1.Հաշվե՛ք P₂O₅,Li₂O,Fe₃O₄,SO₃ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:

P2O5: P = 2 * 31 = 62, O = 5 * 16 = 80 Հարաբերական մոլեկուլային զանգված = 62 + 80 = 142

Li2O: Li = 2 * 7 = 14, O = 1 * 16 = 16 Հարաբերական մոլեկուլային զանգված = 14 + 16 = 30

Fe3O4: Fe = 3 * 56 = 168, O = 4 * 16 = 64 Հարաբերական մոլեկուլային զանգված = 168 + 64 = 232

SO3: S = 32, O = 3 * 16 = 48 Հարաբերական մոլեկուլային զանգված = 32 + 48 = 80

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը: P2O5: 142 Li2O: 30 Fe3O4: 232 SO3: 80

2.Հաշվե՛ք հետևյալ նյութերը կազմող տարրերի զանգվածային բաժինը (%):
1.Na₂SO₃ 2. AgNO₃ 3. CaC₂ 4. CO

Na2SO3: Na = 2 * 23 = 46, S = 32, O = 3 * 16 = 48 Նյութերի զանգվածային բաժին = (46 + 32 + 48) / 149 * 100 ≈ 72.48%

AgNO3: Ag = 108, N = 14, O = 3 * 16 = 48 Նյութերի զանգվածային բաժին = (108 + 14 + 48) / 169 * 100 ≈ 95.86%

CaC2: Ca = 40, C = 12 * 2 = 24 Նյութերի զանգվածային բաժին = (40 + 24) / 64 * 100 ≈ 93.75%

CO: C = 12, O = 16 Նյութերի զանգվածային բաժին = (12 + 16) / 28 * 100 ≈ 100%

3.Ո՞ր զույգ ներառված նյութերի հավասար զանգվածներն են պարուն ակում նույն թվով թթվածնի ատոմներ.
1. KOH և CaO
2. CO₂ և SO₂
3. Fe(OH)₃ և O₃
4. Na₂O և NaOH

1.KOH և CaO: KOH: K = 39, O = 16, H = 1 Համակարգչային մասը: 39 + 16 + 1 = 56 Տարրերի թվերի գումարը: 56

CaO: Ca = 40, O = 16 Համակարգչային մասը: 40 + 16 = 56 Տարրերի թվերի գումարը: 56

Հավասար են:

2.CO2 և SO2: CO2: C = 12, O = 2 * 16 = 32 Համակարգչային մասը: 12 + 32 = 44 Տարրերի թվերի գումարը: 44

SO2: S = 32, O = 2 * 16 = 32 Համակարգչային մասը: 32 + 32 = 64 Տարրերի թվերի գումարը: 64

Հավասար չեն:

3.Fe(OH)3 և O3: Fe(OH)3: Fe = 56, O = 3 * 16 = 48, H = 3 * 1 = 3 Համակարգչային մասը: 56 + 48 + 3 = 107 Տարրերի թվերի գումարը: 107

O3: O = 3 * 16 = 48 Համակարգչային մասը: 48 Տարրերի թվերի գումարը: 48

Հավասար են:

4.Na2O և NaOH: Na2O: Na = 2 * 23 = 46, O = 16 Համակարգչային մասը: 46 + 16 = 62 Տարրերի թվերի գումարը: 62

NaOH: Na = 23, O = 16, H = 1 Համակարգչային մասը: 23 + 16 + 1 = 40 Տարրերի թվերի գումարը: 40

Հավասար են:

4.ԾԾմբի և թթվածնի առաջացրած միացության մոլեկուլում ω(S)=40%, իսկ ω(O)=60%:Ո՞րն է այդ նյութի բանաձևը.
1.SO
2.SO₂
3.SO₃
4.S₂O

Ծծմբի նյութի բանաձևը կլինի այնպես, որ S կլինի 40% մասսարկյալ, իսկ O-ը՝ 60%:

Ուստի, առաջացված նյութի բանաձևը կլինի SO2:

5.Ինչի՞ է հավասար երկաթի կոլչենդանի (FeS₂) հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը(Mr)
1. 240
2.120
3.64
4.48

Պատասխանն է ընտրած 2. 120:

6.Հետևյալ միցություններից որու՞մ է ծծմբի զանգվածային բաժինն ամենամեծը.
1.MgSO₄
2.CaSO₄
3. BaSO₄
4.SrSO₄

Պատասխանը է 1. MgSO4:

7.Ո՞ր զույգ ներառված նյութերի հավասար զանգվածներն են պարունակում նույն թվով թթվածնի ատոմներ.
1. K₂O և CaO
2.CO₂ և SO₂
3.Fe(OH)₃ և Al₂O₃
4.MgO և NaOH

Պատասխանը է 4. MgO և NaOH:

8.Ո՞ր զույգ ներառված նյութերում է թթվածին տարրի զանգվածային բաժինը նույնը.
1. HNO₃ և HPO₃
2. H₃PO₄ և H₂SO₄
3. Al₂O₃ և CrO₃
4. Al₂O₃ և Cr₂O₃

Պատասխանը է 3. Al2O3 և CrO3:

Подготовьте рассказ о вашем любимом виде
спорта или об известном спортсмене вашей страны

Мой любимый вид спорта — футбол и я хотел бы рассказать о выдающемся футболисте из Армении — Генрихе Мхитаряне.

Генрих Мхитарян — это не только выдающийся футболист, но и пример настоящего лидера и профессионала. Его карьера в футболе доказывает, что талант и упорство способны преодолеть любые преграды на пути к успеху. Мхитарян стал иконой армянского спорта, воплотив в себе множество качеств, которые делают его по-настоящему великим атлетом. Его пример вдохновляет молодежь не только в Армении, но и по всему миру, показывая, что мечты могут стать реальностью благодаря труду и преданности своей цели.

Урок 3

Олимпийские игры. История
Задание № 1. Прочитайте текст.
Почему Олимпийские игры так называются? Почему греческое слово «стадион» понимают люди, которые говорят на разных
языках? Почему всегда спортсмены из Греции открывают праздник?
Почему из Греции приносят Олимпийский огонь? Первые Олимпийские игры проходили в Греции, в городе Олимпии, в 773 году
до н.э. (до новой эры) в честь бога Зевса. В Олимпии стояли
прекрасные белые здания, был большой стадион, несколько школ,
в которых могли заниматься спортсмены. Один раз в четыре года
в Олимпии проходили самые известные в Греции спортивные
соревнования – Олимпийские игры. Тысячи мужчин, стариков, детей
из городов и деревень приезжали в Олимпию. Многие приходили
пешком. В соревнованиях могли участвовать только мужчины
и мальчики из Греции. Каждый греческий город посылал на соревнования своих спортсменов. Пять дней горел Олимпийский огонь,
пять дней продолжались Олимпийские игры, и в Греции был праздник. Олимпийские игры объединяли все греческие города, кончались
войны, и в стране наступал мир. В каждом городе ждали новостей
из Олимпии. А в самой Олимпии на стадионе тысячи людей смотрели
соревнования и умели «болеть» совсем так же, как миллионы людей
«болеют» на стадионах сейчас, в наше время.
Через пять дней уходили и уезжали из Олимпии люди,
спортсмены возвращались домой в свои города. Олимпийских
победителей встречали как героев. О них пели песни и писали стихи.
Время разрушило Олимпию. Только в 1875 году ученые нашли
это место на земле. Тогда решили опять возобновить Олимпийские
игры.
Первые «новые Олимпийские игры» состоялись в 1896 году
на их родине – в Греции. Так же, как 2000 лет тому назад, они
проходят раз в четыре года. Эти соревнования объединяют людей. Их
символ – мир и дружба.

Задание № 2. Ответьте письменно на вопросы.

1. Когда состоялись первые Олимпийские игры? первие олимпийскиэ игри проишодили вгороде олимий в 773 году до н.е
2. Кто мог принимать участие в соревнованиях? мужчины
   и мальчики из Греции
3. Как долго продолжались соревнования? пять дней продолжались Олимпийские игры
4. Как встречали победителей Олимпийских игр? Олимпийских
   победителей встречали как героев. О них пели песни и писали стихи.

Հարցեր և արաջադրաքներ

1․Ո՞ւմ էին Սպարտայում անվանում հելոտներ:

Հունական հին բնակիչները

2.Ինչպե՞ս էր կառավարվում Սպարտական պետությունը:

Սպարտայի պետությունը կառավարվում էր խառը սահմանադրությամբ, որը միավորում էր միապետության, օլիգարխիայի և ժողովրդավարության տարրերը, որոնք նախատեսված էին խիստ ռազմականացված հասարակությունը պահպանելու համար:

3.Ո՞րն էր սպարտացիների հիմնական զբաղմունքը:

Սպարտացիների հիմնական զբաղմունքը պատերազմն էր՝ կենտրոնանալով ռազմական պատրաստության և ծառայության վրա:

4.Ինչպիսի՞ն էր «սպարտական դաստիարակությունը»:

Սպարտայի կրթությունը շեշտը դնում էր զինվորական պատրաստության, ֆիզիկական պատրաստվածության և կարգապահության վրա, հատկապես տղաների համար, ովքեր անցնում են ագոգային համակարգով:

5.Ի՞նչ է նշանակում «լակոնիկ խոսք»:

«Հակիրճ խոսք» Սպարտայում նշանակում էր պարզ և անմիջական հաղորդակցություն նվազագույն բառերով, արտացոլելով խելամտությունն ու կարգապահությունը:

6.Ինչպե՞ս էին դաստիարակում աղջիկներին Սպարտայում:

Աղջիկները Սպարտայում ստանում էին ֆիզիկական պատրաստվածություն և կրթություն՝ նախապատրաստելով նրանց ապագա ռազմիկների մայրերի դերին, թեև տղաների համեմատ ավելի քիչ շեշտը դրեցին ռազմական հմտությունների վրա:

Բայի եղանակները

Բայերով արտահայտվում է գործողության կատարման եղանակ, այսինքն՝ խոսողի վերաբերմունքը գործողության նկատմամբ:

Այսպես՝ մի դեպքում բայաձևերը ցույց են տալիս, ըստ խոսողի, իրականում, ստույգ կերպով կատարվող, կատարված կամ կատարելի գործողություն՝ գնում եմ, գնում էիր, գնացել են, գնացել էինք, գնալու ես, գնալու էին, գնացի և այլն. սա կոչվում է սահմանական եղանակ,

մի այլ դեպքում՝ գործողության կատարման իղձ, ցանկություն՝ գնամ, գնայիք և այլն. սա ըղձական եղանակն է,

մի ուրիշ դեպքում՝ ենթադրական գործողություն՝ կգնա, կգնայինք և այլն. սա ենթադրական եղանակն է,

չորրորդ դեպքում՝ հարկադրական կամ անհրաժեշտական գործողություն՝ պիտի գնաս, պետք է գնային և այլն. սա հարկադրական եղանակն է,

մի այլ դեպքում էլ՝ խոսակցին ուղղված հրաման, կարգադրության, խնդրանք՝ գնա՛, գնացե՛ք. սա հրամայական եղանակն է:

Այսպիսով՝ բայն ունի հինգ եղանակ՝  սահմանական, ըղձական, ենթադրական, հարկադրական և հրամայական: 

Սահմանական եղանակ

Ըղձական եղանակ

Ենթադրական եղանակ

Հարկադրական եղանակ

Հրամայական եղանակ

Սահմանական  եղանակն ունի յոթ ժամանակաձև, որոնցից մեկը՝ անկատար ներկա (սահմանական ներկա), ցույց է տալիս ներկա ժամանակ, մեկը՝ ապակատար ներկան (սահմանական ապառնի)՝ ապառնի ժամանակ, մնացած հինգը՝ անկատար անցյալը, վաղակատար ներկան (սահմանական անցյալ), վաղակատար անցյալը, ապակատար անցյալը, անցյալ կատարյալը, ցույց են տալիս անցյալ ժամանակ:

