Author: Ալեքս Մելիքյան

Ողջույն ես Ալեքսն եմ։ Առաջին ուսումնական շրջանը մոտենում է իր ավարտին, և սա այն պահն է, երբ արժե մի փոքր կանգ առնել ու նայել անցած ճանապարհին։ Այս ամիսներն իսկապես հագեցած էին՝ լի հետաքրքիր դասերով, նոր գիտելիքներով ու ուսուցիչների հիանալի ուղեկցությամբ։ Դասերից յուրաքանչյուրն ինձ յուրովի է զարգացնում, և ուզում եմ պատմել դրանց մասին։

Հայոց լեզվի և գրականության դասերը ինձ հնարավորություն են տալիս խորանալ մեր լեզվի գեղեցկության և գրական ժառանգության մեջ։ Այս առարկաներն ինձ սովորեցնում են, թե ինչպես արտահայտել մտքերս հստակ և գեղարվեստորեն։ Գրականության էջերի միջով ես հաճախ հայտնվում եմ տարբեր պատմությունների ու հերոսների աշխարհներում, որոնք շատ բան ունեն սովորեցնելու։ Պատմության դասերը էլ ավելի են հարստացնում իմ աշխարհայացքը՝ պատմելով մեր անցյալի, հերոսների ու մեծ իրադարձությունների մասին։ Ամեն դաս ինձ հիշեցնում է, որ ներկան հասկանալու համար կարևոր է ճանաչել անցյալը։

Երկրաչափությունն ու հանրահաշիվը հետաքրքիր են իրենց տրամաբանական կառուցվածքով։ Ամեն նոր խնդիր նման է մի հանելուկի, որը լուծելու համար պետք է գտնես ճիշտ մոտեցումը։ Երբեմն դժվար է լինում, բայց արդյունքն ինձ միշտ ուրախացնում է։

Քիմիան, ֆիզիկան ու կենսաբանությունը այն առարկաներն են, որոնք ինձ օգնում են հասկանալ, թե ինչպես է աշխատում աշխարհը։ Քիմիայում փոքրիկ ատոմների ու մոլեկուլների միջև կապերն ինձ շատ հետաքրքրում են, ֆիզիկայում՝ օրենքները, որոնք կառավարում են տիեզերքը։ Իսկ կենսաբանությունը ինձ սովորեցնում է գնահատել այն հրաշքները, որոնք տեղի են ունենում յուրաքանչյուր կենդանի օրգանիզմի ներսում։

Աշխարհագրության դասերին ես «ճամփորդում» եմ մոլորակի տարբեր անկյուններով, հայտնաբերում նոր մշակույթներ, բնաշխարհներ ու ժողովուրդներ։ Սա դաս է, որը բացում է հորիզոններս և սովորեցնում գնահատել մեր մոլորակի բազմազանությունը։

Հասարակագիտությունը ոչ միայն հետաքրքիր է, այլև շատ օգտակար։ Այն ինձ օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են մարդիկ շփվում միմյանց հետ, ինչպես են աշխատում հասարակությունները և ինչ կարելի է անել՝ ավելի լավ ու արդար միջավայր ստեղծելու համար։

Լեզուների դասերը՝ անգլերենն ու ռուսերենը, իմ առօրյայի անբաժան մասն են դարձել։ Դրանք ինձ տալիս են հնարավորություններ՝ ուրիշ մշակույթներին մոտ լինելու, աշխարհին բացվելու և տարբեր լեզուներով շփվելու։

Երգի ու պարի դասերը լրացնում են իմ առօրյան գեղեցկությամբ ու ներդաշնակությամբ։ Երգն ինձ թույլ է տալիս արտահայտել հույզերս երաժշտության միջոցով, իսկ պարն ինձ համար մի իսկական արվեստ է, որտեղ շարժումը դառնում է պատմություն։ Դրանք ինձ սովորեցնում են, թե ինչպես ներդաշնակ աշխատել մարմնիս ու հոգուս հետ՝ ստեղծելով գեղեցիկ ու դրական էներգիա։

Ու վերջապես՝ սեղանի թենիս։ Այն ինձ համար ոչ միայն սպորտ է, այլև հնարավորություն է՝ ակտիվ լինել, կենտրոնանալ և հանգստանալ դասերից հետո։ Հավատում եմ, որ ֆիզիկական ակտիվությունը կարևոր է, որպեսզի ուղեղս ավելի լավ աշխատի։

Ուսուցիչներս շատ լավն են, և նրանց նվիրվածությունն ինձ միշտ ոգեշնչում է։ Նրանք օգնում են հասկանալ բարդ նյութերը, աջակցում են և դրդում՝ հասնել ավելի բարձր արդյունքների։ Ամփոփելով այս շրջանը, կարող եմ ասել, որ ես ոչ միայն շատ բան եմ սովորել, այլև ձեռք եմ բերել նոր մոտեցումներ, կարգապահություն և հավես՝ դեպի ապագա ուսումը։

Սա իմ առաջին ուսումնական շրջանի պատմությունն է՝ լի նոր բացահայտումներով ու ձեռքբերումներով։ Հույս ունեմ, որ հաջորդ շրջանն էլ նույնքան հետաքրքիր ու հաջող կլինի։

Թեմա` Կենտրոնային և ներգծյալ անկյուն:

Ըստ գծագրերի տվյալների գտնել x-ը.

ա)

×=64

բ)

×=175

գ)

×=34

դ)

×=105

ե)

×=30

զ)

×=130

է)

×=90

ը)

×=60

2. AB կիսաշրջանագծի վրա վերցված են C և D կետերն այնպես, որ ∪AC=57^o, ∪BD=63^o : Գտեք CD լարը, եթե շրջանագծի շառավիղը 14 սմ է։

CD=14

3. Հաշվիր AOB եռանկյան անկյունները, եթե ∪AnB=130°

       n

O=130

A=25

B=25

4. Հաշվիր AC և BC լարերի կազմած ACB անկյունը, եթե ∪BMC=32° և ∪AKC=126°

101

5. ACB աղեղի աստիճանային չափը 342° է: Գտիր  ∡ AOB  և ∡ ACB անկյունը

AOB=18

ACB=9

Դինամիկան (հունարեն՝ δύναμις «ուժ, ուժ») մեխանիկայի բաժին է, որն ուսումնասիրում է մեխանիկական շարժման փոփոխությունների պատճառները, իսկ կինեմատիկան՝ շարժումը նկարագրելու մեթոդները։ Դասական մեխանիկայի մեջ այս պատճառները ուժեր են: Դինամիկան գործում է նաև այնպիսի հասկացություններով, ինչպիսիք են զանգվածը, իմպուլսը, անկյունային իմպուլսը, էներգիան[1]։

Նյուտոնի առաջին օրենք:

Մարմինը պահպանում է իր դադարի կամ ուղղագիծ հավասարաչափ շարժման վիճակը,եթե նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում կամ դրանց ազդեցությունները համակշռում են։

Նյուտոնի երկրորդ օրենք:

Մարմնի արագացումն ուղիղ համեմատական է մարմնի վրա ազդող ուժին և հակադարձ համեմատական մարմնի զանգվածին։

a=F/m F=ma

Նյուտոնի երրորդ օրենք:

Երկու մարմինները միմյանց հետ փոխազդում են մոդուլով հավասար և հակառակ ուղղված ուժերով։

F→1.2=−F→2.1

Հակազդեցության ուժը ֆիզիկայի մեջ Նյուտոնի երրորդ օրենքի կարևոր գաղափարներից մեկն է: Ըստ այս օրենքի՝ ցանկացած ուժի համար գոյություն ունի հավասար մեծության, բայց հակառակ ուղղությամբ գործող հակազդեցության ուժ:

Օրինակի համար

• Երբ դուք ձեռքով հրում եք պատը, ձեր ձեռքը գործադրում է ուժ դեպի պատը: Նույն պահին պատը գործում է հավասար մեծության, բայց հակառակ ուղղությամբ ուժ՝ ձեր ձեռքի վրա:
• Այս երևույթն է պատճառը, որ դուք զգում եք դիմադրություն, երբ ինչ-որ բան հրում եք կամ քաշում:

Այս օրենքը կարելի է ներկայացնել հետևյալ կերպ՝ Fգործող=−FհակազդեցությունF_{գործող} = -F_{հակազդեցություն}

Սա նշանակում է, որ ուժերն միշտ հայտնվում են զույգերով և չեն կարող առանձին գործել:

Արագացումը ֆիզիկական մեծություն է, որը որոշում է մարմնի արագության փոփոխության արագությունը, այսինքն՝ արագության առաջին ածանցյալը ժամանակի նկատմամբ։ Արագացումը վեկտորային մեծություն է, որը ցույց է տալիս, թե որքանով է փոխվում մարմնի արագության վեկտորը իր շարժման ընթացքում ժամանակի միավորի վրա.

Բանաձև- A=v/t

a= միջին արագացում
v= վերջնական արագություն
v0= սկզբնական արագություն
t= շարժման ժամանակը

Իմպուլսը վեկտորային ֆիզիկական մեծություն է, որը մարմնի մեխանիկական շարժման չափն է։ Դասական մեխանիկայի մեջ մարմնի իմպուլսը հավասար է մարմնի զանգվածի արտադրյալին, իսկ իմպուլսի ուղղությունը համընկնում է արագության վեկտորի ուղղության հետ.
Չափս՝ LMT−1
CGS՝ գ սմ/վ
SI՝ կգ մ/վ

p= ազդակ
m= զանգված
v= արագություն

Իմպուլսի պահպանման օրենքը

Իմպուլսի պահպանման օրենք (շարժման քանակի պահպանման օրենք), հիմնական պահպանման օրենքներից մեկը, որի համաձայն փակ մեխանիկական համակարգի մեջ մտնող մասնիկների՝ շարժման քանակների երկրաչափական գումարը հաստատուն մեծություն Է։ Հետևաբար, փակ համակարգի համար (արտաքին ուժերի գումարը հավասար է զրո).

«Համաշխարհային պատմություն»/

1.Նկարագրեք արդյունաբերական  հասարակության շրջափուլերը, համեմատիր դրանք:

ա.Առաջին շրջափուլ -XVII դարից մինչև XIX դարի կեսը

բ.Երկրորդ շրջափուլ-XIX դարի կեսից մինչև  XX դարի սկիզբը

գ.Հասարակական -քաղաքական գործընթացները

2.Տալ «ժողովուրդ»,«ազգ» հասկացությունների սահմանումը
Ժողովուրդը դա ազգի մի մասնն է որը ներառում է իր մարդկանց ովգեր ապրում են այդ ազգում։

3.Սահմանել ինչ է նշանակում «հեղաշրջում»՛, ևս տաս նոր բառերի հասկացությունների բացատրություն, սահմանում:

4.Արդյունաբերության , գյուղատնտեսության մեջ նշիր հինգ փոփոխություն, դրանց դրական, բացասական կողմերը:

Արդյունաբերություն՝

Դրական կողմեր՝ տալիս է շատ նյութեր, տալիս է էներգիա, տալիս է սնունդ, տալիս է տեխնոլոգիական առաջընթաց, բարձրացնում է աշխատավարձերը
Բացասական կողմեր՝ վատ ազդեցություն բնության վրա, բնական ռեսուրսների սպառում, արտադրական վթարներ, առողջության վրա վնասակար ազդեցություն, qաղաքների գերբնակեցում և աղքատ թաղամասերի առաջացուm

Գյուղատնտեսության՝

Դրական կողմեր՝ տալիս է սնունդ, հումքի արտադրություն, գյուղական տարածքների զարգացում, անհետացման վտանգի տակ գտնվող կենդանիների հնարավոր բազմացումը, կենդանիներից որոշ նյութեր ստանալը
Բացասական կողմեր՝ որոշ կենդանիների հնարավոր անհետացում, հողերի դեգրադացիա, գյուղատնտեսական թափոնների կառավարման խնդիրներ,

5.Արդյունաբերական զարգացման հետևանքով ինչ փոփոխություններ տեղի ունեցան հասարակական կյանքում:
Մարդիկ ոչ նյութական մտածելակերպից (կրոն և այլն) անցան ավելի նյութական մտածելակերպի և ավելի շատ մտածեցին փողի և ռեսուրսների մասին:

6.Ինչը նպաստեց քաղաքների աճին և զարգացմանը:Արդյունաբերական զարգացման հետևանքով ինչ փոփոխություններ տեղի ունեցան մարդկանց կենսապայմաններում:
Քաղաքների աճի ու զարգացմանը իհարկե նպաստեց լուսավորության շրջանի ու արդյունաբերության աճումը։ Այն տվել է ռեսուրսներ դրանք աճեցնելու համար։
Վերադառնալով նախորդ թեմային՝ ուզում եմ պատասխանել հարցին՝ ինչ փոփոխություններ տեղի ունեցան մարդկանց կենսապայմաններում՝
Մարդիկ ոչ նյութական մտածելակերպից (կրոն և այլն) անցան ավելի նյութական մտածելակերպի և ավելի շատ մտածեցին փողի և ռեսուրսների մասին:

7.Ապացուցեք կամ հերքեք այն տեսակետը, որ արդյունաբերական հասարակության առաջին շրջափուլում մտավորականության դերը բարձրացավ:
Ռեսուրսների քանակի ավելացման շնորհիվ մարդիկ ավելի շատ գումար էին ստանում, ինչը հանգեցրեց նրան, որ վերապատրաստման մակարդակը բարձրացավ։

8. Այլ ձևակերպումներով ինչպե՞ս են տարբերակվում «ազգ» և «ժողովուրդ» հասկացությունները, և կամ ինչո՞վ են տարբերվում ազգը և ժողովուրդը:

«Ազգ» և «ժողովուրդ» բառերը հաճախ գործածվում են իբրև հոմանիշներ, քանի որ և՛ ազգը, և՛ ժողովուրդը երկուսն էլ ներկայացնում են մարդկանց հավաքականությունը` նույն էթնոսի պատկանող, նույն ինքնությունը, մշակութային արժեքներն ունեցող:

Սակայն երբեմն «ժողովուրդ» ասելով` նկատի է առնվում նաև էթնիկական նույն սկզբնավորումը չունեցող մարդկանց հավաքականությունը: Սույն սահմանման պարագայում պետք է նկատի ունենալ, որ էթնոսի պատկանելությունը կարող է պայմանական նշանակություն ունենալ:

«Ազգ» բառը ծագում է լատիներեն «natio» բառից, որը ծնունդ, սկիզբ, իմաստն ունի: Այստեղից էլ` «nation» բառը, որը նշանակում է ազգ, ինչպես նաև այս հասկացության ծագումնաբանական բուն նշանակությունն արտահայտող ֆրանսերեն «naître» բառը, որը նշանակում է ծնվել: «Ազգ» հասկացությունն արտահայտում է առավելաբար կազմակերպված ժողովրդի` պետությամբ, պետական կառուցվածքով ու կառույցներով, հասարակական-քաղաքացիական ինքնագիտակցությամբ:

Պետության առկայությունը, սակայն, պարտադիր չէ ազգի տվյալ բնորոշման համար, եթե կան ազգային կառույցների կազմակերպվածության դրսևորումները, ազգային բարձր ինքնագիտակցություն, ինչպես, օրինակ, այսօր իրենց պատմական հայրենիքը կորցրած կամ պետություն չունեցող ազգերի պարագայում, որոնցից են ղպտիները, ասորիները և այլք:

Ժողովուրդը կարող է լինել էթնիկական պատկանելության գիտակցությամբ, սակայն առանց պետական-հասարակական, քաղաքացիական կազմակերպվածության: Բայց հարկ է նկատի ունենալ, որ «ազգ» և «ժողովուրդ» բառերը, այնուամենայնիվ, հոմանիշներ են իրենց նշանակությամբ և օգտագործվում են որպես այդպիսիք:

Ներկայումս, սակայն, լայն իմաստով, ինչպես նաև դիվանագիտական նշանակությամբ «ազգ» հասկացությունը մատնանշում է հիմնականում պետական հստակ կառուցվածք ունեցող ժողովուրդներին, ինչի վառ վկայությունն աշխարհի տարբեր պետությունների համախմբումով կազմված Միացյալ Ազգերի Կազմակերպությունն է, որի անվան մեջ «ազգ» բառը հիմնականում պետության ցուցիչի հատկանշմամբ է գործածված:

1.Ինչ է ազատությունը։
Ազատություն, ժողովրդի իրավունք՝ տնօրինելու իր քաղաքական, պետական, հասարակական ու մշակութային կյանքը։ Անհատների դեպքում տվյալ տերմինը հետևյալ կերպ է մեկնաբանվում՝ անկաշկանդ լինել, իր կամքը ազատ արտահայտելու հնարավորություն, ուրիշի իշխանությունից զերծ լինելու իրավիճակը։

2.Ազատություն տեսակները։

Ազատության մեջ, Ազատ մթքեր, Ազատ կարցիք, Ազատ լինել։

3.Գրել պատումներ ազատության համար պայքարած հայ հերոսների մասին: 

Անդրանիկ Օզանյան, Մոնթե Մելքոնյան, Գարեգին Նժդեհ, Շուշանիկ Կուրղինյան։

4.Ազատության թեմայով ֆոտոշարեր, տեսանյութեր:

ԵԶՐՈՒՅԹՆԵՐ
Առաջին գիտական հեղափոխություն — Գիտնականները այդպես են անվանել XVI–XVII դարերում գիտության թռիչքաձև զարգացումը։
Հերետիկոս — Մարդ, որը հրաժարվում է քրիստոնեական հավատքից, եկեղեցական կանոններից և ծեսերից:

ԲԱՌԱՊԱՇԱՐ
Նիկողայոս Կոպեռնիկոս — Լեհ գիտնական (1473–1543 թթ.), Առաջին գիտական հեղափոխության հիմնադիրը։
Անդրեաս Վեզալիուս — Ֆլամանդացի բժիշկ (1514–1564 թթ.):
Գալիլեո Գալիլեյ — Իտալացի աստղաբաշխ և ֆիզիկոս (1564–1642 թթ.)։
Ջորդանո Բրունո — Իտալացի գիտնական (1548–1600 թթ.)։
Ֆրենսիս Բեկոն — Անգլիացի փիլիսոփա (1561–1626 թթ.)։
Ռընե Դեկարտ — Ֆրանսիացի մաթեմատիկոս (1596–1650 թթ.)։
Իսահակ Նյուտոն — Անգլիացի հայտնի գիտնական (1643–1727 թթ.)։

Գիտական հեղափոխության նախադրյալներ

Միջնադարի ավարտին գիտությունը մեծ առաջընթաց ունեցավ: Վերածննդի դարաշրջանը, որը սկիզբ
դրեց աշխարհի նոր գիտական ընկալմանը, նախադրյալ
դարձավ առաջին գիտական հեղափոխության համար։ Կարևոր դեր խաղացին նաև Աշխարհագրական
մեծ հայտնագործությունները և Ռեֆորմացիան: Իսկ
տնտեսական համակարգի փոփոխությունը, հատկապես ձեռնարկատիրության և առևտրի վերելքը, զենքիև զինամթերքի կատարելագործումը ճշգրիտ գիտելիքների մեծ պահանջարկ էին առաջացրել:
Այդպիսի գիտելիքները սովորաբար ձեռք էին
բերվում փորձի ու գիտական հայտնագործությունների միջոցով: Նման ճանապարհով ստացված գիտելիքները թռիչքաձև զարգացում ապահովեցին գիտության բնագավառում:
XVI–XVII դարերում հատկապես մեծ առաջընթաց
ունեցան բնական գիտությունները և մաթեմատիկան:
Զարգացավ նաև փիլիսոփայական միտքը։ Նոր գաղափարների ազդեցությամբ վերանայվեցին մարդու, հասարակության և բնության մասին մինչ այդ եղած կրոնական և առասպելաբանական պատկերացումները: