1.Պատմի՜ր և ամփոփի՜ր հունվար ամիսդ,ինչպիսի՞ նոր հմտություններ ձեռք բերեցիր այդ ընթացքում։

Սկեսցի հետաքրքրվել քաղաքականություն ով։

2. Կարոտե՞լ էիր արդյոք մայրենիի դասընթացները։

Այո

3. Նշի՜ր ճամբարային շրջանի կարևորությունը․․․

Ազատությունը, Գիտելիքը, Դասերը։

4. Ունեցա՞ր նոր ծանոթություներ,պատմի՜ր նրանց մասին։

Չեմ ունեցել։

«Դպրոցն իմ ուրախությունն է» վերնագրով գրի՜ր մտքերդ։

Դպրոցն իմ ուրախությունն է

Դպրոցը իմ ուրախությունն է,

Ընկերների և դասերի շնորհիվ,

Ես շատ երջանիկ եմ և ապահով եմ մեր դպրոցում։

1.  Նշված բառերը, բացի մեկից, ունեն ընդհանուր հատկություն: Գտի՛ր այդ բառը, բացատրի՛ր ընդհանրությունը․

պատ, նավ, հարս, արջ, մարդ, կում, գետ

1.Նավ — նավել 2.Հարս — հարսնել 3.Արջ — արջանալ 4.Մարդ — մարդանալ 5.Կում — կում անել 6.Գետ-գետալ:

2․  Գրի՛ր հայ այն գրողների գրական անունները, որոնք կապված են բնության հետ։Համաստեղ, Նար-Դոս, Եղիշե Չարենց, Պարույր Սևակ, Դանիել Վարուժան, Ալեքսանդր Շիրվանզադե, Լևոն Շանթ։ 

1.Նար-Դոս 2.Եղիշե Չարենց 3.Պարույր Սևակ 4.Դանիել Վարուժան 5.Ալեքսանդր Շիրվանզադե 6.Լևոն Շանթ։

3․ Ո՞ր բառն է ավելորդ, ինչու՞։

Գովել, դրվատել, ներբողել, փառաբանել, պարսավել, գովերգել։

Պարսավել։

4․ Գուշակի՛ր թաքնված բառը։

1.Կոշկակար 2.Զանգատուն 3.Ջրահարս 4.Իշամեղու 5.Բադակտուց 6.Շնաձուկ։

5. Գտի՛ր ավելորդ բառը․ բացատրի՛ր՝ ինչո՞ւ է ավելորդ։
Նավասարդ, տարեվերջ, տարեսկիզբ, տարեմուտ, կաղանդ, ամանոր։

Տարեվերջ։

6. Համապատասխանեցրու՛ առածները։
1․Ձմռան ցրտին էլ պատրաստվիր,   ա․ ձյունը դնում։
2․Ձմռան անձրևը                                    բ․ հացը՝ առատ։
3․Ձյունը շատ լինի,                                 գ․ ամռան շոգին էլ։
4․Աստված սարը տեսնում է,               դ․ գարնան հացն է։

1-գ, 2-դ, 3-բ, 4-ա։

7. Գուշակի՛ր բարբառային հանելուկը։

Քար եմ հմա (բայց) քար չեմ,
Արև կանի կը հալչեմ։

1․Ընկույզն 2.Ձյուն։

8. Գրի՛ր «օձ խուզող» դարձվածքի հոմանիշ դարձվածքը։Օձը բնից հանող, երկու երես ունեցող, օձի լեզու ունեցող, սատկած էշի նալ պոկող։

Օձը բնից հանող։

9․ Գուշակի՛ր գաղտնագրված բառը՝ արվեստի տեսակ+ե+ պտուղ=երաժշտական ստեղնաշարային գործիք:

Կիթառ։

10․  Գրի՛ր ստեղծագործական աշխատանք՝  «Ի՞նչ կնվիրեի Ձմեռ պապին»  վերնագրով։

Ձմեռ պապն ամեն տարի գալիս է ծանր պարկով՝ լի գունավոր նվերներով։ Բայց ես մտածում եմ՝ ո՞վ է նրա մասին հոգ տանում։ Արդյո՞ք նա նվեր ստանում է։ Եթե Ձմեռ պապը երբևէ իմ տուն գար, ես նրան կնվիրեի մի գավաթ տաք կակաո՝ մեծ բամբակյա զեփյուռով։ Հետո կնվիրեի փափուկ վերմակ՝ նրա ձյունած ծածկոցի փոխարեն, որ գոնե մի օր կարողանա հանգստանալ։

1.Ամանաորյա բարեմաղթանքներ գրիր․․․

Ես ունեմ մի քանի հատ հավես ծրագրեր հաջորդ տարվա և գալիք տոների ու արձակուրթների համար, և հուսով եմ, որ դուք նույնպես կարող եք խելամտորեն օգտագործել այս ժամանակը և նոր բաններ սովորել։
Նոր տարին ոչ միայն օրացույցի թիվ է, այլ անցած ամբողջ 365 օր: Վերանայեք, թե ինչպես եք անցկացրել այս տարի: Գուցե դուք ցանկանում եք ինչ-որ բան բարելավել, կամ գուցե ցանկանում եք այլ կերպ անցկացնել հաջորդ տարին: Գուցե դուք ցանկանում եք ինչ-որ բան անել հաջորդ տարի: Ընտրությունն է իհարկե ձերն է։
Շնորհավոր նոր տարի։

2.Պատմի՜ր քո սիրած ամանորյա ֆիլմի մասին։
Միայն տանը, 1-ին և 2-րդ մասերը համաշխարհային դասական են, և մենք դրանք դիտում ենք ամեն տարի: Բայց ես ուզում եմ նաև այս տարի ամբողջ ընտանիքով դիտել «‎Կլաուս» մուլտֆիլմը և ձեզ էլ եմ խորհուրդ տալիս։

3.Սխալ գործածված ժամանակաձևերը գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Դժվար է ասել, թև մեր ժամանակներում քանի՛ օր կպահանջվեր աշխարհի բոլոր երկրներով անցնելու համար: Եթե ուղևորությունը կատարվի նավով ու գնացքով, մոտ երեսուն օր պետք կլիներ:

Թերևս մի ուրիշ բան չկա, որ մարդկային կյանքի մեջ այնքան, շատ փոփոխություն մտցներ, որքան տրանսպորտը: Ժյուլ Վեռնի «Ութսուն օր աշխարհի շուրջը» վեպի լույս տեսնելուց շատ չէր անցել, երբ ամերիկացի մի լրագրող որոշում է իրականացնել Ֆիլեաս Ֆոգի ֆանտաստիկ մտահղացումը: Արդեն ստեղծել են տրանսպորտային թանկարժեք, բայց փոխարենը կատարյալ միջոցներ, որոնք ճանապարհների կարիք չեն գգա:

Մի մարդ ընկերոջը մի սնդուկ արծաթ պահ տվեց ու գնաց ճամփորդության: Երբ վերադարձավ, գնաց, իր ապրանքը վերցրեց, տուն բերեց: Բացեց ու ի՜նչ տեսավ… Սնդուկի մեջ միայն երկաթի կտորտանք էր: Ի՞նչ անի, ինչպե՞ս անի, որ իր փողերը ետ բերի: Մտածեց, մտածեց ու հնարը գտավ: Երբ հերթական զոհերին են տանում հրեշի մոտ, նրանց միանում է թագավորի տղան, որ հաղթեր ջրի ճամփան փակողին ու մարդկանց ազատեր ահավոր տառապանքներից: Ի՞նչ կանես, եթե հայտնվեր ու ամեն ինչ բացատրեր: Ի՞նչ կտաս, որ քեզ մի իսկական շուն նվիրեի: Ինչե՜ր կանեի, թե նորից սկսելու հնարավորություն ունենամ: Ի՜նչ ասես չէի տա, որ ուզածիս հասնեմ

