Փետրվարյան ապստամբությունից հետո Հայաստանի կառավարումը վստահվում է Ալեքսանդր Մյասնիկյանին։ Վլադիմիր Լենինը կարևորում էր տեղական պայմանների հաշվառումը և Կովկասի հանրապետությունների համագործակցությունը։

1921-ին ձևավորվում է Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը՝ «սպեցիֆիկների» մասնակցությամբ, ինչը նպաստում է երկրի հարաբերական կայունացմանը։ 1922-ին ընդունվում է Հայաստանի առաջին սահմանադրությունը, սակայն Հայաստանը ներառվում է ԽՍՀՄ կազմում, և իրական իշխանությունը մնում է կենտրոնացված Մոսկվայում։

Անուններ և Հասկացություններ

Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն (ՀՍԽՀ) – Հայաստանում ստեղծված խորհրդային կառավարությունը 1920-ականներին, որի նպատակն էր տարածել սոցիալիզմն ու կոմունիզմը:

Ս. Շահումյան – բոլշևիկյան գործիչ, Հայաստանի կոմունիստական ղեկավարներից մեկը:

Ս. Կասյան – ևս մի նշանավոր բոլշևիկյան գործիչ Հայաստանում:

Ի. Դովլաթյան – քաղաքական գործիչ, ներգրավված էր խորհրդային կառավարման մեջ:

Չեկա – խորհրդային գաղտնի ոստիկանություն, պայքարում էր հակապետական շարժումների դեմ:

Հ. Օհանջանյան – հայ քաղաքական գործիչ, ռազմական մասնագետ:

Հ. Քաջազնունի – ազգային հերոս, պայքարել է Հայաստանի անկախության համար:

Ռազմական կոմունիզմ – բոլշևիկների տնտեսական և քաղաքական քաղաքականություն պատերազմի տարիներին, ներառել է տիրապետություն սննդի և արտադրանքի վրա, պարտադիր աշխատուժ և պետական վերահսկողություն:

Պարեն մատակարարում – պատերազմի և անհաշտության տարիներին սննդի ու պարենի բաշխման համակարգ:

Կուրո (Ս. Թարխանյան) – ռազմական գործիչ, ներգրավված համապետական շարժումներում:

Հայրենիքի փրկության կոմիտե – ազգային կազմակերպություն, նպատակն էր պաշտպանել Հայաստանի անկախությունը:

Ս. Վրացյան – խորհրդային գործիչ, մասնակցել է կառավարման գործերին:

Գ. Նժդեհ – հայ ազգային շարժման առաջնորդ, ազգապահպան, ռազմական ու քաղաքական գործիչ:

Հիմնական գաղափարներ

ա. Ներքին իրավիճակ․
Ռազմական կոմունիզմը նպատակ ուներ կառավարել բոլոր ռեսուրսները և սնունդը պատերազմական իրավիճակում, կենտրոնացնել իշխանությունը բոլշևիկների ձեռքում:

Փետրվարյան ապստամբությունը եղավ հայերի արձագանքը, նրանք չէին ընդունում բոլշևիկյան կառավարությունը և փորձեցին պահպանել ազգային ինքնավարությունը:

բ. Արտակարգ հանձնաժողով (Չեկա)

Ստեղծվել էր հակաբոլշևիկյան դեմ պայքարի համար, հսկում էր քաղաքական հակառակորդներին, պահպանում իշխանությունը:

գ. ՀՓԿ-ն և Թուրքիայի օգուտը

ՀՓԿ-ն (Հայաստանի Փրկության Կոմիտե) դիմեց Թուրքիային՝ սահմանային ու ռազմական աջակցություն ստանալու համար, որպեսզի դիմակայեր բոլշևիկների ճնշմանը:

Գործնական առաջադրանք

Ա1. Ճանաչիր ազատությունը

Հայաստանի ռազմական կոմունիզմը սահմանափակում էր ազատությունը, ուժեղ վերահսկողություն կար, մարդկանց վրա ճնշում:

Ա2. Ընդհանրացրու

Բոլշևիկյան հակառեպրեսիվ միջոցները ներառում էին

զեկուցումներ,

Չեկայի հսկողություն,

կուսակցական վերահսկողություն,

ազատ խոսքի սահմանափակում:

Ա3. Գնահատիր

Փետրվարյան ապստամբությունը կարևոր էր, քանի որ ցույց տվեց հայ ժողովրդի առողջ ինքնորոշման ձգտումը և հակադրվեց կոմունիստական ճնշմանը: