Author: Ալեքս Մելիքյան

Անկախության հռչակագրի ընդունումից հետո բոլոր
գաղութներն իրենց հայտարարեցին հանրապետություն և ընդունեցին սահմանադրություններ: Ընդհանուր
սահմանադրություն մշակելու համար մայրաքաղաք
Ֆիլադելֆիայում հավաքվեցին նահանգների ազդեցիկ
պատվիրակներ: Նրանք կազմեցին նոր սահմանադրության նախագիծ, որը հաստատվեց 1787 թ.։
Ըստ սահմանադրության, որը գործում է առ այսօր,
ԱՄՆ–ը դաշնային հանրապետություն է: Նրա կազմի մեջ մտան ինքնիշխան նահանգները: Քաղաքական համակարգը կառուցվեց իշխանության տարանջատման սկզբունքով: Նահանգները ստանում էին լայն
իրավունքներ:
Սահմանադրությամբ ստեղծվեց ուժեղ կենտրոնական իշխանություն՝ միասնական ֆինանսահարկային
համակարգով և ընդհանուր զինված ուժերով:
Կոնգրեսը դարձավ բարձրագույն օրենսդիր մարմին։ Այն բաղկացած է երկու ատյաններից՝ Սենատ
և Ներկայացուցիչների պալատ: Նրանց ընդունած
օրենքները հաստատում է գործադիր իշխանությունն իրականացնող նախագահը: Նախագահը և փոխնախագահն ընտրվում են չորս տարի ժամկետով:
Իշխանության երրորդ գագաթը Գերագույն դատարանն է։ Դրա գլխավոր գործառույթներն են բարձրագույն դատական իշխանության իրագործումը և սահմանադրության մեկնաբանությունը:
ԱՄՆ սահմանադրությունը բաղկացած է յոթ հոդվածներից և նրա մասը կազմող՝ մինչ օրս արված
27 փոփոխություններից։

Հարցեր

1.Ինչո՞ւ էին ամերիկյան գաղութները ձգտում անկախության։

2.Որքա՞ն տևեց անկախության պատերազմը և ինչպե՞ս ավարտվեց։

3.Ո՞ր պետություններն աջակցեցին ամերիկացիներին։

4.Ի՞նչ որոշվեց Վերսալի հաշտության պայմանագրով։

5.Փորձի՛ր բնութագրել ամերիկյան ժողովրդին։ Արդյոք նրանց բնավորության գծերը
նպաստել են ԱՄՆ զարգացմանը և հզորացմանը։

1. Որո՞նք են Հարավարևմտյան Ասիայի բնակչության բարձր աճի պատճառները:

Դրա վրա ազդում են ազգային, կրոնական սովորույթները, սոցիալ-տնտեսական պայմանները։

2. Բնութագրե՛ք Հարավարևմտյան Ասիայի բնակչության ազգային և կրոնական կազմը:

Կրոնական կազմ-Քրիստոնիաներ, մահմեդականներ, բուդդայականներ։
Ազգային կազմ-Թուրքեր, ադրբեջանցիներ, հայեր, արաբներ։

3. Նկարագրե՛ք տարածաշրջանի բնակչության տեղաբաշխումը:

Արաբներ, պարսիկներ, քրդեր։

4. Որո՞նք են տարածաշրջանի հակամարտությունների պատճառները: Բացատրե՛ք:

Այս հակամարտությունները  կապված են քաղաքական, կրոնական ու տնտեսական շահերի հետ։ Եվ նաև հակամարտության պատճառ կարող է դառնալ տարածաշրջանում ջրի պակասը։

5. Գնահատե՛ք հայերի և տարածաշրջանի մյուս ժողովուրդների ավանդը մարդկային քաղաքակրթության մեջ:

Հայերը, որպես այս տարածաշրջանի բնակիչներ, մեծ ներդրում են ունեցել մարդկային քաղաքակրթության մեջ. նրանց ավանդները ընդգրկում են տարբեր ոլորտներ:

Մշակույթ. Հայերն ունեն հին մշակույթ, որը պահպանվել է բազմաթիվ դարերի ընթացքում, հատկապես գրականության, երաժշտության, արվեստի և ճարտարապետության մեջ:

Քրիստոնեություն. Հայկական եկեղեցին եղել է առաջիններից մեկը, որն ընդունեց քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն՝ 301 թվականին, և այդպիսով մեծ ազդեցություն գործեց քրիստոնեական մշակույթի վրա:

Մատենագրություն. Հայկական գրերը և մագիստրոսները, ինչպիսիք են Մեսրոպ Մաշտոցը, օգնել են զարգացնել գրավոր լեզուն ու գրականությունը:

Կառուցվածքային և գիտական նորարարություններ: Հայերը մասնակցել են այնպիսի կարեւոր մշակութային ու գիտական ոլորտներին, ինչպիսիք են բժշկությունը, մաթեմատիկան ու աստղագիտությունը:

1. Արտահայտությունը գրել առանց բացասական աստիճանների.

ա) b + a/ab,
բ) 1/(a + b)^2,
գ) a^2b^2/b^2 — a^2,
դ) a/a^2 + 1:

2. Հաշվել.

ա)3/10,
բ)4/9,
գ)8:

3. Տառերի ինչպիսի՞ արժեքների դեպքում է որոշված արտահայտությունը

ա) a-ն հավասար չէ 0-յի
բ) x-ն հավասար չէ 1-ի
գ) c-ն հավասար չէ -3-ի
դ) a-ն հավասար չէ 3-ի

4.  Գտնել արտահայտության արժեքը.

ա)76/25,
բ) 1041/410
գ) -4
դ) -91/9

5. Գտնել արտահայտության արժեքը.

ա) 1 / 10
բ) 2

Թեմա՝ Շրջանագծի շոշափող:

1. Հաշվել  RNK անկյունը և շրջանագծի շառավիղը, եթե MN=10 սմ է և ∠ RON=30°

90+60=150

2. Հաշվել շրջանագծի շառավիղը, եթե AO=9սմ  է և ∠ OAK=30°

<A=30^o
AO=9սմ=> OK=R=AO/2=9/2=4.5սմ

3. Շրջանագծի A կետով տարված են շոշափող և շառավիղին հավասար լար։ Գտեք լարի և շոշափողի կազմած անկյունը։ GEOGEBRA ծրագրով գծել գծագիրը:

լարի և շոշափողի կազմած անկյունը 90 ° է։

4. Շրջանագծի շառավիղին հավասար KM լարի ծայրակետերով տարված են այդ շրջանագծի շոշափողներ, որոնք հատվում են N կետում։ Գտեք KMN եռանկյան անկյունները։ GEOGEBRA ծրագրով գծել գծագիրը:

MNK
<M=<N=45^o
<N=90^o
45, 45, 90^o

5. Շրջանագծին A, C և E կետերում տարված են AB, BD և DE շոշափողները, իսկ AB=7 սմ: Որոշիր ACE եռանկյան պարագիծը:

BN=BD=ND
<N=<B=<D=60^o
AB=BC=7սմ
<B=60^o=> AC=7սմ
P_ACE=3*7=21սմ

1.Ո՞ր արտահայտությունն է կոչվում ռացիոնալ:

Ռացիոնալ արտահայտություն կոչվում է այն արտահայտությունը, որում մի քանի հանրահաշվական կոտորակներ միացված են թվաբանական գործողությունների նշաններով:

2. Պարզեցնել ռացիոնալ արտահայտությունը.

ա) bc+ac+ab
բ) 15x²-5x+5

3. Արտահայտություններից որո՞նք իմաստ չունեն.

երկրորդը

4. x-ի ինչպիսի թվային արժեքի համար հանրահաշվական կոտորակի արժեքը հավասար է 0-ի.

ա) x = 2
բ) x = -4
գ) x = 2
դ) -2.5
ե) 0

5. Գտնել արտահայտության արժեքը

ա) x = 2
բ) x = -4
գ) x = 2
դ) -2.5
ե) 0

6. Հաշվել արտահայտության արժեքը.

ա)10/3
բ)-237/25
գ)-5/3

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

1. Գնահատե՛ք Հարավարևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը:
Չնայած այն հարուստ է տարբեր ռեսուրսներով և ներառում է բազմաթիվ տարբեր երկրներ, այն շատ ամայի է և ունի բազմաթիվ անապատներ։

2. Բացատրե՛ք ջրի և նավթի նշանակությունը տարածաշրջանի համար:
Արդյունավետ էներգիայի արտադրության և գազի (և նավթից և այլ գազերից պատրաստված այլ վառելանյութերի) վաճառքի համար, ինչպես նաև խմելու ջրի առկայությունը պարզապես անհրաժեշտ է ոչ միայն այս վայրի երկրներին, այլև ընդհանրապես այլ երկրներին

3. Գնահատե՛ք տարածաշրջանի բնական պայմանները և ռեսուրսները՝ տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման հնարավորությունների տեսակետից:
Կան բազմաթիվ տարբեր օգտակար հանածոներ, աղեր և պաշարներ, այդ թվում՝ ավազ, աղ ու նաև նավթ, գազեր և տարբեր մետաղներ:
Սակայն չոր կլիմայի պատճառով խմելու ջրի խիստ պակաս կա։

4. Պատրաստե՛ք նյութեր Հարավարևմտյան Ասիայի պատմամշակութային և ճարտարապետական հուշարձանների վերաբերյալ:

5. Ի՞նչ գիտեք տարածաշրջանի «թեժ» կետերի մասին:
Հենց այնտեղ է գտնվում աշխարհի ամենաշոգ անապատը՝ Սահարան։
Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 35°C է, ստվերում առավելագույնը 59°C գրանցվել է 1936 թվականին Ալժիրի Տինդուֆ քաղաքում, հունվարին ջերմաստիճանը կարող է բարձրանալ մինչև 10°C։ Ցամաքի մակերեսին ցերեկը ջերմաստիճանը կարող է հասնել 70-80 °C-ի

Անգլիական գաղութացումը
XVII(18) դ. սկզբներին Անգլիայից եկած գաղութարարները ներկայիս ԱՄՆ արևելյան ծովեզերքին հիմնեցին
առաջին գաղութները: Դրանցից էր Վիրջինիան: 1620 թ.
աղանդավոր պուրիտանները հիմնեցին Նոր Պլիմուտ
ավանը: Դեռ մայրցամաք չհասած՝ ապագա վերաբնակիչները, որոնք հայտնի են «ուխտավոր հայրեր» անվանումով, երդվեցին հիմնել նոր հասարակություն և
ապրել արդար օրենքներով: Այդ նպատակով նրանք
կազմեցին համաձայնագիր։ Գաղութների տարածքը
կոչվեց Նոր Անգլիա, որը դարձավ ամերիկյան ազգային գիտակցության առաջացման օրրանը:
Հետագայում Եվրոպայից վերաբնակիչների հոսքը
մեծ չափեր ընդունեց: Անգլիայից բացի՝ եվրոպական
տարբեր երկրներից եկան նոր վերաբնակիչներ։ Արդեն XVIII դարի կեսերին ձևավորվել էին 13 գաղութներ շուրջ 1 մլն 760 հազար բնակչությամբ: Գաղութաբնակները հիմնում էին ֆերմերային տնտեսություններ,
մանուֆակտուրաներ։ Նոր յուրացվող հողերում զգացվում էր աշխատող ձեռքի մեծ կարիք: 1619 թ. սկսած
Աֆրիկայից այստեղ էին բերում սևամորթ ստրուկների,
որոնք աշխատում էին պլանտացիաներում։
XVIII դ. երկրորդ կեսին Անգլիայի հյուսիսամերիկյան
գաղութներում ձևավորվեց ամերիկյան ժողովուրդը:
Նրա առանձնահատկություններն էին բազմազգ
ակունքները, գրագիտության բարձր մակարդակը։
Բնակչության աճի հետ կապված սկսվեց երկրի արևմուտքի նոր հողերի յուրացումը, որն ուղեկցվում էր տեղաբնիկ ցեղերի հետ մշտական հակամարտությամբ:
Արևմուտքում բազմաթիվ բնիկ ցեղեր վտարվեցին
իրենց տարածքներից։
Ժամանակի ընթացքում ձևավորվում է մարդկային
մի նոր անհատականություն, որին բնորոշ էր համարձակությունը, սեփական ճակատագրի ազատ
տնօրինման ցանկությունը, համառությունը, ձեռներեցությունը: XVIII դ. վերջին ընդհանուր հայրենիքի,
լեզվի, մշակույթի, հասարակական հոգեբանության և
գիտակցության ձևավորման գործընթացը դարձել էր անշրջելի:

1.Որո՞նք էին ամերիկյան մայրցամաքում առաջին անգլիական գաղութները։

Առաջին անգլիական գաղութները ստեղծվեցին ներկայիս ԱՄՆ արևելյան ծովեզերքին: Դրանցից առաջինը Վիրջինիան էր:

2.Ովքե՞ր էին «ուխտավոր հայրերը», և ի՞նչ էին նրանք որոշել։

«Ուխտավոր հայրերը» կոչվող պուրիտանները 1620 թ. հիմնեցին Նոր Պլիմուտ ավանը: Դեռ մայրցամաք չհասած, նրանք երդվեցին հիմնել նոր հասարակություն և ապրել արդար օրենքներով՝ այդ նպատակով կազմելով համաձայնագիր:

3.Ինչպիսի՞ անվանում ստացան առաջին գաղութները։

Առաջին գաղութները միասին կոչվեցին Նոր Անգլիա:

4.Քանի՞ գաղութ ստեղծվեց, և որքա՞ն էր դրանց բնակչության թիվը։

XVIII դարի կեսերին ստեղծվել էր 13 գաղութ, որոնց ընդհանուր բնակչությունը հասնում էր 1 մլն 760 հազարի:

5.Ովքե՞ր էին աշխատում պլանտացիաներում։

1619 թ.-ից Աֆրիկայից գաղութներ էին բերվում սևամորթ ստրուկներ, ովքեր աշխատում էին պլանտացիաներում:

The story of street art

Modern graffiti began in big cities in the United States in the 1970s. In New York, young people wrote their names, or ‘tags’, in pen on walls around the city.

One of the first ‘taggers’ was a teenager called Demetrius. His tag was TAKI 183. He wrote his tag on walls and in stations in New York. Other teenagers saw Demetrius’s tag and started writing their tags too. Soon, there were tags on walls, buses and trains all over New York.

Then, some teenagers started writing their tags with aerosol paint. Their tags were bigger and more colourful. Aerosol paint graffiti became very popular in the 1970s and 1980s. It appeared on trains, buses and walls around the world.

In the 1990s and 2000s, a lot of graffiti artists started painting pictures. Some artists’ pictures were about politics. Other artists wanted to make cities beautiful and painted big, colourful pictures on city walls.

Graffiti in galleries

In some countries, writing or painting on walls is a crime. Sometimes, graffiti artists have problems with the police. In other countries, artists can draw and paint in certain places. For example, in Taiwan, there are ‘graffiti zones’ where artists can paint on walls. In São Paulo in Brazil, street artists can paint pictures on walls and houses. Their pictures are colourful and beautiful. Some tourists visit São Paulo just to see the street art!

In Bristol in the UK, there is a street art festival in August every year. Artists paint all the buildings in a street. Lots of people come to watch the artists and take photos. You can see exhibitions of street art in some galleries too. There have been exhibitions of street art in galleries in Paris, London and Los Angeles.

Who are the artists?

Some street artists have become famous. Here are three stars of the street art world:

• Os Gêmeos are twin brothers from São Paulo. They paint big, colourful pictures of people on buildings. In 2007, they painted a castle in Scotland!
• Blek le Rat is from Paris. He is famous for painting pictures of homeless people in big cities.
• Faith47 is from Cape Town in South Africa. She paints big, colourful pictures of people and animals. She likes painting in different places and you can find her work on pavements, postboxes, buses and, of course, on walls!

The future of street art

Many street artists use the internet to look at photos of street art from around the world. They communicate with other artists online and share ideas. Some street artists are famous and you can see their pictures in galleries. We don’t know about the future of street art, but it is here to stay for sure!

Robin Newton

Idioms are one of the hardest parts of learning a language. For those of you who don’t know, an idiom is a phrase which has a meaning, but the meaning is not clear from the words themselves. If you translate an idiom word for word, it sometimes makes no sense at all. They are like puzzles and even native speakers can get confused when someone uses a phrase that they’ve never heard of.

With that in mind, here are five common English idioms that you can use in a variety of situations.

1. Get your act together (Meaning: you need to improve your behaviour/work)

This might be something your teacher says to you if you score badly in an exam or if you misbehave in class. You can also use it to talk about people in general. For example, if your friend is being mean or nasty for no reason, then you can tell them that they need to get their act together.

2. Pull yourself together (Meaning: calm down)

This is a somewhat impolite way of telling someone that they are overreacting and that they need to relax. Only use this if you think the person you are speaking to is getting upset over something insignificant. If your friend tells you that their close relative has died, it is NOT the time to tell them to pull themselves together.

3. I’m feeling under the weather (Meaning: I’m sick)

Yes, it’s longer and more difficult to say than ‘I’m sick’, but if your English teacher asks you why you haven’t done your homework, he or she is more likely to forgive you if you say that you were feeling under the weather. You may not have done your English homework, but your teacher might be impressed that you know how to make eloquent excuses in a foreign language.

4. It’s a piece of cake (Meaning: it’s easy)

I don’t know why this means what it does, but sometimes you just have to accept that English people use weird phrases.

5. Break a leg (Meaning: good luck!)

This is perhaps one of the most confusing yet well-known English idioms. If someone says this to you, do not take offence or think they are threatening you; they are just wishing you luck. It is most often used for people wishing success to actors and actresses before they perform on the stage, but it can be said in other situations, too.

All in all, learning a new language can be challenging. It’s definitely not a piece of cake, especially when there are so many confusing idioms. However, with enough hard work and interest, you will succeed in no time. Break a leg!

Ո՞ր ուղիղն է կոչվում շոշափող:

Եթե ուղիղը շրջանագծի հետ ունի մեկ ընդհանուր կետ, ապա այն կոչվում է շրջանագծի շոշափող:

2. Գրել շրջանագծի շոշափողի հատկությունները:

Եթե միևնույն կետից շրջանագծին տարված են երկու շոշափողներ, ապա

ա) շոշափման կետերի հեռավորությունները տրված կետից հավասար են,

բ) շրջանագծի կենտրոնով և տրված կետով անցնող ուղիղը կիսում է շոշափողների կազմած անկյունը:

3. Տրված է՝  ∠CAO=29°

Հաշվել ՝ ∠ABO և ∠COA

<ABO = 61°
<COA = 61°

4. Տրված է՝ AB=12մ BO=5մ։ Գտնել CA-ն և OC-ն

CA = 12մ
OC = 5մ

5. AB ուղիղը B կետում շոշափում է O կենտրոնով և r=2,5 սմ շառավիղով շրջանագիծը: Գտնել ABO եռանկյան անկյունները, եթե AO=5 սմ:

<BAO = 30⁰
<ABO = 90⁰
<BOA = 60⁰

6. Տրված է O կենտրոնով և 3,5 սմ շառավիղով շրջանագիծ: A կետն այնպիսին է, որ AO=7 սմ: A կետով տարված են այդ շրջանագծի երկու շոշափողներ: Գտնել դրանց կազմած անկյունը:

<BAC=30^o+30^o=60^o

7. AB-ն և AC-ն O կենտրոնով շրջանագծին A կետից տարված շոշափողների հատվածներն են : Գտնել BAC անկյունը, եթե AO հատվածի միջնակետը գտնվում է այդ շրջանագծի վրա:

60⁰

8. Տրված է A անկյանը, որի կողմերը շոշափում են O կենտրոնով և 6,78 սմ շառավղով շրջանագիծը: Հաշվիր OA հատվածի երկարությունը, եթե  ∠A=60°:

13,56սմ

60⁰