Ըղձական, ենթադրական և հարկադրական եղանակներն ունեն երկուական ժամանակաձևեր, որոնցից մեկը ցույց է տալիս ապառնի ժամանակ, մեկը՝ անցյալ:

Հրամայական եղանակը ունի միայն մեկ ժամանակաձև, միայն մեկ ժամանակ՝ ապառնի, և միայն մեկ դեմք՝ երկրորդ:

1. Սահմանական եղանակ:

• Գնում եմ, գնում էիր, գնացել են, գնացել էինք, գնալու ես, գնալու էին, գնացի:
• Այսպիսով, այն դեպքերը, երբ խոսողը մասնակիցներին կատարում է այդ գործողությունը, պարզություն ունի:

1. Ըղձական եղանակ:

• Գնամ, գնայիք:
• Այսպիսով, դեպքերին հետագայում կարող են համակարգել, որ խոսողը պետք է անցնի գնելու գործողությունը:

1. Ենթադրական եղանակ:

• Կգնա, կգնայինք:
• Այսպիսով, խոսողը այն բաժանորդին չէ, որը այն կատարում է, այլ՝ դեռևս հանդերձվում է այդ արդյունքի հետ:

1. Հարկադրական եղանակ:

• Պիտի գնաս, պետք է գնայինք:
• Այսպիսով, խոսողը պարտավոր է կատարել այդ գործողությունը:

1. Հրամայական եղանակ:

• Սա հրամայական եղանակն է: Գնա՛, գնացե՛ք:
• Այսպիսով, խոսողը առաջարկում է այն արդյունքը, որ մեզ համար հետևենք:

Դրանցից համեմատենք նկարագրված այն ներկայացուցիչների հե

տ, որոնք բազմաթիվ բնութագրություններ են կատարելու։ Երբ խոսողը նշում է իրենց տարբերությունները, այն մեծ բարդությունների գրանցումն է, որոնց արդյունքում ստացվել է հասարակություն։

1.Գտի՛ր, թե ընդգծված բառաձևերը ե՛րբ են սխալ և երբ` ճիշտ: Ուղղի՛ր սխալ ձևերը: Գնալուց մի անգամ էլ պատվիրեց զգույշ լինել: Քո գնալուց հետո հյուրեր եկան: Այդ աղջկան փրկելուց քիչ էր մնում ինքը խեղդվեր: Մարդու կյանքը փրկելուց բարի գործ կ՞ա: Շտապելուց ամեն ինչ գցում էր ձեռքից: Շտապելուց ինչ-որ մեկը կանգնեցրեց նրան: Հոգնել եմ նույն բանն անվերջ ասելուց: Այդ ասելուց հանկարծ գլխի ընկավ, որ մոռացել է գլխավորը: Հեռանալիս հիշեցրեց իր հրավերն ու խնդրանքը: Հեռանալիս հոգնել եմ, ուզում եմ բոլորիդ միասին տեսնել: Ուշադիր դիտելիս վրան ճեղք կնկատես: Դա դիտելիս հետո էլ ոչինչ չեմ ուզում տեսնել:

2.Տրված հարակատար դերբայները տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն: Քնած, բերած, կառուցած, տրված, տնկված, հեռացած, ասված: Երբ արդեն ամեն ինչ…էր, բոլոր պատվերները՝ … մոտեցավ մեքենային: Վարպետի … բոլոր կամուրջները մինչև այսօր կան: Երբ արքայի հրամանով … անտառը մի քիչ մեծացավ, այնտեղ վայրի կ

ենդանիներ էլ բաց

թողեցին: Աշխարհում մի մարդ միայն կարող է օգնել … գեղեցկուհուն: Այս կողմերից մի քանի տարի առաջ… մարդիկ մեր ավանը չեն ճանաչի: Հեղեղի … տուփը ոչ մի կերպ չէր բացվում:

3.Տրված ենթակայական դերբայներով նախադասություններ կազմի՛ր այնպես, որ դրանք ո՞ր հարցին պատասխանեն: Գրող, կառուցող, ներող, բարձրացող,հիացող:

4.Ամփոփի՜ր շաբաթդ, պատմի՜ր թե ի՞նչ նոր բաներ սովորեցիր։ Ի՞նչ է լավատեսությունը, բացատրիր բառի իմաստը և այն ի՞նչ դեր ունի քո կյանքում։

Knowledge speaks, but wisdom listens

This quotation underscores the important distinction between knowledge and wisdom. While knowledge is about speaking and sharing what one knows, wisdom is found in the ability to listen attentively, reflect, and discern the deeper meanings. It highlights the value of humility and openness in gaining true understanding and insight.

Կատւ-փոքր,սիրուն,արագ

կով-մեծ,կթան,խոտակեր

կոկորդիլոս-կանաչ,մսակեր,վտանգաոր

1.Պատմությունը դարձրո՛ւ ներկա ժամանակով:

Մեր կապիկը մի աֆրիկացուց էինք ձեռք բերել, որը վառ անհատականությամբ ու յուրահատուկ հումորով օժտված մի էակ էր: Ամեն օր նրան դուրս էինք տանում ու կապում ծառին: Առաջին երկու օրը խելոք նստում էր տան մուտքի մոտ, ու նրա կողքով չընդհատվող հոանքով անցնում էին որսորդները, մեզ սննդամթերք բերող պառավ կանայք, խումբ-խումբ վազում էին խխունջներ ու միջատներ բերող փոքրիկ տղաներ: Մենք ենթադրում էինք, որ այդ անդադար շարժումը կզվարճացնի ու կհետաքրքրի կապիկին: Այդպես էլ եղավ: Նա շատ շուտ գլխի ընկավ, որ պարանի երկարությունն իրեն թույլ է տալիս թաքնվել բակի դռնակի մոտ, և օգտվեց դրանից: Հենց որ ոչինչ չկասկածող մի աֆրիկացի բակ էր մտնում, կապիկն իսկույն դուրս էր ցատկում դարանից ու բռնում խեղճի ոտքը: Հետն էլ այնքան սոսկալի ճղճղոց էր գցում, որին նույնիսկ ամենապինդ նյարդերն ունեցող մարդը չէր դիմանում:

2. Անորոշ դերբայը դիմավոր բա՛յ դարձրու: ինչպիսի՞ դիմավոր ձևեր ստացվեցին:

Գնաց ծովում լողանալու- Գնաց , որ ծովում լողանա:

Կանգնեց անկյունում նրաննորից տեսնելու նպատակով: Խնդրեց նամակը հասցնելու մասին: Մի քանի վարկյան շահելու համար վազեց: Սպասեց հոսանքների բերելուն: Մի քանի քայլ հեռանալով հանդիպեց: Հոսանքի ուղղությամբ ցած վազելով` տեսավ: Ջրի պակասելու մասին խոսեցին:

3.Հարակատար դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. Դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Վաղուց հերքված վարկածը- վարկածը, որ վաղուց հերքվել էր:

Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև, մառախուղով պատված լեռնագագաթներ, ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը, դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ, գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին, անտառից սկիզբ առած վտակ:

4.Տրված հարակատար դերբայները տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն: Քնած, բերած, կառուցած, տրված, տնկված, հեռացած, ասված: Երբ արդեն ամեն ինչ…էր, բոլոր պատվերները՝ … մոտեց-

ավ մեքենային: Վարպետի … բոլոր կամուրջները մինչև այսօր կան: Երբ արքայի հրամանով … անտառը մի քիչ մեծացավ, այնտեղ վայրի կենդանիներ էլ բաց-

թողեցին: Աշխարհում մի մարդ միայն կարող է օգնել … գեղեցկուհուն: Այս կողմերից մի քանի տարի առաջ… մարդիկ մեր ավանը չեն ճանաչի: Հեղեղի … տուփը ոչ մի կերպ չէր բացվում: