Author: Ալեքս Մելիքյան

1․ Ո՞ր  շրջանագիծն  է  կոչվում  բազմանկյանը  արտագծյալ:

Եթե բազմանկյան բոլոր գագաթները գտնվում են շրջանագծի վրա, ապա շրջանագիծը կոչվում է այդ բազմանկյան արտագծյալ շրջանագիծ:    

2․Քանի՞  շրջանագիծ  կարելի  է  արտագծել  տրված  եռանկյանը:

1 շրջանգիծ

3․ Հնարավո՞ր  է  արդյոք  ցանկացած  քառանկյան  արտագծել  շրջանագիծ: 

Ոչ

4․ Ի՞նչ  հատկություն  ունի  շրջանագծին  ներգծված  քառանկյունը:

Ցանկացած ներգծյալ քառանկյան հանդիպակաց անկյունների գումարը 180⁰ է:

5․Սեղանին արտագծված է շրջանագիծ: Հաշվիր սեղանի մյուս անկյունները, եթե անկյուններից մեկը՝ F=10° է:

F=10˚

E=180-10=170˚

G=10˚

H=180-10=170˚

6․ Գտնել B և D անկյունները։

B=180-85=95˚

D=180-117=63˚

7․ O կենտրոնով շրջանագծին ներգծված է ZXY եռանկյունն այնպես, որ ZX-ը  տրամագիծ է։ ZY աղեղի աստիճանային չափը հավասար է 104⁰ -ի։ Գտնել ZXY եռանկյան անկյունները։

Y=90˚

Z=38˚

ZXY=90-38=52˚

8․ Օգտվելով գծագրից, գտնել ∠ B-ը։

A=46˚

C=90˚

B=180-136=44˚

9․ Գտնել ∠ R-ը և ∠B-ն։

R=180-74=106˚

B=180-92=88˚

10․ ABC եռանկյանը արտագծված է շրջանագիծ։ Գտնել այդ շրջանագծի շառավիղը, եթե AC=24 սմ, ∠A=60⁰, ∠B=30⁰:

Շառավիղը հավասար է 12սմ

11. Արդյոք կարելի՞ է տրված ABCD քառանկյանը արտագծել շրջանագիծ, եթե
ա)∠A=64⁰, ∠ B=95⁰, ∠C=106⁰

Ոչ չի կարող
բ) ∠A=72⁰, ∠B=69⁰, ∠D=111⁰ 

Այո կարող է
գ) ∠A=90⁰, ∠C=90⁰, ∠D=80⁰:

Այո կարող է

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ3 -ից մինչև էջ8 -ի տարբերակները։

Տարբերակ 1

I.Այն էներգիան, որով մարմինը օժտված է իր շարժման հետևանքով
անվանվում է կինետիկ էներգիա։ Պատ.`1

II. 1) Սեղմված զսպանակի էներգիան պոտենցիալ էներգիայի օրինակ է։ Պատ.`2

III. Գիրքը դրված է սեղանին։ Հատակի նկատմամբ այն օժտված է պոտենցիալ
էներգիայով։ Պատ.`2

IV. Բրատսկի ՀԷԿ – ում 100մ բարձրության վրա գտնվող ամբարտակի ջուրը ոժտված է պոտենցիալ էներգիաով առաջ և նրանից հետո ջրի
մակարդակների տարբերությունը 100մ է։ Ի՞նչ էներգիայով է օժտված
ամբարտակում գտնվող ջուրը . Պատ.`2

V. Օգտվելով նախորդ խնդրի պայմաններից՝ հաշվեք ի՞նչ էներգիայով է
օժտված ամբարտակում ջրի մակերևույթին մոտ գտնվող
յուրաքանչյուր խորանարդ մետր ջուրը . Պատ.`4

1. 430կՋ 2. 1 250 կՋ 3. 37 500 կՋ 4. 980 կՋ 5. 2 500

VI. Ընտրեք հարցի առավել ճշգրիտ պատասխանը։
Ի՞նչ էներգիայով է օժտված ընկնող մարմինը . Պատ.`3
1. պոտենցիալ 2. կինետիկ 3. պոտենցիալ և կինետիկ.

4. ընկնող մարմինը կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաներ չունի

VII. Ընտրեք հարցի առավել ճշգրիտ պատասխանը։
Ինչի՞ց է կախված մարմնի կինետիկ էներգիան . Պատ.`3

Երկրի մակերևույթից մարմնի ունեցած բարձրությունից

Երկրի մակերևույթից մարմնի ունեցած բարձրությունից և
զանգվածից

մարմնի զանգվածից և նրա շարժման արագությունից

մարմնի շարժման արագությունից

VIII. Միատեսակ չափսերով կապարե և փայտե գնդերը գետնին ընկնելու
պահին ունեին նույն արագությունները։ Այդ պահին նրանք օժտվա՞ծ
էին արդյոք նույն էներգիաներով. Պատ.`1

ավելի մեծ էներգիա ուներ կապարե գունդը

ավելի մեծ էներգիա ուներ փայտե գունդը

գնդերը ունեին նույն էներգիաները, քանի որ նրանց
արագությունները հավասար են

երկու գնդերն էլ ընկնելու պահին էներգիա չունեն, քանի որ երկուսն
էլ այդ պահին գտնվում են Երկրի մակերևույթի վրա

IX. Հավասար զանգվածներով Ա և Բ չորսուները դրված են տարբեր
բարձրություններ ունեցող թեք հարթությունների վրա (Նկ. 1)։ Նու՞յնն են
արդյոք թեք հարթությունների հիմքերի նկատմամբ չորսուների ունեցած
էներգիաները. Պատ.`4

Ա չորսուի էներգիան ավելի մեծ է, քան Բ չորսուի էներգիան

Բ չորսուի էներգիան ավելի մեծ է, քան Ա չորսուի էներգիան

հավասար են

չորսուները չունեն էներգիա, քանի որ գտնվում են դադարի վիճակում

X. Մարմնի անկման ժամանակ պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկ։ Պատ.`2

Տարբերակ 2

I. Այն էներգիան, որը որոշվում է փոխազդող մարմիմմերի կամ միևնույն
մարմնի մասերի փոխադարձ դիրքով, կոչվում է պոտենցիալ էներգիա : Պատ.`2

II. Ճանապարհով շարժվող ավտոմեքենան իր շարժման հետևանքով
օժտված է կինետիկ էներգիայով : Պատ.`1

III. Քամուց թեքված ծառի ճյուղը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։Պատ.`2

IV. Ի՞նչ միավորներով են չափում էներգիան. Պատ.`2

Ջ,կՋ

V. 250 կգ զանգված ունեցող ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ
բարձրացված է 5 մ բարձրության վրա։ Ի՞նչ էներգիայով է օժտված
ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ. Պատ.`2

VI. Հաշվեք ցցահար մուրճի էներգիան ցցի նկատմամբ. Պատ.`2

VII. ) Ի՞նչ էներգիայով է օժտված ցցահար մուրճը անկման ժամանակ.Պատ.՝ 3

VIII. Կապարե և փայտե՛ նույն չափսեր ունեցող երկու գնդեր
բարձրացված են նույն բարձրության վրա։ Արդյո՞ք նրանք ունեն նայն
էներգիաները.Պատ.`1

ավելի մեծ էներգիայով օժտված է կապարե գունդը, քանի որ նրա
զանգվածը մեծ է

IX. (2) Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանի համարը։
Ա և Բ հավասար զանգվածներով ինքնաթիռները թռչում են նույն
արագությամբ, բայց Ա ֊ ն ավելի մեծ բարձրության վրա, քան Բ– ն։
Հավասա՞ր են արդյոք ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները. Պատ.`3

ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները հավասար,քանի որ նրանք
ունեն նույն զանգվածը և նույն արագությունները

X. Ո՞ր համարով են նշված բերված
նախադասության մեջ բաց թողնված բառերը՝
ճիշտ հաջորդականությամբ։
Նկար 2 – ում պատկերված սայլակը բեռի
անկման ժամանակ շարժվում է։ Այդ սարքում
բեռի պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է սայլակի
կինետիկ էներգիայի։ Պատ.`1

Տարբերակ 3

I. Ի՞նչ տեսակի էներգիայով է օժտված ձգված կամ սեղմված զսպանակը. Պատ.`2
Պոտենցիալ

II. Ընկնող քարը գետնին հարվածելու պահին օժտված է կինետիկ էներգիայով։ Պատ՝․ 1

III. Լարված ժամացույցի զսպանակը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։ Պատ.`2

IV. Վոլգա-Դոն ջրանցքի ամենաբարձր տեղամասում ջրի մակերևույթը 44մ-ով բարձր է Դոն գետի մակարդակից։ Ի՞նչ էներգիայով է օժտված ջուրը ջրանցքում՝ գետի ջրի մակարդակի նկատմամբ․

Ջրանցքում ջուրը՝ գետի ջրի մակարդակի նկատմամբ օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։

V. Հաշվեք այն էներգիան, որով օժտված է նախորդ խնդրում նշված բարձրության վրա գտնվող 1մ³ ծավալով ջուրը․

Պատ՝․ 1 /=431 կՋ/

VI. Երկրի նկատմամբ ի՞նչ տեսակի էներգիայով է օժտված թռչող ինքնաթիռը։ Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանը։

Թռչող ինքնաթիռը Երկրի նկատմամբ օժտված է պոտենցիալ և կինետիկ էներգիաներով։

VII. Ինչի՞ց է կախված Երկրի մակերևույթի նկատմամբ բարձրացված մարմնի պոտենցիալ էներգիան․ Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանը։

Երկրի մակերևույթի նկատմամբ բարձրացված մարմնի պոտենցիալ էներգիան կախված է մարմնի՝ Երկրի մակերևույթից ունեցած բարձրության և զանգվածից։

VIII. Ի՞նչ պայմանների դեպքում երկու միևնույն զանգվածով մարմինները կարող են ունենալ հավասար կինետիկ էներգիաներ․

Երկու միևնույն զանգվածով մարմինները կարող են ունենալ հավասար կինետիկ էներգիաներ, եթե շարժման արագությունները հավասար են։

IX. Երկրի մակերևույթի նկատմամբ նու՞յն պոտենցիալ էներգիայով են օժտված մարմինները․ Պատ՝․ 2

Երբ քամու ազդեցությամբ ծառի ճյուղը կորանում է, օդի կինետիկ էներգիան փոխակերպվում է ճյուղի պոտենցիալ էներգիայի։ Պատ՝․ 2

Տարբերակ 4

I. Օդի ո՞ր էներգիան է օգտագործվում հողմաէլեկտրակայաններում․

Հողմաէլեկտրակայաններում օգտագործվում է օդի կինետիկ էներգիան։ Պատ՝․ 1

II. Բալոնում սեղմված գազը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով։ Պատ՝․ 2 

III. Ո՞ր էներգիայի հաշվին են շարժվում ձեռքի մեխանիկական ժամացույցի սլաքները․

Ձեռքի մեխանիկական ժամացույցի սլաքները շարժվում են զսպանակի պոտենցիալ էներգիայի հաշվին

IV. 2500 կգ զանգվածով մուրճը բարձացված է 1,5 մ բարձրության վրա։ Ի”նչ տեսակի էներգիայով է օժտված բարձրացված մուրճը․

Մուրճը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով

Պատ՝․ 2 

V. Օգտվելով նախորդ խնդրի պայմաններից՝ հաշվեք բարձրացված մուրճը էներգիան Պատ՝․ 3

VI. Ընկնելու ժամանակ մուրճը ի՞նչ էներգիայով է օժտված։ Ընտրիր առավել լրիվ պատասխանը։

Ընկնելու ժամանակ մուրճը օժտված է կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաներով։ Պատ՝․ 3

VII. Փոխվու՞մ է արդյոք մարմնի էներգիան, երբ այն կատարում է աշխատանք․

Մարմնի էներգիան նվազում է, երբ այն կատարում է աշխատանք։ Պատ՝․ 3

VIII. Ի՞նչ պայմանի դեպքում նույն արագությամբ շարժվող երկու մարմիններ կունենան հավասար կինետիկ էներգիաներ․

Նույն արագությամբ շարժվող երկու մարմինները կունենան հավասար կինետիկ էներգիաներ, եթե մարմինների զանգվածները հավասար են։ Պատ՝․ 2

IX. Հավասա՞ր են արդյոք միանման աղյուսների՝ Երկրի նկատմամբ ունեցած պոտենցիալ էներգիաները․ Պատ՝․ 2 

X. Երբ սահնակը սահում է սարից, ապա պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկ էներգիայի․ Պատ՝․ 1

15.9994

Թթվածինը սովորական պայմաններում անգույն, անհոտ, անհամ գազ է:

Ջրում քիչ է լուծվում, սովորական պայմաններում մեկ լիտր ջրում 30 մլ թթվածին է լուծվում ( 100 ծավալ ջրում՝ 3 ծավալ թթվածին): Ջերմաստիճանը իջեցնելիս լուծելիությունը մեծանում է: Օրինակ՝ 100 ծավալ սառցաջրում (0°C) 5 ծավալ թթվածին է լուծվում:

Թթվածնի խտությունը 0°C-ում և 101 կՊա ճնշման պայմաններում 1,43 գ/լ է, օդից ծանր է 1,11 անգամ: Թթվածինը  եռում է −183°C-ում, իսկ պնդանում է  −219°C-ում՝ առաջացնելով բաց երկնագույն բյուրեղներ:

Թթվածնի ստացումը

Առաջին անգամ թթվածին  ստացել են սնդիկի օքսիդի (HgO) քայքայումից:

2HgO=t°2Hg+O₂

                       Սնդիկի օքսիդ

Արդյունաբերության մեջ թթվածին ստանում են՝

1. Հեղուկ օդից

2. Ջրի էլեկտրոլիզից

2H₂Օ=2H₂+O₂

Լաբորատորիայում հնարավոր է ստանալ թթվածին՝ այդ տարրը պարունակող բարդ նյութերը քայքայելով:

1. Կալիումի պերմանգանատի քայքայումից՝

2KMnO₄=t°K₂MnO₂+MnO₄+O₂

2.Կալիումի քլորատի քայքայումից՝

2KClO₃^=t°,MnO2 2KCl+3O₂

3. Ջրածնի պերօքսիդի քայքայումից՝

2H₂O₂=2H₂O+O₂

4. Կալիումի նիտրատի քայքայումից՝

2KNO₃^=t°2KNO₂+O₂

Անջատվող թթվածինը հայտնաբերում են առկայծող մարխով՝ այն թթվածնով փորձանոթի մեջ մտցնելիս բռնկվում է:

Սրտի կառուցվածքը, աշխատանքի ինքնավարությունը:

Սիրտը քառախորշ սնամեջ մկանային օրգան է, գտնվում է կրծքավանդակում, փոքր-ինչ ձախակողմյան դասավորությամբ:

Չափահաս մարդու սրտի զանգվածը կազմում է 250−300 գ:

Սիրտը գտնվում է սրտապարկում, որը շարակցահյուսվածքային թաղանթ է: Սրտապարկի ներքին մակերևույթն արտադրում է քիչ քանակությամբ հեղուկ, որը թուլացնում է կծկման ժամանակ առաջացած շփման ուժը:

Սիրտը հոծ միջնորմով բաժանվում է աջ և ձախ կեսերի, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմված է նախասրտից և փորոքից: Նախասրտերը և փորոքները հաղորդակցվում են անցքերով, որոնցում կան փեղկավոր փականներ:

Սրտի աջ նախասրտի և աջ փորոքի բացվածքի սահմանում գտնվում են եռափեղկ փականներ (կազմված երեք փեղկից), իսկ ձախ նախասրտի ու ձախ փորոքի բացվածքի սահմանում` երկփեղկ փականները:

Սրտից դուրս եկող թոքային զարկերակի և աորտայի ներսում կան կիսալուսնաձև փականներ: Եռափեղկ և երկփեղկ փականները խոչընդոտում են արյան հետադարձ շարժումը փորոքներից նախասրտեր: Կիսալուսնաձև փականներն արգելակում են արյան հետադարձ շարժումը թոքային զարկերակից և աորտայից դեպի սիրտ:

Փականների եզրերից բարակ շարակցահյուսվածքային թելեր են ձգվում դեպի փորոքների պատերը, որոնց շնորհիվ փորոքի մկանի կծկման պահին փականները պահվում են հորիզոնական դիրքում և չեն շրջվում դեպի նախասրտերի խոռոչներ:

Նախասրտերի կծկման պահին փականների փեղկերը կախվում են փորոքների ներսը, և արյունը ազատ շարժվում է նախասրտերից փորոքներ:

Նախասրտերի պատերն ավելի բարակ են, քան փորոքներինը, որը պայմանավորված է աշխատանքի ժամանակ նրանց գործադրած ոչ մեծ ուժով: Այդ նույն պատճառով ավելի հաստ են ձախ փորոքի պատերը, քան աջ փորոքինը: Ձախ փորոքն արյունը մղում է դեպի մեծ շրջան, իսկ աջ փորոքը` դեպի փոքր շրջան:

Սիրտն աշխատում է անընդմեջ` արյունը մղելով արյունատար համակարգ և ապա բոլոր օրգաններ ու հյուսվածքներ:

Գիտնականները հաշվել են, որ մեկ օրվա ընթացքում սրտամկանը ծախսում է այնքան էներգիա, որով կարելի է 900 կգ ծանրությունը բարձրացնել մինչև 14 մ բարձրության վրա, և դա արվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում` 70−80 տարի և ավելի: Դա բացատրվում է սրտի աշխատանքի որոշակի առանձնահատկությամբ: Սիրտը հաջորդաբար կծկվում և թուլանում է կարճատև հանգստի ընդմիջմամբ:

Այն ժամանակահատվածը, որն ընդգրկում է նախասրտի մի կծկումից մինչև մյուսը, կոչվում է սրտային բոլորաշրջան:

Տարբերում են սրտային բոլորաշրջանի 3 փուլ, որոնց տևողությունները մարդու հարաբերական հանգստի վիճակում հետևյալն են.

1. Նախասրտերի կծկման փուլ, որը տևում է 0,1 վրկ: Այդ պահին փորոքները գտնվում են թուլացած վիճակում:

2. Փորոքների կծկման փուլ, որը տևում է 0,3 վրկ, որի ընթացքում նախասրտերը գտնվում են թուլացած վիճակում:

3. Ընդհանուր դադարը, տևում է 0,4 վրկ, որի ժամանակ սիրտը գտնվում է ընդհանուր թուլացման` հանգստի շրջանում:

Ուշադրություն

Այսպիսով, մարդու հարաբերական հանգստի վիճակում սրտային բոլորաշրջանը տևում է 0,8 վրկ, որից 0,4 վրկ հաջորդաբար կծկվում են նախասրտերն ու փորոքները, իսկ մյուս 0,4 վրկ-ը սրտամկանի թուլացման փուլն է:

Դրանով է բացատրվում, որ սիրտն առանց հոգնածության աշխատում է ամբողջ կյանքի ընթացքում: Հարաբերական հանգստի պայմաններում սիրտը մեկ րոպեում կծկվում է 70−75 անգամ: Սրտի բարձր աշխատունակության պատճառներից է արյունով նրա լավ մատակարարումը:

Միայն հանգստի վիճակում 1 րոպեում նա ստանում է 250−300 սմ³ արյուն, իսկ ֆիզիկական գերծանրաբեռնվածության ժամանակ` մինչև 2000 սմ³:

Սրտի աշխատանքը կարգավորվում է նյարդային և հումորալ ճանապարհով: Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգին պատկանող թափառող նյարդով եկած գրգիռները դանդաղեցնում են սրտի գործունեությունը, իսկ սիմպաթիկ նյարդերը մեծացնում են նրա կծկումների ուժն ու հաճախականությունը: Այդ նյարդերի ազդեցությունը սրտի վրա փոխկապակցված է, փոխհամաձայնեցված:

Սրտի աշխատանքը կարգավորվում է նաև հումորալ ճանապարհով: Այսպես, օրինակ` ադրենալինը, կալցիումի աղերն արագացնում են սրտի աշխատանքը, մինչդեռ ացետիլխոլինը, կալիումի աղերը դանդաղեցնում են այն: Սիրտը որոշակի պայմաններում նաև կարող է երկար ժամանակ աշխատել օրգանիզմից դուրս:

Ուշադրություն

Սրտի աջ նախասրտի պատում գտնվում է բջիջների հատուկ խումբ, որոնցում պարբերաբար գրգիռներ են առաջանում, տարածվում նախասրտերի, ապա փորոքների պատերով: Դրա շնորհիվ սիրտը կարող է ռիթմիկ աշխատել անկախ նյարդային և հումորալ ազդեցությունից: Սրտի այդ հատկությունը կոչվում է ինքնավարություն (ավտոմատիզմ):

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ 

1. Գնահատե՛ք Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը, ցո՛ւյց տվեք դրա առանձնա– հատկությունները: 

Թուրքիյան այն փոքրաթիվ երկրներից է որը գտնվում է Եվրոպայում և Ասիայում։ Իրենց տարածքը մոտավոր 781 հազ. կմ² է։ Թուրքիան Եվրոպական մասը կազոմում է պատմական Արևելյան Թրակիան, որը գտնվում է Բալկանյան թերակղզու հարավարևելյան մասում։ Թուրքիայի տարածքում են Սև և Միջերկրական ծով։

2. Բնութագրե՛ք Թուրքիայի պետական կարգը: 

Խորդարանական հանրապետություն

3. Բնութագրե՛ք Թուրքիայի բնական պայմանները և ռեսուրսները, դրանց նշանակու-թյունը տնտեսության տարբեր ոլորտների համար:

Թուրքիան առավելապես լեռների ու սա-րահարթերի երկիր է: Ասիական մասի արևմուտքում տարածվում է Անատոլիական սարահարթը, իսկ արևելքումՀայկական լեռնաշխարհը: Թուրքիայի,Հայաստանի և Իրանի սահմանագլխին վեր է խոյանում բիբլիական Արարատը: Թուրքիայի հյուսիսում,Սև ծովի ափերով ձգվում են Պոնտական,իսկ հարավում Տավրոսի լեռները: Այդ երիտասարդ լեռներում հաճախակի են լինում երկրաշարժեր և կան գործող հրա-բուխներ (Նեմրութ, Թոնդրակ):

Թթվածինը սովորական պայմաններում անգույն, անհոտ, անհամ գազ է:

Ջրում քիչ է լուծվում, սովորական պայմաններում մեկ լիտր ջրում 30 մլ թթվածին է լուծվում ( 100 ծավալ ջրում՝ 3 ծավալ թթվածին): Ջերմաստիճանը իջեցնելիս լուծելիությունը մեծանում է: Օրինակ՝ 100 ծավալ սառցաջրում (0°C) 5 ծավալ թթվածին է լուծվում:

Թթվածնի խտությունը 0°C-ում և 101 կՊա ճնշման պայմաններում 1,43 գ/լ է, օդից ծանր է 1,11 անգամ: Թթվածինը  եռում է −183°C-ում, իսկ պնդանում է  −219°C-ում՝ առաջացնելով բաց երկնագույն բյուրեղներ:

Թթվածնի ստացումը

Առաջին անգամ թթվածին  ստացել են սնդիկի օքսիդի (HgO) քայքայումից:

2HgO=t°2Hg+O₂

                       Սնդիկի օքսիդ

Արդյունաբերության մեջ թթվածին ստանում են՝

1. Հեղուկ օդից

2. Ջրի էլեկտրոլիզից

2H₂Օ=2H₂+O₂

Լաբորատորիայում հնարավոր է ստանալ թթվածին՝ այդ տարրը պարունակող բարդ նյութերը քայքայելով:

1. Կալիումի պերմանգանատի քայքայումից՝

2KMnO₄=t°K₂MnO₂+MnO₄+O₂

2.Կալիումի քլորատի քայքայումից՝

2KClO₃^=t°,MnO2 2KCl+3O₂

3. Ջրածնի պերօքսիդի քայքայումից՝

2H₂O₂=2H₂O+O₂

4. Կալիումի նիտրատի քայքայումից՝

2KNO₃^=t°2KNO₂+O₂

Անջատվող թթվածինը հայտնաբերում են առկայծող մարխով՝ այն թթվածնով փորձանոթի մեջ մտցնելիս բռնկվում է:

1.Համեմատել

Ա)<

Բ)>

Գ)=

Դ)<

Ե)<

Զ)>

2. Երկու ճշմարիտ անհավասարությունների հիման վրա կատարել եզրակացություն.

Ա)-5<2

Բ)-2<2

Գ)2>0

Դ)2,(1)>1,(6)

Ե)-3,7>-7

Զ)0,(5)<0,(67)

Է)5/6<9/8

Ը)7/16<8/16

3.Նշել տրված թվերից մեկից մեծ և մյուսից փոքր թիվ: Պատասխանը գրել կրկնակի անհավասարության տեսքով:

ա) 3 < 4 < 5
բ) -25> -26 <-29
գ) 2,5 < 2,57 < 2,6
դ) 2,4 < 2,403 < 2,404
ե) -3,71 > -3,719 > -3,72
զ) -0,501 < 0,2 < 0,6

4.Գրել անհավասարություն, որը ստացվում է տված անհավասարության ձախ և աջ մասերի թվերը փոխարինելով նրանց հակադարձներով:

ա) 1/6 < 1/3
բ) 1/7 ≥ 1/10
գ) 1/2 >1/4
դ) 1/11 > 1/12
ե) 1/13 ≤ 1/12
զ) 1/15 ≥ 1/26

5. Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստանալ ճշմարիտ անհավասարություն,որում յուրաքանչյուր թիվը փոխարինված է իր հակադիրով:

ա) -3 < 0
բ) -5 < 1
գ) 9 > 1
դ) 5 ≥ 1
ե) -9 ≤ 2
զ) 0 ≥ -3

6. Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստանալ նոր ճշմարիտ անհավասարություն` գումարելով նրա երկու մասերին միևնույն թիվը.

 ա)14<21  բ) 32> 27  գ) 45<78  դ) -55<88   ե) -5 > -15  զ) 64> -99

ա) 14 + 3 < 21 + 3
բ) 32 + 7 > 27 + 7
գ) 45 + 11 < 78 + 11
դ) -55 + 13 < 88 + 13
ե) -5 + 6 > -15 + 6
զ) 64 + 5 > -99 + 5

7. Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստանալ նոր ճշմարիտ անհավասարություն` նրա երկու մասը բազմապատկելով միևնույն դրական թվով.

ա) 15 x 5 < 20 x 5
բ) 5 x 3 > 4 x 3
գ) -2,5 x 6 < 3 x 6
դ) 1,1 x 9 < 1,2 x 9
ե) 1,3 x 3 ≥ 1,2 x 3
զ) -5 x 2 ≤ 6 x 2

8. Բազմապատկել ճշմարիտ անհավասարության երկու մասը միևնույն բացասական թվով:

ա) 1 x -3 > 2 x -3
բ) 5 x -12 < 4,5 x -12
գ) 6,5 x -2 ≥ 6,9 x -2
դ) 1,1 x -5 > 1,2 x -5
ե) 1,3 x -4 ≤ 1,2 x -4
զ) 5 x -8 ≥ 6 x -8

9. Համեմատել

ա) <
բ) <
գ) <
դ) <
ե) <
զ) >
է) <
ը) =
թ) >
ժ) <
ի) <
լ) <

1․ Գրել անկյան կիսորդի հատկությունը։ Անկյան կիսորդի ցանկացած կետ հավասարահեռ է անկյան կողմերից:

2․ Թվարկել եռանկյան նշանավոր կետերը։

Կիսորդների հատման կետը, կողմերի միջնուղղահայացների հատման կետը, միջնագծերի հատման կետը,բարձրությունների հատման կետը

3․ Եռանկյան մեջ տարված են միջնագծեր և բարձրություններ: Դրանց վերաբերյալ թվարկված պնդումներից որ՞ն է ճիշտ:

ա Եռանկյան բարձրությունները հատվելիս բաժանվում են 4:1 հարաբերությամբ հատվածների:

բ Եռանկյան միջնագծերը հատվելիս բաժանվում են 2:1 հարաբերությամբ հատվածների:

գ Եռանկյան միջնագծերը հատման կետով բաժանվում են 3:2 հարաբերությամբ հատվածների:

դ Բոլոր պնդումներն էլ սխալ են:

4․ Ո՞ր  շրջանագիծն  է  կոչվում  բազմանկյանը  ներգծյալ։ 

Բազմանկյան ներգծյալ շրջանագիծ կոչվում է այն շրջանագիծը որը ներգծվաց է բազմանկյունով որինակ հնգանկյունով։

5․ Նշել եռանկյունները, որոնց արտագծված է շրջանագիծ:

ա) PRT բ) EFG գ) KLM դ) MNL ե) ABC զ) DEF

6․ ABC հավասարասրուն եռանկյան AB և BC կողմերին տարված բարձրությունները հատվում են M կետում: BM ուղիղը AC հիմքը հատում է N կետում: Որոշիր NC, եթե AC=36սմ

AC=36

NC=AC/2=36/2=18սմ

7․ Հաշվել քառանկյան անհայտ կողմը, եթե նրան ներգծված է շրջանագիծ: FG=10սմ, EH=15սմ, HG=12սմ

FG+EH=10+15=25

EF=25-HG=25-12=13սմ

EF=12սմ

1.Ո՞ր մեծություննէ կոչվում էներգիա

Էներգիան այն ֆիզիկական մեծությունն է որը բնութագրում է մարմնի աշխատանք կատարելու ունակությունը։

2.Օրինակներով ցույց տալ էներգիայի և աշխատանքի կապը

Աշխատանք կարող է կատարել նաև շարժվող մարմինը, հետևաբար՝ այն նույնպես օժտվախ է էներգիայով։ Օրինակ՝ ջրի հոսանքը պտտում է էլեկտրակայանի տուբինը։

3.Ի՞նչ միավորներով է չափվում էներգիան միավորների ՄՀ-ում:

Այն չափվում է ջոուլով։

4.Մեխանիկական էներգիայի տեսակները

Մեխանիկական էներգիայի տեսակներն են՝ կինետիկ և պոտենցիալ։

5.Ո՞ր էներգիան են անվանում կինետիկ

Մարմնի շարժմամբ պայմանավորված էներգիան կոչվում է կինետիկ էներգիա։

6.Ի՞նչ մեծություններից է կախված մարմնի կինետիկ էներգիան ,որ բանաձևով է որոշվում այն

E_կ = mv²/2

7.Երբ է մարմնի կինետիկ էներգիան զրո

Երբ այն գտնվում է դադարի վիճակում։

8.Որ էներգիան են անվանում  պոտենցիալ,

Մարմինների փոխազդեցությամբ պայմանավորված էներգիան կոչվում է պոտենցիալ էներգիա:

9.բերել պետենցիալ էներգիայով օժտված մարմինների օրինակներ

Ճկվող քանունը, գլանում սեղմված օդը:

10.Ինչ բանաձևով է որոշվում Երկրի մակերևույթից որոշակի բարձրությամբ մարմնի պոտենցիալ էներգիան

E_պ = mgh

11.Որ մեծություն է կոչվում մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիա:

Մարմնի կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաների գումարը կոչվում է լրիվ մեխանիկական էներգիա:

12.Ձևակերպիր լրիվ մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենքը

Դիմադրության և շփման ուժերի բացակայությամբ մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիան շարժման ընթացքում մնում է հաստատուն, պահպանվում է։

1․ Պարզել a³b⁵c⁶d⁹ արտահայտության նշանը, եթե a>0,b<0,c<0,d>0

+a³-b⁵-c⁶+d⁹<0

2․ Գրել տրված թվի մոտավոր արժեքը պակասորդով՝ մինչև 0,01 ճշտությամբ՝

ա) 1.73121314151617≈ 1,73

բ) 3.84752136124584≈3,84

գ) 5.54210362151617≈5,54

3․ Տրված թվերը կլորացնելով 0,1 ճշտությամբ` գտնել նրանց մոտավոր գումարը.

ա) 3,288 + 0,123. 3,3+0,1=3,4

բ) 0,100100010… + 0,238 0,1+0,2=0,3

գ) -1, 236 + 2, 555. -1,2+2,6=1,4

դ)2, 7(3) + 3 ,(42) 2,7+3,4=6,1

4․ Մինչև 0,01 ճշտությամբ կլորացնել թվերը և հաշվել նրանց մոտավոր գումարն ու տարբերությունը, եթե

ա) a=0,657 b=0,146   0,66+0,15=0,81. 0,66-0,15=0,51   

բ) a=5,4879  b=-0,250145  5,49+0,25=5,74. 5,49-0,25=5,24

գ) a=-0,078 b=-0,682   -0,08+-0,68=-0,76. -0,08–0,68=0,6   

դ) a=5,(7)  b=6,(5)  5,78+6,56=12,34. 5,78-6,56=-0,78

5. Նշել մի որևէ թիվ, որը գտնվում է տված թվերի միջև

ա) a=5,6 b=5,7  5,64    

բ) a=4,5 b=4,(5) 4,53   

գ) a=-2,27  b=-2.26 -2,262