյուղացիները։

2. Դուրս գրիր գյուղական սովորությունը ներկայացնող նախադասությունը։

«Զինակոչիկ թոռան կամքն էր, որ գերդաստանում ընդունված կարգով, առաջին պարը սկսեն տասը զավակներով»։

3. Դուրս գրիր օրվա նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի դրսևորումները ցույց տվող տողերը։

«Մայրը երկու օր ոտքի վրա էր։ Հանգստի հնարավորությունը որ չկար, հոգնելու ժամանակ չուներ»։

4. Դուրս գրիր այն տողերը, որտեղ երևում է ընտանիքի անդամների կարևորության շեշտումը։

«Շատ չհամարես, որովհետև քիչ է պատահում, որ բոլորով մի տեղ հավաքվեն»։

5. Դուրս գրիր տագնապ պարունակող տողերը։

«Օրը մթնում էր, եղանակը՝ փչանում, իսկ միջնեկը չեկավ Երևանից»։

«Ապրիլին այդպիսի անձրևը աղետ էր»։

6. Մեկնաբանիր՝ ինչո՞ւ են հիշատակվում տագնապային տրամադրությունները։

Տագնապները ցույց են տալիս մոր անհանգստությունը։ Նա վախենում էր եղանակի վատացումից և սպասում էր միջնեկ որդու գալուն։ Նրա համար կարևոր էր, որ բոլորը միասին լինեին։

7. Քո բառերով ներկայացրու այս մարդկանց աշխարհը։

Այս ընտանիքի համար ամենակարևորը հարազատներն են։ Նրանք սիրում են միասին հավաքվել, հյուրասիրել, երգել ու պարել։ Ընտանիքում կարևոր են ավանդույթները, երեխաների հաջողություններն ու միմյանց ներկայությունը։

8. Շարադրություն՝ «Ինչի՞ արտահայտություն է բազմամարդ խնջույքը»

Բազմամարդ խնջույքը ընտանիքի միասնության, սիրո և ուրախության արտահայտություն է։ Այդպիսի օրերին հարազատները հավաքվում են մեկ սեղանի շուրջ, զրուցում, երգում ու պարում։

Պատմվածքում մայրը մեծ ուրախություն է զգում՝ տեսնելով իր երեխաներին ու թոռներին միասին։ Նա ցանկանում է, որ այդ պահը երկար տևի, և ոչ ոք չբացակայի։ Եվ ես կարծում եմ՝ աշխարհի բոլոր մայրերն էլ ցանկանում են, որ իրենց երեխաները միշտ միասին լինեն և ոչ ոք չբացակայի ընտանեկան հավաքույթներից՝ անկախ նրանից՝ նրանք սեղանի շուրջ են հավաքվել, թե պարզապես միասին ժամանակ են անցկացնում։

Ամենամեծ ուրախությունը հարազատներիդ կողքին տեսնելն է։ Այդպիսի պահերն իսկապես թանկ են։

06․11․26

Գրականություն

Ինչի՞ մասին է «Դավոն» պատմվածքը։

հերոս Դավոն Սասունից գաղթած հայ ֆիդայի է, որի կյանքի ուղին անբաժանելիորեն կապված է հայրենիքի կորստի ու ազատագրական պայքարի հետ։

Դավոն ծնվել և մեծացել է Արևմտյան Հայաստանի Սասուն գավառում։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա կորցրել է իր ամբողջ տոհմը, հարազատներին և օջախը, ինչը նրա հոգում թողել է անամոք ցավ ու վրեժի ծարավ։

Դավոյի ապրած կյանքի կարևոր դրվագները

Դավոյի կյանքի կարևոր դրվագներից մեկը Անդրանիկի բանակում ծառայելն էր։ Նա քաջ զինվոր էր, բայց երբեմն չէր ենթարկվում հրամաններին և գործում էր իր համոզմունքներով։

Հիշարժան է նաև այն դեպքը, երբ Դավոն վիճում է Անդրանիկի հետ և չի ընդունում նրա որոշումը։ Նա չի կարողանում անտարբեր մնալ իր ժողովրդի նկատմամբ կատարված անարդարության հանդեպ։

Մյուս կարևոր դրվագը Ցիցքարի կռիվն է, որտեղ Դավոն իր քաջությամբ աչքի է ընկնում։ Կյանքի վերջին րոպեներին նա կրկին մտովի վերադառնում է այդ օրերին։

Դավոյի բնավորության հիմնական գծերը

Դավոն համարձակ, համառ, հպարտ և իր սկզբունքներին հավատարիմ մարդ էր։ Նա չէր վախենում դժվարություններից և չէր սիրում անարդարությունը։ Երբեմն նրա համառությունը ստիպում էր սխալ որոշումներ ընդունել, ինչի համար կյանքի ընթացքում զղջում էր։

Դավոյի արժեքները

Դավոյի համար կարևոր էին հայրենիքը, ընկերությունը, պատիվը և հավատարմությունը։ Նա մեծ նշանակություն էր տալիս զինակից ընկերներին և երբեք չէր մոռանում նրանց հետ անցկացրած օրերը։ Նրա համար կարևոր էր նաև սեփական սկզբունքներին հավատարիմ մնալը։

Մահվան մահիճ․ ի՞նչ են բացահայտում մարդու մեջ նրա կյանքի վերջին րոպեները։

Դավոյի կյանքի վերջին րոպեները բացահայտում են նրա իրական էությունը։ Նա չի մտածում միայն իր կյանքի մասին, այլ մտքով վերադառնում է իր ընկերներին ու կռիվներին։ Երբ Համզե Պչուկը գալիս է նրան հրաժեշտ տալու, Դավոն մտքում նրան հրավիրում է կրկին կռվի գնալու։

Ինձ համար սա ցույց է տալիս, որ Դավոյի ամբողջ կյանքը կապված էր իր անցյալի, ընկերների և պայքարի հետ։ Նույնիսկ վերջին պահին նա մնում է այն նույն Դավոն, ինչպիսին եղել էր երիտասարդ տարիներին։

Ի՞նչն էր ընդհանուր Դավոյի և նրա ընկերների մեջ։ Ժամանակը և մարդու ինքնաիրացումն այդ ժամանակի մեջ։

Դավոյին և նրա ընկերներին միավորում էին նույն ժամանակաշրջանը, դժվարությունները, հայրենիքի համար պայքարը և ընկերությունը։ Նրանք ապրել էին մի ժամանակ, երբ իրենց կյանքը կապված էր ժողովրդի ճակատագրի հետ։

Յուրաքանչյուրը յուրովի էր արտահայտել իր բնավորությունն ու կարողությունները, բայց բոլորին միավորում էր ընդհանուր անցյալը։ Դավոն իր կյանքը գտել էր զինվորական պայքարի մեջ, իսկ ընկերները նույնպես իրենց հետքն էին թողել այդ ժամանակաշրջանում։

Դավոյի ընկերներից ո՞վ ինչով էր առանձնահատուկ։ Հիմնավորի՛ր պատասխանդ։

Համզե Պչուկը Դավոյի հին զինակից ընկերն էր։ Նա երկաթագործ էր և մինչև վերջին պահը Դավոյի կողքին էր։

Գրիգորը Գևորգ Չավուշի արնակիցն էր՝ Մքթենցի։ Պատմվածքի վերջում նա երգում է՝ Դավոյին դեպի հայրենի Սասուն ճանապարհելով։

Բջե Ավեն փորձում էր արթնացնել Դավոյին՝ հիշեցնելով Տալվորիկի կռիվը։

Խըբլջոզա Մանուկն աչքի էր ընկնում իր հումորով և կատակներով։

Խութա Միրոն Դավոյի համերկրացիներից և ընկերներից էր։

Տիգրանը նույնպես Դավոյի հին ընկերներից էր։

Հիթենքցի Մոսեն հետաքրքրվում էր Դավոյի ցանկություններով և փորձում էր խոսեցնել նրան։

Ինձ համար նրանցից ամենատպավորիչը Համզե Պչուկն էր, որովհետև նա նույնիսկ Դավոյի կյանքի վերջին պահին չէր հեռանում ընկերոջից։

Տեքստից պատկերավոր արտահայտություններ

«Կրծքի ճերմակ մազերը խճճված եղյամի պես»։

«Արևի փունջը շուլալվել է նրան»։

«Իրիկնապահի բոցերով այրվող փետուրը»։

«Գետի ահալի շունչը սողում էր ողնաշարն ի վեր»։

«Մթնշաղը դաշտ ու սարերին փափուկ թախիծ էր հյուսում»։

Փոխաբերություններ

«Պատուհանից ներս փրթած լուսե մի թել եկել է Դավոյին երկինք տանելու»։

«Դավոյի շունչը խառնվելու էր Մարութա սարի ամպերին»։

«Սրտներում գալարվող վրեժը հրացանների փողերից պոռթկում-պարպվում էր»։

«Մթնշաղը դաշտ ու սարերին փափուկ թախիծ էր հյուսում»։

«Դավոն արդեն գնում է»։

Այս արտահայտություններում հեղինակը պատկերավոր ձևով է ներկայացնում բնությունը, Դավոյի զգացմունքներն ու կյանքի ավարտը։

Տեղեկություններ Մուշեղ Գալշոյանի մասին

Մուշեղ Գալշոյանը (1933–1980) հայ արձակագիր և լրագրող էր։ Ծնվել է 1933 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, Թալինի շրջանի Կաթնաղբյուր գյուղում։ Նրա ծնողները Սասունից էին։

Ավարտել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։

Նրա ստեղծագործություններում հաճախ հանդիպում են Սասունի պատմությունը, ժողովրդի կյանքը, հայրենիքի կարոտն ու պայքարը։

Հայտնի ստեղծագործություններից են «Ձորի Միրոն», «Մարութա սարի ամպերը» և «Մամփրե արքան»։

Մահացել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ հայրենի Կաթնաղբյուր գյուղում։

Էսսե․ «Դավոն» պատմվածքում արտահայտված գաղափարի շուրջ

Մուշեղ Գալշոյանի «Դավոն» պատմվածքը մարդու կյանքի, հայրենիքի, ընկերության և պայքարի մասին է։

Ինձ հատկապես դուր եկան այն հատվածները, որտեղ Դավոն հիշում է Անդրանիկին և Գևորգ Չավուշին։ Հետաքրքիր էր նաև այն պահը, երբ պարզվում է, որ Դավոն պատրաստվում է կրկին կռվի գնալ։ Այդ դրվագներն ինձ համար պատմվածքի ամենատպավորիչ մասերից էին։

Դավոյի կերպարում ինձ դուր եկավ նրա համարձակությունն ու հայրենիքին նվիրվածությունը։ Նա իր կյանքի ընթացքում շատ դժվարություններ է անցել, բայց չի մոռացել իր ընկերներին և այն ժամանակները, երբ միասին պայքարում էին։ Նույնիսկ կյանքի վերջին րոպեներին նրա մտքերը վերադառնում են անցյալին՝ դեպի իր ընկերներն ու կռիվները։

Ինձ համար պատմվածքի գլխավոր գաղափարն այն է, որ մարդու կյանքը ձևավորվում է իր ընտրություններով և այն արժեքներով, որոնց հավատարիմ է մնում։ Դավոն իր կյանքում ունեցել է և՛ դժվարություններ, և՛ սխալներ, բայց նրա մեջ միշտ մնացել է հայրենիքի ու ընկերների հանդեպ նվիրվածությունը։

հասկացա, որ մարդու մասին շատ բան կարելի է հասկանալ նրա հիշողություններից և կյանքի վերջին պահերից։ Կարևոր է ապրել այնպես, որ կարողանաս հպարտությամբ հիշել անցած ճանապարհդ։

04․11․26

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Կարդա «Մոր սիրտը» , բալլադը։

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

1. Ավետիք Իսահակյան՝ «Մոր սիրտը»

Ընտրած պնդում՝ 1-ին։

Ես ընտրում եմ առաջին պնդումը, քանի որ մայրը միշտ հասկանում է իր երեխային, սիրում և պաշտպանում է նրան։ Մոր սերն անսահման է, և նա միշտ ցանկանում է իր երեխայի համար լավագույնը։

2. Ավետիք Իսահակյան՝ «Հավերժական սեր»

1. Ո՞ր երկրի թագավորի մասին է պատմությունը։

Պատմությունը արաբական թագավոր Էլ-Սամանի մասին է, որը ապրում էր Թադմորի ապարանքում։

2. Թադմորի ապարանքի նկարագրությունների տարբերությունը։

Սկզբում ապարանքը ներկայացվում է որպես շքեղ, գեղեցիկ և կյանքով լի վայր։ Վերջում այն վերածվում է ամայի ու լքված տարածքի։ Հեղինակը ցույց է տալիս ժամանակի անցումը և այն, որ նյութական գեղեցկությունն անցողիկ է։

3. Ի՞նչ է նշանակում «Լուսիններ են եկել-անցել»։

Նշանակում է, որ երկար ժամանակ է անցել, ամիսներ ու տարիներ են փոխվել։

4. Մեկնաբանիր տողերը։

Այս տողերում Էլ-Սամանն այնքան է տարված իր սիրով, որ ժամանակը նրա համար կարծես կանգ է առնում։ Սիրելիի կողքին անցկացրած պահը դառնում է հավերժություն։

5. Ամենակարևոր տողը։

«Էլ-Սամանի սերը հզո՛ր ու անմա՛հ»։

Ինձ համար այս տողը կարևոր է, քանի որ արտահայտում է ամբողջ բալլադի հիմնական գաղափարը։

3. Բառերի բացատրությունը

Բամբիշ – թագուհի։

Մանկլավիկ – արքունիքի սպասավոր։

Նաժիշտ – թագուհու սպասուհի։

Ձեղուն – առաստաղ։

Սնդուս – մետաքսե նուրբ գործվածք։

Թալկանալ – գունատվել, թուլանալ։

Եբենոսյան – սև, եբենոսի փայտի նման։

Մուշկ – անուշաբույր նյութ։

Կնդրուկ – անուշաբույր խեժ, որն օգտագործվում է որպես խունկ։

4. Հատուկ անուններ

Թադմոր – հին քաղաք Սիրիայում, հայտնի է նաև Պալմիրա անունով։

Էլ-Սաման – բալլադի գլխավոր հերոսը՝ արաբական թագավորը։

Լիբանան – երկիր Մերձավոր Արևելքում։

Փերուզ ծով – Պարսից ծոցի հին անվանումներից մեկը։

5. Իմ տպավորությունը բալլադից

Ինձ դուր եկավ այս բալլադը, քանի որ այն ցույց է տալիս, որ իսկական սերը կարող է ժամանակից ու մահից ուժեղ լինել։ Էլ-Սամանը նույնիսկ սիրելիի մահից հետո չկարողացավ բաժանվել նրանից։ Ինձ համար ստեղծագործության ամենակարևոր միտքն այն է, որ տարիներն անցնում են, ամեն ինչ փոխվում է, բայց իսկական սերը կարող է մնալ հավերժ։

16․10․26

Կարդում ենք Իսահակյան․ Մեր պատմիչներն ու մեր գուսանները

Կարդա՜ բանաստեղծությունը, մեկնաբանիր հեղինակի մոտեցումը պատմիչների եւ գուսանների ժառանգությանը։

Ավետիք Իսահակյանը ներկայացնում է պատմիչների և գուսանների կարևոր դերը հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի պահպանման գործում։ Պատմիչները գրի են առել ժողովրդի տառապանքները, պատերազմներն ու հայրենիքի կորուստները, իսկ գուսանները երգերի միջոցով փառաբանել են հայ հերոսների հաղթանակները, ազատատենչ ոգին և հայրենիքի հանդեպ սերը։

Հիշիր՝ որ թվականին եւ ինչ առիթով է գրել այս բանաստեղծությունը։

Բանաստեղծությունը գրվել է 1939 թվականի օգոստոսի 3-ին, Ծաղկաձորում՝ նվիրված «Սասունցի Դավիթ» հայկական ժողովրդական վեպի հազարամյակին։

14․10․26

Գրականություն

1․ Ավ․ Իսահակյանի մանր պատմվածքները․ «Պատրանք», «Մի հին չինական զրույց», «Երջանկության իմաստը», «Անհաղթ խալիֆան» և այլն։

Մեկնաբանիր պատմվածքներում ՄԱՐԴՈՒ տեսակը՝ ըստ Իսահակյանի։

Իսահակյանի պատմվածքներում մարդը ներկայացվում է իր տարբեր կողմերով։ «Պատրանքում» նա ցույց է տալիս երազանքների և հույսի ուժը, «Մի հին չինական զրույցում»՝ իշխանության անարդարությունը, իսկ «Երջանկության իմաստը» պատմվածքում՝ երջանկության անվերջ փնտրտուքը։ Հեղինակի համար մարդու իրական արժեքը նրա բարության, խղճի և արարքների մեջ է։

09․10․26

Գրականություն

Անդրադարձ գրաբարին։ «Արտաշես եւ Սաթենիկ», «Արտաշես եւ Արտավազդ» հատվածների քննարկում։

«Կարդում ենք հայ դասական գրականություն» նախագծի մեկնարկ․

Ավ․ Իսահակյան․

1․Հիշիր՝ ինչ գիտես Ավ. Իսահակյանի մասին, փնտրիր-գտիր նրա մասին հետաքրքիր տեղեկություններ։

Ավետիք Իսահակյան (1875–1957)

Հայ մեծ բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր։ Ծնվել է Ալեքսանդրապոլում՝ ներկայիս Գյումրիում։ Նրան հաճախ անվանում են Վարպետ, քանի որ նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են խոր զգացմունքայնությամբ, իմաստությամբ և մարդկային հոգու նուրբ ընկալմամբ։

Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունեն սերը, կարոտը, հայրենիքը, ազատությունը, մարդու երջանկությունը և կյանքի իմաստի որոնումը։

Երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, այդ թվում՝ Եվրոպայում, սակայն հայրենիքի թեման միշտ մնացել է նրա ստեղծագործությունների կարևորագույն թեմաներից մեկը։

Նրա հայտնի բանաստեղծություններից են «Ռավեննայում», «Արագածին» և «Մի մրահոն աղջիկ տեսա»։

2.Վեհիշիր Իսահակյանի՝ նախորդ տարիներին սովրածդ բանաստեղծությունները՝ Ռավեննայում, Արագածին, Մի մրահոն աղջիկ տեսա, Մեր պատմիչներն ու մեր գուսանները և այլն։

«Ռավեննայում»

Բանաստեղծության մեջ արտահայտվում են պատմության, գեղեցկության և անցողիկ կյանքի մասին մտորումները։ Ռավեննայի հին մշակութային միջավայրը բանաստեղծին մղում է խորհելու ժամանակի և մարդկային կյանքի մասին։

«Արագածին»

Արագածը ներկայացվում է որպես հայրենի բնության վեհության ու գեղեցկության խորհրդանիշ։ Բնության պատկերի միջոցով արտահայտվում են հիացմունք, սեր և հոգևոր ապրումներ։

«Մի մրահոն աղջիկ տեսա»

Սիրային բանաստեղծություն է, որտեղ աղջկա գեղեցկությունը, խորհրդավորությունը և բանաստեղծի ապրումները միահյուսվում են։ Աղջիկը դառնում է հիացմունքի և սիրային զգացմունքի կենտրոն։

«Մեր պատմիչներն ու մեր գուսանները»

Ստեղծագործությունն ընդգծում է հայ պատմիչների և գուսանների դերը ժողովրդի հիշողության, պատմության ու մշակույթի պահպանման գործում։ Պատմիչները գրի են առել անցյալը, իսկ գուսանները երգով փոխանցել են ժողովրդի ապրումներն ու հերոսական ավանդույթները։


3. Կարդա Իսահակյանի՝ արևելյան մոտիվներով գրված պատմվածքներից մի քանիսը՝ «Պատրանք», «Մի հին չինական զրույց», «Երջանկության իմաստը», «Անհաղթ խալիֆան» և այլն։

«Պատրանք»

Գլխավոր թեման՝ երազանք և իրականություն

Թափառական գուսանը մոլորվում է ցուրտ գիշերը և մի լքված խրճիթում կրակի տեղ ընդունում կատվի փայլող աչքերը։ Այդ պատրանքը նրան ջերմություն և ապահովության զգացում է տալիս։ Պատմվածքն ավարտվում է այն մտքով, որ երբեմն երազանքն ու պատրանքը մարդուն օգնում են դիմանալ դաժան իրականությանը։

Իմաստը․ պատրանքը կարող է մխիթարել մարդուն, բայց չի վերացնում իրականության խնդիրները։

«Մի հին չինական զրույց»

Գլխավոր թեման՝ մարդու դատողությունը և կյանքի իմաստությունը

Այս ստեղծագործությունը պետք է կարդալ՝ ուշադրություն դարձնելով կերպարների խոսքերին, նրանց որոշումներին և զրույցի ավարտին։ Չինական զրույցի ձևը հնարավորություն է տալիս մի դեպքի միջոցով ներկայացնել ավելի ընդհանուր մարդկային ճշմարտություն։

Իմաստը․ կյանքի իրադարձություններին պետք է մոտենալ մտածված՝ չշտապելով մարդկանց կամ իրավիճակների մասին վերջնական դատողություններ անել։

«Երջանկության իմաստը»

Ծեր դերվիշը երկար ճանապարհ է անցնում՝ Սֆինքսից երջանկության գաղտնիքն իմանալու համար։ Սֆինքսի պատասխանը նրան կանգնեցնում է մի դժվար մտքի առաջ․ արդյո՞ք մարդը կարող է ազատվել տառապանքից՝ հրաժարվելով իր ցանկություններից ու զգացումներից։

Իմաստը․ երջանկության որոնումը ստիպում է մարդուն վերանայել իր ցանկությունները և հասկանալ՝ ինչն է իրականում կարևոր։

«Անհաղթ խալիֆան»

Պատմվածքը կարդալիս ուշադրություն դարձրու խալիֆայի կերպարին՝ ինչպես է նա վերաբերվում իր իշխանությանը, ինչպես են նրա հետ վարվում մյուսները և ինչ է բացահայտվում պատմության ընթացքում։ Այս մանրամասներն են օգնում հասկանալ ստեղծագործության գաղափարը։

Իմաստը․ իշխանության կամ ուժի մասին մարդու պատկերացումները պետք է գնահատել նրա իրական վարքի և որոշումների հիման վրա։

4.Շարադրանք գրիր տետրում «Իսահակյանի բացահայտած աշխարհը» թեմայով։

Մեկնաբանիր Իսահակյանի մոտեցումը աշխարհին և դրանում ապրող մարդուն. ինչ է իրականությունը, ինչ է ցանկությունը։

Որքանով է մարդը համաձայն ու պատրաստ իրականության հետ առնչվելու։

Որքանով է մարդը իր հայտարարած արժեքներին հետևում ու դրանք պաշտպանում. մարդու մեջ չարի ու բարու հարաբերակցությունը։

Իսահակյանի ստեղծագործություններում աշխարհը ներկայացվում է իր գեղեցկությամբ ու դաժանությամբ, իսկ մարդը՝ իր երազանքներով, ցանկություններով և հակասություններով, Մարդու մոտ դա անվանում են նայել կյանքը վարդագույն ակնոցներով<<смотреть на мир сквозь розовые очки>>:

Իրականությունն այն է, ինչ կա, իսկ ցանկությունն այն է, ինչ մարդը երազում է ունենալ կամ դառնալ։ Երբ դրանք չեն համընկնում, մարդը կարող է հիասթափվել կամ փորձել փոխել իր կյանքը։

Սակայն ոչ բոլորն են պատրաստ ընդունելու իրականությունը․ ոմանք փախչում են երազանքների ու պատրանքների աշխարհ, իսկ մյուսները համարձակորեն առերեսվում են դժվարություններին։

Մարդու իրական արժեքները բացահայտվում են նրա արարքներով: Մարդու մեջ բարին ու չարը պայքարում են, և կարևոր է, թե նա ինչ ընտրություն է կատարում։ Իսահակյանն ինձ սովորեցնում է լինել ազնիվ ինքս ինձ հետ, պատասխանատու՝ իմ արարքների համար և հավատարիմ՝ իմ արժեքներին։

07․10․26

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

grabar-1-in-mas-ից կարդա «Արտաշես եւ Սաթենիկ» պատմության հաջորդ հատվածը (էջ 15) եւ«Արտաշես և Արտավազդ» հատվածը, կատարիր գրքի առաջադրանքները (էջ 17-18՝ «Ի մահուանն Արտաշիսի…» և «Վասն որոյ անիծեալ զնա…» հատվածները)։

Վերածիր հատվածները աշխարհաբարի։

Աշխարհաբար
Արտաշեսն այս իմաստուն խոսքերը լսելովգնաց գետի ափը և տեսնելով գեղեցիկ կույսին ու լսելով նրանցից իմաստուն խոսքեր նրան
ցանկացավ: Կանչում է իր դայակը Սմբատին, բաց է անոմ իր սրտի
փափագը` կին առնել ալանների օրիորդին,դաշինք և ուխտ դնել քաջերի
ազգի հետ և պատանուն խաղաղությամբ արձակել: Սմբատը
հավանություն է տալիս և մարդ է ուղարկում ալանների թագավորի մոտ,
որ ալանների արքայազն օրիորդ տիկին Սաթենիկին կնության տա
Արտաշեսին: Ալանների թագավորն ասում է . . .

Հարցեր և առաջադրանքներ
1.Ալանաց արքայի խոսքն ինքդ աշխարհաբար դարձրու:

իր դստերը՝ Սաթենիկին, կնության կտա Արտաշեսին, եթե Արտաշեսը վճարի նրա հարսնացուական գինը՝ անթիվ քանակությամբ ոսկի ու կարմիր մարջան, և կատարի իր պահանջը։
Գրավոր պատմիր, թե ինչ պատասխանեց ալանաց արքան` առանց
գործածելու հազար և բյուր բառերը:


2.Ալանաց արքայի մասին գրավոր պատմիր ըստ այս հատվածի:

Ալանաց արքան համաձայնեց իր դստերը՝ Սաթենիկին, կնության տալ Արտաշեսին, բայց դրա դիմաց պահանջեց մեծ քանակությամբ ոսկի և կարմիր մարջան։


3.Ըստ քեզ, ալանաց արքան Արտաշեսին մերժեց, թե չէ:

Չմերժեց, համաձայնեց Սաթենիկին կնության տալ նրան՝ որոշ պայմաններով։ Նա ցանկանում էր, որ ամուսնությունը տեղի ունենա իր պահանջների կատարմամբ։

06․10․26

  1. Սովորողների՝ գովազդի տեքստերի քննարկում։
  2. Միտումնավոր խոսքի մյուս առանձնահատկությունները. թաքնված գովազդ, թաքնված կամ չգիտակցված նպատակ
  3. Ուշադիր լսիր Նվարդ Մելքոնյանի զրույցը․
  4. Նախաբանում ինչ տեխնոլոգիա է օգտագործում․
  5. Ուղղորդումը՝ «Կյանքը անընդհատ կրթություն է» ձեւակերպման ազդեցությունը
  6. Կա՞ գովազդ այս հաղորդման մեջ․ եթե կա, ո՞րն է
  7. Գնահատիր հյուրի եւ հաղորդավարի խոսքը՝ հայերենի որակը, փոխառյալ բառերի օգտագործման հաճախականությունը․
  8. Օտար բառերի կիրառումը ինչ հատկանիշ է հաղորդում խոսքին։
  9. Առանձնացրու զուտ գրական բառերը․ դրանք ինչ հատկանիշ են տալիս խոսքին
  10. Առանձնացրու խորհուրդներից մեկը, որ քեզ օգտակար կլինի։ Մեկնաբանիր՝ ինչով օգտակար կլինի։
    https://youtu.be/9uMmZO6oAlU?si=MnpprkSOYxq-c1wd&t=20

