Դասի հղումը

Այլ հղումներ՝ 1․ , 2․

Ուսաստանի սահմանները։

1․Ի՞նչ դեր ունեն Ռուսաստանի բնական պայմաններն ու բնական ռեսուրսները երկրի զարգացման հարցում։

Ռուսաստանը հզոր բնական ռեսուրսներ ունի, որոնցից կարևորագույնները նավթն ու գազն են։ Դրանք առանցքային դեր ունեն տնտեսության և արտահանման մեջ՝ ապահովելով երկրի եկամուտների զգալի մասը։ Բացի դրանից, անտառային և ջրային պաշարները, ինչպես նաև հանքային ռեսուրսները նպաստում են արդյունաբերության զարգացմանը։

2․Ուրվագծայի քարտեզի վրա նշել Ռուսաստանի հարևան պետությունները, ափերը ողողող ջրային ավազանները:

Հարևան երկրներ՝ Նորվեգիա, Ֆինլանդիա, Էստոնիա, Լատվիա, Լիտվա, Լեհաստան, Բելառուս, Ուկրաինա, Վրաստան, Ադրբեջան, Ղազախստան, Չինաստան, Մոնղոլիա, Հյուսիսային Կորեա։

Ափերը ողողող ջրային ավազաններ՝

Արկտիկական օվկիանոս՝ Հյուսիսում,

Խաղաղ օվկիանոս՝ Արևելքում,

Սև ծով և Կասպից ծով՝ Հարավում։

1․ Ո՞ր մարմինն է կոչվում ուղղանկյունանիստ։ GEOGEBRA ծրագրով գծել ուղղանկյունանիստ։ 

Այն ուղիղ զուգահեռանիստը, որի հիմքերն ուղղանկյուններ են կոչվում է ուղղանկյուն զուգահեռանիստ կամ պարզապես՝ ուղղանկյունանիստ: 

2․ Ի՞նչ երկրաչափական պատկերներից է կազմված ուղղանկյունանիստը։ 

Ուղղանկյունանիստը սարկաց է 4 ուղղանկյունից և 2 քառակուսուց։ 

3․ Ո՞ր մարմինն է կոչվում խորանարդը։ GEOGEBRA ծրագրով գծել խորանարդ։ 

Այն ուղղանկյունանիտը, որի բոլոր կողերը հավասար են, կոչվում է խորանարդ: 

4․ Քանի՞ նիստ, կող, գագաթ ունեն ուղղանկյունանիստն ու խորանարդը։ 

12 կող, 8 գագաթ, 6 նիստ 

5․ Որո՞նք են ուղղանկյունանիստի չափումները։ 

երկարությունը, լայնությունը եւ բարձրությունը 

6․ Համեմատել խորանարդը և ուղղանկյունանիստը։ 

Նրանք նման են որովհետև ունեն 12 կող 6 նիստ և 8 գագաթ։ Տարբերվում են  որովհետև ուղանկյունանիստի նիստը ուղղանկյուն է, իսկ խորանարդինը քառակուսի է։ 

7․ Տրված է հետևյալ ուղղանկյունանիստը: 

Ո՞րն է ուղղանկյունանիստի անկյունագծի հաշվման բանաձևը:  Ընտրել ճիշտ բանաձև(եր)ը: 

• KM²=KN²+NM² 
• AM²=AD²+DC²+CM² 
• BN²=BD²+DN² 

8․ Հայտնի են ուղղանկյունանիստի նույն գագաթից ելնող կողերի երկարությունները՝  10 սմ,  2 սմ  և  4 սմ: Գտնել  ուղղանկյունանիստի անկյունագծի քառակուսու երկարությունը:   

10²+2²+4²=120 

9․ Հայտնի են ուղղանկյունանիստի հիմքի կողերի երկարությունները՝ 16 սմ, 24 սմ և  ուղղանկյունանիստի  անկյունագծի երկարության քառակուսին՝ 857: Գտնել ուղղանկյունանիստի բարձրությունը: 

c²=857-162-242 

c²=857-256-576 

c²=25 

10․ Որոշել խորանարդի d անկյունագիծը, եթե նրա մի նիստի մակերեսը S=49 սմ²է: 

d=3a² 

d=49+49+49=147սմ² 

English in Mind, pages 28, 29, 30

• will/won’t, might (not) / may (not) for prediction

*if/unless + first conditional

• Vocabulary: the environment

1 Read and listen

a Look at the photos and the title. How is Paris trying to solve its traffic problems?

Read the text and check your ideas.

Water

1.How much water is there on, in, and above the Earth?

1.386 billion cubic kilometers (km³)

All Earth’s water, liquid fresh water, and water in lakes and rivers

The Earth is a watery place. But just how much water exists on, in, and above our planet? About 71 percent of the Earth’s surface is water-covered, and the oceans hold about 96.5 percent of all Earth’s water. Water also exists in the air as water vapor, in rivers and lakes, in icecaps and glaciers, in the ground as soil moisture and in aquifers, and even in you and your dog.

Water is never sitting still. Thanks to the water cycle, our planet’s water supply is constantly moving from one place to another and from one form to another. Things would get pretty stale without the water cycle!

1.Where does water come from?

^{Water on Earth likely came from two main sources: volcanoes releasing it as steam long ago, and icy comets crashing into Earth, bringing water with them.}

2.Why do cold water bottles and soft-drink bottles sweat?

^{When a cold bottle is in warm air, moisture from the air cools down, forming tiny water droplets on the bottle’s surface. This is the same process as condensation.}

3.When does water boil?

^{Water boils at 100°C(212°F) at sea level. Higher up (like on a mountain), it boils at a lower temperature because of less air pressure.}

4.Why is water blue?

^{Water looks blue because it absorbs red light and reflects blue light. This effect is more noticeable in large amounts of water, like oceans or lakes.}

5.When is water the most dense?

^{Water is densest at 4°C(39°F).}

Water Facts

Water could be the key to finding life. Almost all Earth’s water is in the oceans. Most freshwater is in ice. The amount of salt in salt water varies. A lot can live in one drop of water. Some water may have come from comets. Our bodies are mostly water, like 80%.

Water is made up of two elements, hydrogen and oxygen. Its chemical formula is H2O.Each molecule of water is made up of two hydrogen atoms bonded to a single oxygen atom. The existence of water is essential for life on Earth. Water has three different states, liquid, solid and gas. The word water usually refers to water in its liquid state. The solid state of water is known as ice while the gas state of water is known as steam or water vapor. Water covers around 70% of the Earth’s surface. The three largest oceans on Earth are the Pacific Ocean (largest), the Atlantic Ocean (second largest) and the Indian Ocean (third largest). More ocean facts. Found in the Pacific Ocean, the Mariana Trench is the deepest known point in the world’s oceans. Ocean tides are caused by the rotation of the Earth and the gravitational pull of the Moon and Sun acting on ocean water. Water from a sea or ocean is known as seawater. On average, every kilogram (2.2lb) of seawater contains around 35 grams (1.2 oz) of dissolved salt. The freezing point of water lowers as the amount of salt dissolved in at increases. With average levels of salt, seawater freezes at -2 °C (28.4 °F).The longest river in the world is the Nile River, it reaches 6650 kilometers in length (4132 miles).The second longest river in the world is the Amazon River, it reaches 6400 kilometers (4000 miles) in length. The longest river in the USA is the Missouri River. At around 2,340 miles (3,770 km) in length it is slightly longer than the Mississippi River (2,320 miles). The two combine to form the longest river system in North America. Water makes a good solvent with many sugar, salts and acids easily dissolving in it. On the other hand oils and fats don’t mix well with water. The water cycle involves water evaporating (turning into a gas), rising to the sky, cooling and condensing into tiny drops of water or ice crystals that we see as clouds, falling back to Earth as rain, snow or hail before evaporating again and continuing the cycle. Learn more about the water cycle. Water in the form of ice is found at the polar ice caps of the planet Mars, some scientists have also suggested the possibility of liquid water on the red planet. Pure water has no smell and no taste, it also has a pH level around 7.While most people know that water boils at 100 °C (212 °F), this is at the normal conditions of sea level. The boiling point of water actually changes relative to the barometric pressure. For example, water boils at just 68 °C (154 °F) on the top of Mount Everest while water deep in the ocean near geothermal vents can remain in liquid form at temperatures much higher than 100 °C (212 °F).Water expands as it cools from 4 °C to 0 °C (above 4 °C it does the opposite). In freezing conditions, water has been known to burst water pipes as it freezes to ice. Water can move up narrow tubes against the force of gravity in what is known as capillary action. Most people around the world have access to clean drinking water but it is a major problem in poorer areas of the world. Water pollution and low quality water can lead to dangerous bacteria, disease and viruses . Drinking water is needed for humans to avoid dehydration, the amount you need each day depends on the temperature, how much activity you are involved in and other factors. An important use for water is in agricultural irrigation, this is when water is artificially added to soil in order to assist the growth of crops. Water is used frequently by firefighters to extinguish fires. Helicopters sometimes drop large amount of water on wildfires and bushfires to stop fires spreading and limit the damage they can cause. The water industry helps deliver water to homes in various cities and countries around the world. This can involve services such as purification, sewage treatment, filtering, distillation and plumbing. Electricity can be created from hydropower, a process that uses water to drive water turbines connected to generators. There are many hydroelectric power stations around the world. Water also plays a role in cooking. Steaming and boiling food are well known cooking methods. You may have noticed this last time you made pasta or noodles. Water is also used for fun. Water sports are a very popular recreational activity and include things like swimming, surfing and waterskiing. Ice and snow is also used in ice skating, ice hockey, skiing and snowboarding.

Թեմա՝ «Ամբողջ ցուցիչով աստիճան» թեմայի ամփոփում։

1․ Գրել բացասական ցուցիրով աստիճանի տեսքով․

ա)a^-15, բ)b^-10, գ)c^-5, դ)d^-13, ե)e^-4, զ)n^-6, է)k^-6, ը)17^-18, թ)15^-9, ժ)13^-14:

2․ Հաշվել կոտորակի արժեքը․

ա)1/25 բ)1/16 գ)1/49 դ)1/81 ե)1:

3․ Ներկայացնել միանդամի տեսքով․

ա)a⁴b², բ)c³d¹², գ)e²⁷k^-45, դ)-m^-30n¹⁰, ե)4k⁶p⁶, զ)-3x^-12y⁴, է)9a^-10z⁶, ը)6b⁹y^-12:

4․ Գրել ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով․

ա) 2⁷, բ) 5⁷, գ) 4⁶, դ) 7⁸, ե) 3¹⁵, զ) 6¹³, է) 11⁶, թ) 9¹⁶:

5․ Գրեք ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով․

ա)(5/6)², բ)(4/25)³, գ)(25/49)⁴, դ) (m/a)¹², ե) (m/a)⁸, զ) (n/a)¹²:

6․ Համեմատել․

Рубрика: Հանրահաշիվ 8 | Ответить

Հանրահաշիվ։ Գիտելիքի ստուգում․ Պարապունք 14:

Posted on 14.11.2024 by Israyel Vardanyan

Թեմա՝ Գիտելիքների ստուգում։

1․ Լուծել հավասարումների համակարգը։

{y=-3x+5
x-y+1-0
x-(-3x+5)+1-0
x=1
y=-3×1+5
y=2
Պատ.`(1,2)

2․ Որոշել y=3x+6 ֆունկցիայի գրաֆիկի և կոորդինատային առանցքների հատման կետերի կոորդինատաները.

x=0

y=3⋅0+6

y = 0,6

0=3x+6

x=−2

պատ.՝ (-2,0), (0,6):

3․ Որոշել ֆունկցիայի գրաֆիկների հատման կետերի կոորդինատները. y=x-6 և y=2x

x−6=2x

−6=x

x=−6

y=2⋅(−6)=−12

Պատ.՝ (−6,−12)

4․ Գտնել հետևյալ ax+4y=16 հավասարման a գործակիցն այնպես, որ դրա գրաֆիկը անցնի (2;3) կետով:

a⋅2+4⋅3=16

2a+12=16

2a=4

a=2

a=2

5․ Երկու թվերի գումարը 25 է, իսկ տարբերությունը՝ 11: Գտնել այդ թվերը:

x+y=25

x−y=11

(x+y)+(x−y)=25+11

2x=36

x=18

18+y=25

y=7

1 урок.

1. Прочитайте текст.

«Господи, я прошу не о чудесах и не о миражах, а о силе каждого дня. Научи меня искусству маленьких шагов.
Сделай меня наблюдательным и находчивым, чтобы в пестроте будней вовремя останавливаться на открытиях и опыте, которые меня взволновали.
Научи меня правильно распоряжаться временем моей жизни. Подари мне тонкое чутье, чтобы отличать первостепенное от второстепенного.

Я прошу о силе воздержания и меры, чтобы я по жизни не порхал и не скользил, а разумно планировал течение дня, мог бы видеть вершины и дали, и хоть иногда находил бы время для наслаждения искусством.
Помоги мне понять, что мечты не могут быть помощью. Ни мечты о прошлом, ни мечты о будущем. Помоги мне быть здесь и сейчас и воспринять эту минуту как самую важную.
Убереги меня от наивной веры, что все в жизни должно быть гладко. Подари мне ясное сознание того, что сложности, поражения, падения и неудачи являются лишь естественной составной частью жизни, благодаря которой мы растем и зреем.

Напоминай мне, что сердце часто спорит с рассудком.
Пошли мне в нужный момент кого-то, у кого хватит мужества сказать мне правду, но сказать ее любя!
Я знаю, что многие проблемы решаются, если ничего не предпринимать, так научи меня терпению.

Ты знаешь, как сильно мы нуждаемся в дружбе. Дай мне быть достойным этого самого прекрасного и нежного Дара Судьбы.
Дай мне богатую фантазию, чтобы в нужный момент, в нужное время, в нужном месте, молча или говоря, подарить кому-то необходимое тепло.
Сделай меня человеком, умеющим достучаться до тех, кто совсем «внизу».
Убереги меня от страха пропустить что-то в жизни.
Дай мне не то, чего я себе желаю, а то, что мне действительно необходимо.
Научи меня искусству маленьких шагов».

Антуан де Сент- Экзюпери

1. О чем эта молитва?
   Эта молитва – о поиске внутренней силы и мудрости для того, чтобы ценить маленькие моменты жизни, не гнаться за иллюзиями и принимать все трудности как часть пути.
2. Чему учит она?
   Она учит быть осознанным, разумно распоряжаться временем, находить радость в простых вещах, а также принимать как победы, так и поражения. Это послание о важности терпения, стойкости, искренности и верности себе и другим.
3. Какие эмоции вызвала она?
   Эта молитва вызывает спокойствие, умиротворение, а также чувство вдохновения и уверенности, что все трудности преодолимы с осознанным и терпеливым подходом к жизни.

---

Грамматические задания

1. Подчеркните главные члены предложения.
2. Воробей (подлежащее) лежал (сказуемое) на моей ладони.
3. На пригорке играли (сказуемое) лисята (подлежащее).
4. За рекой поднялась (сказуемое) большая тёмная туча (подлежащее).
5. Ветер (подлежащее) гнул (сказуемое) макушки деревьев.
6. На землю упали (сказуемое) тяжёлые капли дождя (подлежащее).
7. Вскоре хлынул (сказуемое) тёплый летний дождь (подлежащее).
8. Небо (подлежащее) прояснилось (сказуемое).
9. Снова вернулось (сказуемое) ласковое лето (подлежащее).
10. Мы (подлежащее) с нетерпением ждали (сказуемое) весны.
11. Листья (подлежащее) падают (сказуемое) с клёнов.
12. Замените существительные местоимениями.
13. Археологи обнаружили под толстым слоем песка развалины древнего города. – Они обнаружили их.
14. Женщина подошла к памятнику. – Она подошла к нему.
15. Птенцы жадно разевали голодные рты. – Они жадно разевали их.
16. В пять лет мальчик уже читал. – В пять лет он уже читал.
17. Море ласково плескалось у самых моих ног. – Оно ласково плескалось у них.
18. Весной скворцы возвращаются к своим покинутым домам. – Весной они возвращаются к ним.
19. Через два дня Светлана уезжала на юг. – Через два дня она уезжала туда.
20. Врач часто посещал больного. – Он часто посещал его.

---

Упражнение 1

1. Они редко обедают в ресторане.
2. Он каждый день дарит ей цветы.
3. Мы ремонтировали свою машину 2 часа.
4. Я забыл заплатить за телефон.
5. На какую ногу вам больно наступить?
6. Не надо спорить.
7. Он разучился играть в шахматы.
8. Она успела сесть в поезд, который уже отходил.
9. Они строили дом 2 года.
10. Я отвыкла вставать рано.

Упражнение 2

1. чувствовать – почувствовать
2. ужинать – поужинать
3. делить – разделить
4. вязать – связать
5. прятать – спрятать
6. возить – привезти
7. шить – сшить
8. стараться – постараться
9. таять – растаять
10. верить – поверить
11. видеть – увидеть
12. делать – сделать
13. шутить – пошутить
14. чертить – начертить
15. тонуть – утонуть
16. гасить – погасить
17. учиться – научиться
18. брать – взять
19. пугаться – испугаться
20. мучить – замучить
21. помнить – запомнить
22. желать – пожелать
23. гордиться – возгордиться
24. готовить – приготовить

---

3 задание

Однажды утром я проснулась, посмотрела на часы и поняла, что проспала. Быстро оделась, собрала сумку и выбежала из дома. Я поймала такси и доехала до университета вовремя.

Նպատակը՝

1.Բացատրել ընտանիքի նշանակությունը հասարակության մեջ

Ընտանիքը հասարակության հիմնասյունն է, որտեղ ձևավորվում են անհատի բնավորությունն ու արժեքները:

2.Ի՞նչ է անհրաժեշտ ընտանիքի ամրության ու կայունության համար,ինչն է ընտանիքում միավորում մարդկանց

Փոխադարձ սեր: Սերն ուժեղ կապ է ստեղծում ընտանիքի անդամների միջև:

Հարգանք: Անհրաժեշտ է հարգել միմյանց կարծիքները և անձնական տարածքը:

Հոգատարություն: Հոգատարությունն ամրացնում է ընտանիքի հարաբերությունները:

Համագործակցություն: Ընտանեկան գործերն ու խնդիրները համատեղ լուծելը միավորում է մարդկանց:

3.Որո՞նք են մեծ և փոքր ընտանիքների առավելություններն ու թերությունները

Մեծ ընտանիք

Առավելություններ:

1.Ավելի շատ աջակցություն և համերաշխություն:

2.Ավանդույթների և փորձի փոխանցում:

Թերություններ:

1.Բարդ հարաբերություններ մեծ թվով անդամների միջև:

2.Նյութական ռեսուրսների ավելի մեծ պահանջ:

Փոքր ընտանիք

Առավելություններ:

1.Ավելի հեշտ է կառավարել և ընդունել որոշումներ:

2.Ավելի մոտ հարաբերություններ ծնողների և երեխաների միջև:

4.Ի՞նչն է նյութական արժեք և ինչը՝ հոգևոր:

Թերություններ:

1.Սոցիալական աջակցություն քիչ է ընտանիքից դուրս:

2.Ավանդույթների փոխանցման սահմանափակում:

Հոգևոր արժեքներ: Դրանք ներառում են սերն, բարությունը, բարոյականությունը, հավատը, մշակույթը և բարեկամական կապերը:

1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում տարածական մարմին կամ տարածական պատկեր։ 

Այն պատկերը, որի ոչ բոլոր կետերն են ընկած միևնույն հարթության մեջ, կոչվում է  տարածական պատկեր: 

2․ GEOGEBRA ծրագրով գծել տարածական մարմին։ 

3․ Ի՞նչ է բազմանիստը։ 

Բազմանիստը դա տարածական պատկեր որ արտաքին մակերևույթը տարբեր բազմանկյւններ են։ 

4․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում զուգահեռանիստ, GEOGEBRA ծրագրով գծել զուգահեռանիստ։ 

Զուգահեռանիստ կոչվում է այն բազմանիսը, որի բոլոր 6 նիստերը զուգահեռագծեր են: 

5․ Զուգահեռանիստը քանի՞ նիստ, քանի՞ կող, քանի՞ գագաթ ունի։ 

Զուգահեռանիստն ունի 6 նիստ, 8 գագաթ և 12 կող: 

6․ Բազմանիստների և նրանց տարրերի մասին բերված պնդումներից (սահմանումներից) ո՞րն է ճիշտ: Ընտրել ճիշտ տարբերակ(ներ)ը: 

Եթե տարածական մարմնի մակերևույթը կազմված է ուղղանկյուններից, ապա այն կոչվում է բազմանիստ: 

Բազմանիստի մակերևույթը կազմող բազմանկյունները կոչվում են բազմանիստի նիստեր: 

Նիստերի կողմերը կոչվում են բազմանիստի կողեր: 

Եթե տարածաչափական մարմնի մակերևույթը բաղկացած է բազմանկյուններից, ապա մարմինը բազմանիստ է: 

7․ Զուգահեռանիստի մասին թվարկված պնդումներից ո՞րն է ճիշտ: Ընտրել ճիշտ պնդումը: 

Զուգահեռանիստի հիմքը զուգահեռագիծ է: 

Զուգահեռանիստ կոչվում է այն պրիզման, որի կողմնային նիստերը չորս ուղղանկյուններ են: 

Զուգահեռանիստի նիստերը վեց ուղղանկյուններ են: 

8․ Բերվածնկարներից ո՞րն է զուգահեռանիստը: Նշել  ճիշտ պատասխանը: 

Ճիշտ պատասխան 

9․ Գրել զուգահեռանիստի հատկությունները։ 

Զուգահեռանիստի հանդիպակաց նիստերը զուգահեռ են և հավասար: 

Զուգահեռանիստի բոլոր չորս անկյունագծերը հատվում են միևնույն կետում և այդ կետում կիսվում են: 

Ответы на вопросы по тексту

1. О чем эта молитва?
   Эта молитва – о поиске внутренней силы и мудрости для того, чтобы ценить маленькие моменты жизни, не гнаться за иллюзиями и принимать все трудности как часть пути.
2. Чему учит она?
   Она учит быть осознанным, разумно распоряжаться временем, находить радость в простых вещах, а также принимать как победы, так и поражения. Это послание о важности терпения, стойкости, искренности и верности себе и другим.
3. Какие эмоции вызвала она?
   Эта молитва вызывает спокойствие, умиротворение, а также чувство вдохновения и уверенности, что все трудности преодолимы с осознанным и терпеливым подходом к жизни.

---

Грамматические задания

1. Подчеркните главные члены предложения.
2. Воробей (подлежащее) лежал (сказуемое) на моей ладони.
3. На пригорке играли (сказуемое) лисята (подлежащее).
4. За рекой поднялась (сказуемое) большая тёмная туча (подлежащее).
5. Ветер (подлежащее) гнул (сказуемое) макушки деревьев.
6. На землю упали (сказуемое) тяжёлые капли дождя (подлежащее).
7. Вскоре хлынул (сказуемое) тёплый летний дождь (подлежащее).
8. Небо (подлежащее) прояснилось (сказуемое).
9. Снова вернулось (сказуемое) ласковое лето (подлежащее).
10. Мы (подлежащее) с нетерпением ждали (сказуемое) весны.
11. Листья (подлежащее) падают (сказуемое) с клёнов.
12. Замените существительные местоимениями.
13. Археологи обнаружили под толстым слоем песка развалины древнего города. – Они обнаружили их.
14. Женщина подошла к памятнику. – Она подошла к нему.
15. Птенцы жадно разевали голодные рты. – Они жадно разевали их.
16. В пять лет мальчик уже читал. – В пять лет он уже читал.
17. Море ласково плескалось у самых моих ног. – Оно ласково плескалось у них.
18. Весной скворцы возвращаются к своим покинутым домам. – Весной они возвращаются к ним.
19. Через два дня Светлана уезжала на юг. – Через два дня она уезжала туда.
20. Врач часто посещал больного. – Он часто посещал его.

---

Упражнение 1

1. Они редко обедают в ресторане.
2. Он каждый день дарит ей цветы.
3. Мы ремонтировали свою машину 2 часа.
4. Я забыл заплатить за телефон.
5. На какую ногу вам больно наступить?
6. Не надо спорить.
7. Он разучился играть в шахматы.
8. Она успела сесть в поезд, который уже отходил.
9. Они строили дом 2 года.
10. Я отвыкла вставать рано.

Упражнение 2

1. чувствовать – почувствовать
2. ужинать – поужинать
3. делить – разделить
4. вязать – связать
5. прятать – спрятать
6. возить – привезти
7. шить – сшить
8. стараться – постараться
9. таять – растаять
10. верить – поверить
11. видеть – увидеть
12. делать – сделать
13. шутить – пошутить
14. чертить – начертить
15. тонуть – утонуть
16. гасить – погасить
17. учиться – научиться
18. брать – взять
19. пугаться – испугаться
20. мучить – замучить
21. помнить – запомнить
22. желать – пожелать
23. гордиться – возгордиться
24. готовить – приготовить

---

3 задание

Однажды утром я проснулась, посмотрела на часы и поняла, что проспала. Быстро оделась, собрала сумку и выбежала из дома. Я поймала такси и доехала до университета вовремя.

Նյութի գազային վիճակը, ի տարբերություն նյութի հեղուկ և պինդ ագրեգատային վիճակների, բնութագրվում է մեծ սեղմելիությամբ, փոքր խտությամբ, դիֆուզիայի մեծ արագությամբ և այլն:

Այդ է պատճառը, որ կան մի շարք օրենքներ և օրինաչափություններ, որոնք հատուկ են միայն նյութի գազային վիճակին:

Օրինակ՝ Բոյլ-Մարիոտի օրենքը կապ է ստեղծում գազի ճնշման և ծավալի միջև՝ հաստատուն ջերմաստիճանի պայմաններում: Ըստ այդ օրենքի միևնույն ջերմաստիճանի պայմաններում որոշակի զանգվածով գազի ծավալը հակադարձ համեմատական է գազի ճնշմանը.

V₁V₂=P₂P₁ կամ՝ PV=const:

Գեյ-Լյուսակի օրենքը կապ է ստեղծում գազի ծավալի և ջերմաստիճանի միջև՝ միևնույն ճնշման պայմաններում:

Շառլի օրենքով կապ է հաստատվում գազի ճնշման և ջերմաստիճանի միջև՝ հաստատուն ծավալի պայմաններում:

Ըստ Ավոգադրոյի օրենքի՝ միատեսակ պայմաններում (P,T) տարբեր գազերի հավասար ծավալներում պարունակվում են հավասար թվով մոլեկուլներ. եթե՝ V1=V2,ապա՝ N1=N2:

Ավոգադրոյի օրենքից բխում են կարևոր հետևություններ:

Մեկ մոլ քանակով գազի ծավալը կոչվում է գազի մոլային ծավալ՝ Vm,  նորմալ պայմաններում Vm=22,4 լ/մոլ:

Գազի հարաբերական խտությունը՝ D միևնույն ծավալով երկու գազերի զանգվածների հարաբերությունն է: Առաջին գազի հարաբերական խտությունն ըստ երկրորդ գազի հավասար է նրանց մոլային զանգվածների հարաբերությանը:

Օրինակ՝ D 1/2=M1M2=1728=0,61

Գազի խտությունը նրա մոլային զանգվածի և մոլային ծավալի հարաբերությունն է և ունի գ/լ չափողականություն:

ρ=MVm

Գազերի խառնուրդի միջին մոլային զանգվածը որոշվում է ըստ հետևյալ բանաձևի՝

M¯¯¯¯=M₁a₁+M₂a₂+M₃a₃+…+Mnana1+a₂+a₃+…+an,

որտեղ M-երը յուրաքանչյուր գազի մոլային զանգվածն է, իսկ a-երը կարող են լինել ծավալներ, քանակներ, մոլեկուլների թվեր, ծավալային բաժիններ, մոլային բաժիններ:

Գազերի մասնակցությամբ ռեակցիաների հավասարումներում քանակաչափական գործակիցները ցույց են տալիս նաև գազերի ծավալների հարաբերություն: Օրինակ՝

Մենդելեև-Կլապեյրոնի հավասարումը կոչվում է գազի վիճակի հավասարում և կապ է ստեղծում տվյալ քանակով գազի ծավալի, ճնշման և ջերմաստիճանի միջև՝ PV=nRT, որտեղ R-ը գազային հաստատունն է: Այն թվապես հավասար է մոտ 8,3 Ջ/(մոլ·Կ), եթե ճնշումն արտահայտվի պասկալներով, իսկ ծավալը՝ խորանարդ մետրերով:

Ռեֆլեքսը կենդանի օրգանիզմի կարծրատիպային արձագանքն է ցանկացած ազդեցությանը, որը տեղի է ունենում ընկալիչների մասնակցությամբ և նյարդային համակարգի հսկողության ներքո։ Ռեֆլեքսները գոյություն ունեն բազմաբջիջ կենդանի օրգանիզմներում, որոնք ունեն նյարդային համակարգ և իրականացվում են ռեֆլեքսային աղեղով։