ԱՅԼԸՆՏՐԱՆՔ

  1. Աջ սյունակի բառերը բաժանիր բաղադրիչների (արմատներն ու ածանցներն առանձնացրու)
  2. Սյունակներից ընտրելով մեկական ածանց և արմատ՝ կազմիր նախածանցավոր բառեր։

1

նախադեպ, ապուշ, ստորակարգ, գերձայն, մակբայ, ընդհանուր

2

ենթակարգ, հակաթույն, ներաշխարհ, անդրադարձ, դերանուն, դժգույն

3

թերակատար, տրամագիծ, տարադարձ, ենթակա, ապացույց, վերնագիր

տրամագիծ, տարադարձ, ենթակա, ապացույց, վերնագիր

տարադարձ, ենթակա, ապացույց, վերնագիր

ենթակա, ապացույց, վերնագիր

ապացույց, վերնագիր

4

գերխնդիր, բացարձակ, տրամաբան, փոխարքա, պարականոն, առհավետ

տրամաբան

փոխարքա

պարականոն

02․10․26

Գրականություն

Կարդա «Արտաշես եւ Սաթենիկ» հատվածի 2-րդ մասը։ Աշխարհաբար դարձրու Սաթենիկի ճառը։ grabar-1-in-mas

1. Սաթենիկի ճառը՝ աշխարհաբար

Քեզ եմ դիմում, քաջ Արտաշե՛ս,
Դու, որ հաղթեցիր ալանների քաջ ազգին։
Արի՛, լսիր ալանների գեղեցկատես դստեր խոսքերը և ազատ արձակիր պատանուն։

Չէ՞ որ վրեժխնդրության համար վայել չէ, որ դյուցազունները մյուս դյուցազունների զավակներին զրկեն կյանքից կամ ստրկացնեն՝ պահելով ծառաների կարգում։

Չի կարելի երկու քաջ ազգերի միջև հավերժական թշնամություն հաստատել։

2. Գնահատիր Սաթենիկի արարքը և բնութագրիր նրան

Սաթենիկի արարքը գնահատում եմ դրական։ Նա համարձակորեն դիմում է հզոր Արտաշեսին՝ եղբորը փրկելու և երկու ժողովուրդների միջև խաղաղություն հաստատելու համար։

Սաթենիկը խելացի, համարձակ, հպարտ և խաղաղասեր աղջիկ է։ Նա կարողանում է իր խոսքերով ազդել Արտաշեսի վրա՝ ցույց տալով, որ իսկական քաջությունը նաև արդարության մեջ է։

3. Գնահատիր Ալանաց արքայի մերժումը

Ալանաց արքայի մերժումը ճիշտ չեմ համարում։ Նա, հավանաբար, ցանկանում էր պահպանել իր արքայական պատիվն ու դստեր արժանապատվությունը, սակայն չափազանց մեծ հարսնագին պահանջելով՝ խանգարում էր երկու ժողովուրդների հաշտությանը։

Կարծում եմ՝ նա պետք է հաշվի առներ նաև Սաթենիկի ցանկությունը և հարցը լուծեր խաղաղ բանակցություններով։

4. Արտաշեսի արարքի գնահատականը

Արտաշեսը, մերժում ստանալուց հետո, որոշում է փախցնել Սաթենիկին։ Նրա արարքը համարձակ էր, սակայն արդարացված չէր, քանի որ Սաթենիկի համաձայնությունը նույնպես կարևոր էր։

Իմ կարծիքով՝ ավելի ճիշտ կլիներ հարցը լուծել փոխադարձ համաձայնությամբ։

Ձայնագրիր Սաթենիկի կոչը եւ Արտաշեսի՝ Սաթենիկին փախցնելու հատվածը («Հեծավ արի արքայն Արտաշէս․․․»։

Create your own website, free on WordPress.com.Create your own website.
Start free