4.Նախադասությունները տրված շաղկապական բառերից յուրաքանչյուրով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն: Երկրորդական նախադասություններն ընդգծի՛ր:

ա) Երբ, բ) թե չէ, գ) որ:

Գետը զայրանում է: Կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի:

5..Զույգ նախադասությունները միացրո՛ւ, մեկ բարդ նախադասություն դարձրո՛ւ ` քանի ձևով կարող ես:

Փողոցի ծայրը բաժանվում է նեղ ճանապարհների: Դրանք տանում են դեպի այգիները: Զրույցը լռում էր: Նրանք լսում էին ջրերի ձայնը: Գուցե այդպիսին է եղել աշխարհը այն ժամանակ: Քարածուխի հսկա շերտեր են գոյացել և շերտերի վրա պահել վաղուց անհետացած բույսերի ու սողունների հետքեր: Վեր բարձրանալիս որսորդը զգաց: Մեկը հետևում է իրեն: Անունը Ծիրանի տափ է: Ծիրանի ոչ մի ծառ չկա այնտեղ: ժամանակին հսկաներ են ապրել: Իհարկե, այդ ձորերը նրանց համար առուներ են եղել: Շինականին քարափի գլխի հովը դուր եկավ: Կալին կալսածը հեշտ կլիներ քամուն տալ: Ես ուրախ կլինեմ: Ամեն ինչ կկարգավորվի: Դու քաջ ես ու անձնվեր: Դու կարդարացնես մեր հույսերը: Մարդու արյունատար մազանոթների ընդհանուր երկարությունը հարյուր հագար կիլոմետրի է հասնում: Դա հասարակածից երկուսուկես անգամ երկար է:

Փողոցի ծայրը բաժանվում է նեղ ճանապարհների որոնք տանում են դեպի այգիները: Զրույցը լռում էր որ լսեն ջրերի ձայնը: Գուցե այդպիսին է եղել աշխարհը այն ժամանակ որ qարածուխի հսկա շերտեր են գոյացել և շերտերի վրա պահել վաղուց անհետացած բույսերի ու սողունների հետքեր: Վեր բարձրանալիս որսորդը զգաց որ մեկը հետևում է իրեն: Անունը Ծիրանի տափ է բայց ծիրանի ոչ մի ծառ չկա այնտեղ: ժամանակին հսկաներ են ապրել: Իհարկե, այդ ձորերը նրանց համար առուներ են եղել շինականերով ում քարափի գլխի հովը դուր եկավ: Կալին կալսածը հեշտ կլիներ քամուն տալ ու ես ուրախ կլինեմ: Ամեն ինչ կկարգավորվի որովհետև դու քաջ ես ու անձնվեր: Դու կարդարացնես մեր հույսերը բայց մարդու արյունատար մազանոթների ընդհանուր երկարությունը հարյուր հագար կիլոմետրի է հասնում: Դա հասարակածից երկուսուկես անգամ երկար է:

1.Տրված նախադասության հիման վրա հորինի՛ր երկու պատմություն, որոնցից մեկում միտքն ողղակի հասկացվի, մյուսում `փոխաբերաբար:

Լեզուն չլիներ` ագռավներն աչքերը կհանեին:

Եթե դու քո մոտ լեզուն չլիներ՝ ագռավներն աչքերտ կհանեին։

2.Ըստ տրված հետևության` տեսած, լսած կամ կարդացած մի պատմություն պատմի՛ր:

Ամեն ինչ իր ժամանակին է գեղեցիկ:

Ամեն ինչ իր ժամանակին է գեղեցիկ: Պատկերացրեք, որ ունեք գործընկեր կամ ընկեր, և ձեր շփման ընթացքում ամեն ինչ լավ է ընթանում։ Դուք կարծում եք, որ նա ձեր կյանքի լավագույն մարդն է։ Սակայն ժամանակի ընթացքում հասկանում ես, որ նա ամենահաճելի մարդը չէ։ Դա հաճախ է պատահում, քանի որ հաղորդակցության սկզբում մենք իդեալականացնում ենք կարևոր մարդկանց: Մենք կույր ենք։
Բնականաբար, ձեր ընկերներից կամ գործընկերներից ոչ բոլորն են վատ մարդիկ: Եթե ​​այսպես մտածենք, ընդհանրապես մտերիմ մարդիկ չենք ունենա։ Բայց դա չի նշանակում, որ մենք պետք է իդեալականացնենք բոլոր մեզ մոտիկ մարդկանց։

2.Տրված բառերի մեջ ի՞նչ հնչյունափոխություն կա:
գլխարկ, գունավոր, բռնապետ, կրկնել, ձնհալ, ծննդյան, թռչնակերպ, ձվաձև:

3.Ընդգծի՛ր նախադասությունների ենթականերն ու ստորոգյալները և կետադրի՛ր։

Օրը վերջանում էր և արեգակն արդեն թեքվում էր դեպի իր մուտքը: Մի փոքր տոթ օդին խառնվել էր մեղմ հովիկը և զբոսնելը հաճելի էր դարձել: Հանգստյան օր էր ծովափին շատ մարդիկ կային: Բոլորն անհանգիստ էին և հայացքներն ուղղել էին ծովում ինչ-որ կետի: Ոչ ոք չէր ուզում բան ասել և չէր էլ ուզում լսել ինչ- որ բան: Միայն բարձրախոսն էր անտարբեր ընդհանուր հուզմունքին և բարեխղճորեն իր գործն էր անում զբաղեցնում էր հանգստացող հասարակությանը: Հաղորդավարը միապաղաղ ձայնով ինչ-որ բան էր կարդում և այդ ձայնը մատնում էր ձանձրույթն ու հոգնածությունը: Մակույկավարների տնակում անվերջ զնգում էր հեռախոսը և ոչ մեկը չէր մոտենում, որ խոսեր կամ գոնե անջատեր այն:

5․ Ընդգծի’ր նախադասության գլխավոր անդամները՝ ենթական և ստորոգյալը։
Առանձնացրու պարզ և բարդ նախադասությունները․

Երեխան, վախենալով շնից, մտավ մոտակա տունը։
Այդ տունը վաղուց, շա՜տ վաղուց է կանգնած անտառի մեջ, և ես նրան հիշում եմ դեռ մանկությունից։
Փոշոտ խճուղին, ինչպես մի գորշ ժապավեն, օձապտույտ ոլորումներով, իմ ծննդավայրից վազում է դեպի Սևան։
Ծառերի միապաղաղ կանչի մեջ այդ սպիտակ շենքր անցորդներին թվում է ինչ–որ խորհրդավոր բան, իսկ աղոթասեր օտարականին թվում է մատուռ կամ վանք։
Դու գնացիր, և ես մոռացա քեզ։
Այդ սպիտակ տունը, որ գոռոզ կերպով բազմել է անտառի գլխին, հանրակացարանն է:

Ենթականները՝ երեխան, շնից, տուն, անտառ, մանկություն, խճուղ, ժապավեն, օձապտույտ, ծննդավայր, Սևան, ծառ, կանչ, շենք, անցորդ, խորհուրդ, բան, օտարական, մատուռ, գոռոզ, գլուխ։

Ստորոգյալ՝ վախենալով, մտավ, մոտակա, վաղուց, կանգնած, հիշում, մանկություն, փոշոտ, խղճուղին, գորշ, օձապտույտ, ոլորումներով, վազել, միապաղաղ, կանչ, սպիտակ, խորհրդավոր, աղոթասեր, գնացիր, մոռացա, գոռոզ

1.Ներկայացրո՜ւ վերջերս լսածդ ամենահետաքրքիր լուրերից մեկը՝« Իսկ դու գիտե՞ս,որ․․․»խորագրով և պատկերավոր ներկայացրո՜ւ տեսագրության միջոցով։Տեսանյութը տեղադրի՜ր գլոգումդ։

Թվականները կազմությամբ լինում են պարզ և բաղադրյալ: Բաղադրյալ թվականներն ունեն կցական կամ հարադիր գրություն: Կցական են տասնմեկից մինչև իննսունինը թվականները, հարադիր են հարյուր մեկից բարձր թվականները:

Թվականների տեսակներն են` քանակական (մեկ, երկու), կոտորակային (մեկ երկրորդ, երեք քառորդ), բաշխական (տասը-տասը, մեկական), դասական (երկրորդ, տասներորրդ):

2.Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Կալիֆոռնիացի քարասուն-ամյա մի մարդ (Պիտեր Նիկեյրսը) Միացյալ Նահանգները` Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան, ոտքով անցավ ինըսունինը օր տասնը երեք ժամ տասնը երեքին րոպեում, վեցին ժամով ավելի արագ, քան նույն տարածությունն անցած հայրենակիցը: Ճանապարհի երկարությունը չորս հազար ինըհարյուր չորս կիլոմետր էր: Մեկ օրում անցնում էր միջին հաշվով հիցուն կիլոմետր:

3.Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն` դնելով պահանջված թվով:

Այդ լողացող գործարանը մեկ օրում կարող է մշակել երեսուն կապույտ կետ(կետ), ստանալ 600 տոննա (տոննա) ճարպ, որը համարժեք է 2400 հեկտար (հեկտար) տարածությամբ արևածաղկի դաշտից ստացվող յուղին: 1961 թվականին արդեն Ասիայում 600 (ռնգեղջյուր) (մնալ): Մի քանի ժամվա ընթացքում Արջակղզում 900 (ծովափիղ) (խփվել): Իրենց որսացած 900 (ծովափիղ) էլ (թողնել) տեղում ու տարել էին միայն ժանիքները: Երկրի վերջին հինգ (նախագահ) (հետևել) կենդանական ու բուսական աշխարհի վերականգնմանը: Ջրհեղեղի դատարկած վեց (գյուղ) արդեն վերաբնակիչներ են ապրում: Ժլատորեն (բաշխվել) թանկարժեք փոշու վերջին հիսուն (գրամ):

4.Նախադասությունները ձևափոխի՛ր այնպես, որ թվականները հոմանիշ ձևերով փոխարինվեն: Օրինակ`

Կողմերը վեցական մետը երկարություն ունեն: — Յուրաքանչյուր կողմը վեց մետր երկարություն ունի:

Ճանապարհի համարակալված հատվածներից հիսունհինգերորդն է քեզ հետաքրքրողը: -Ճանապարհի համար հիսունհինգ հատվածն է քեզ հետաքրքրողը: Գրքերից յուրաքանչյուրը երեք հարյուր էջ ունի: Նրանք այդ օրը երեսունական կիլոմետր անցել էին անապատով: Գյուղում, որտեղ ջրհորի կամ աղբյուրի ջուր են օգտագործում, ամեն մարդ օրական ծախսում է քսան լիտր ջուր: Ժամանակակից մեծ քաղաքներում բնակիչներն օրական մոտ չորս հարյուրական լիտր ջուր են ծախսում: Պայթուցիկները թաքցրել էին համար երեք տակառի մեջ: Հյուրանոցի վաթսուներորդ սենյակում մի լրագրող է ապրում, որը հետաքրքրվում է անցյալ տարվա հրդեհով: Քաղաքի 133-րդ դպրոցը նոր էր կառուցվել:

(ես չհասկացա այս խնդիրը)

5.Յուրաքանչյուր շարքից մեկական բաղադրիչ վերցնելով` բաղադրյալ դերանուններ կազմի՛ր:

Ա. Այս, այդ, այն, նույն, որ, քանի, ինչ, ոչ:

Բ. Ինչ, տեղ, պես, քան, պիսի, երորդ:

1. Այնպես — “այն” + “պես”
2. Նույնպես — “նույն” + “պես”
3. Որպես — “որ” + “պես”
4. Ինչպես — “ինչ” + “պես”
5. Որքան — “որ” + “քան”
6. Նույնքան — “նույն” + “քան”
7. Այնքան — “այն” + “քան”
8. Որպեսզի — “որ” + “պիսի”
9. Ինչպիսի — “ինչ” + “պիսի”
10. Քանիսը — “քանի” + “սը”

172.Տրված դերանուններով բառեր կազմի՛ր:

Ես, ինքը (իր կամ յուր), այս, նույն, այլ, ամեն:

Ես ինքս, Իրականում, Այստեղ, Նույնիսկ, Ալյումինե, Ամենայն

6.Տրված որոշյալ դերանուններով նախադասություններ կազմի՛ր:

Բոլոր, բոլորը, ամբողջ, ամբողջը, ամեն ինչ, յուրաքանչյուր, ամեն մի:

Բոլորին դպրոցից տարհանել են։
Բոլորն էլ գիտեին ճիշտը։
Ամբողջ(ամբողջը) տարին ես սպորտով էի պարապել։
Ամեն ինչի մեջ ելք կա, հավատա ինձ։
Յուրաքանչյուր մարդ յուրահատուկ է։
Ամեն մի քայլ, մոտեցնում է քեզ հաղթանակի։

1.Ընտրի՜ր վերնագրերից մեկը և գրի՜ր մտքերդ․

3.Ուրախ ճամփորդություն։

Ուրախ ճամփորդությունն ինձ համար նման է փոքրիկ փախուստի առօրյայից։ Պայուսակդ վերցնում ես, լսում սիրած երաժշտությունդ ու քայլում դեպի նոր արկածներ։ Ամեն ինչ՝ սկսած օդանավակայանից կամ ավտոբուսային կայարանից, վերջացրած նոր վայրերի բացահայտումով, մի տեսակ ուրախ լիցք է տալիս:

Ամեն անկյունում ինչ-որ նոր բան կա՝ հարմարավետ սրճարան, հետաքրքիր շենքեր կամ մարդկանց զրույցներ, որոնք կարող են քեզ ուղղակի ժպտացնել։ Երբ ճամփորդում ես՝ կապ չունի, թե ուր, կարևորը պահի վայելքն է ու անսպասելիությունը։ Միգուցե նոր ընկեր կգտնես կամ կճաշակես ուտեստ, որը երբեք չես մոռանա։

Ճամփորդությունը միշտ ունի այդքան պարզ ու հաճելի էմոցիաները, երբ ամեն նոր կանգառ մի նոր փոքրիկ երջանկություն է։

2. Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերի եզակի կամ հոգնակի ձևերով՝դրանց հետ համաձայնեցնելով ընդգծված բայերը:

Խոնավ, ծովի բույրով հագեցած օդը վանել խառնիխուռն մտքերը:(օդ) Լույսն ու ջերմություն մարդիկ արևից են ստանում: (ջերմություն) Երեկոյան բոլոր հիվանդների ջերմությունը բարձրանար: (ջերմություն) փոշին ծածկել ամբողջ քադաքր: (փոշի) Հիմա լվացքը տարբեր փոշի են անում: (փոշի) Եթե սննդի հարցը լուծվի, կարելի է այստեղ մի երկուշաբաթ ապրել: (սնունդ)

3.Տրված հավաքական գոյականներից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր դրանք դնելով եզակի և հոգնակի թվերով:

Ամբոխ, ոհմակ, անտառ, դասարան:

Ամբոխ է հավաքվում դուրսը, եկիր նայենք ինչ է կատարվում։
Ամբոխներ են հավաքվում հանրահավաքի համար։

Ոհմակը նշանակում է գայլերի խումբ։

Երբեմն երկու ոհմակներ կարող են իրար դեմ կրվել։

Ես սիրում եմ երբեմն ելնել անտառ թարմ օդ շնչելու համար։

Բավականին շատ անտառներ այս մի քանի տարվա ընթացքում կտրվել են։

Գոյականի հոլովումը

4.Բացատրի´ր, թե ինչի՛ հիման վրա են խմբավորված գոյականները:

Ա. Երեխա, կատակ, ընկեր, դաշտ, այգի, ուղղություն: Բ. Երեխայի(ն), կատակից, ընկերոջ(ը), դաշտով, այգում, ուղղությամբ:

Ա. Երեխա, կատակ, ընկեր, դաշտ, այգի, ուղղություն
Սրանք գոյականների ուղղական հոլովն են (առանց փոփոխության ձև):

Բ. Երեխայի(ն), կատակից, ընկերոջ(ը), դաշտով, այգում, ուղղությամբ
Սրանք նույն գոյականների տարբեր հոլովաձևերն են՝

• Երեխայի(ն) – սեռական/տրական,
• Կատակից – հարակատար,
• Ընկերոջ(ը) – սեռական,
• Դաշտով – գործիական,
• Այգում – գտնության,
• Ուղղությամբ – սեռական (ուղղություն):

5.Տրված բառերի տրական հոլովը կազմի՛ր, ընդգծի՛ր վերջավորությունները և բացատրի´ր Ա և Բ խմբերի բառերի տրական հոլովաձևերի տարբերությունը:

Ա Պատուհան, մարդ, գարուն, գիշեր, կին:

Պատուհանի, մարդու, գարնանը, գիշերվանը, կնոչը

Բ. Տուն, շուն, գեղեցկություն, հայր, մայր, եղբայր:

Տան, շան, գեղեցկության, հայրի, մայրի, եղբայրի

Տարբերությունները.

1. Ա խումբում, շատ բառեր ունեն ավելացված վերջավորություններ, օրինակ՝ «-նին», «-վան», «-ճը», որոնք հաճախ են հանդիպում այսպիսի բառերի համար։ Նման բառերը հաճախ վերադասվում են ըստ խոնարհման տիպի։ Օրինակ՝ «գարուն» ու «գիշեր» բառերը տրականում ստանում են լրացուցիչ հնչյուններ՝ ընդգծելու ժամանակ կամ պատկանելիություն:
2. Բ խմբում, հիմնականում վերջավորությունը «-ի» է կամ «-յան», որը բնորոշ է տրական հոլովին։ Սրանք հաճախ ավելի պարզ են և չունեն լրացուցիչ հնչյուններ, որոնցով տարբերակվում են Ա խմբի նման։

1․որէղեն, վայրեշ, վերել ոսկեզնոց, բարոխուրություն, բացոթյա, բերրի, նշխարկ, անապազօրյա:, մեղմօրոշ, մեղմորեն, Եվրոպա, անրաժեշտ, խոնար, եղբայր, անդրադառնալ, դյուրընկալների, աջ, աներևույթը, կիթառ, որյակալ,

1921-ին, երբ ես արդեն տասներեք տարեկան էի, Ֆրեզնոյի կենտրոնից մի օր տուն էի դառնում` թևիս տակ մի «Վիկտոր» գրամոֆոն ու մի ձայնասկավառակ: Հեծանվով էի: Ցրիչի իմ անվերջ երթուդարձերը այդ հեծանիվը կերպարանքից բոլորովին գցել էին, իսկ գրամոֆոնի բռնակը փչանալ սկսեց առաջին տպագրությունից շատ չանցած:  Իմ առաջին եվրոպական ուղևորության տարում` 1935-ին, գրամոֆոնը հանձնեցինք Փրկության բանակի ֆոնդին, բայց ձայնասկավառակը կա, մինչև օրս էլ պահպանում ու նրա նկատմամբ ամենաքնքուշ զգացումներ եմ տածում, որովհետև ամեն լսելով հիշում եմ, թե ինչ պատահեց, երբ տուն հասա խարխլված հեծանվով, նոր գրամոֆոնով ու մեկ հատիկ ձայնասկավառակով:
  Գրամոֆոնն ինձ վրա նստել էր ուղիղ 10 դոլար, ձայնասկավառակը` 78 սենթ, գրպանիս 4 դոլար 25 սենթի հետ դա իմ առաջին աշխատավարձն էր:
   Մայրս աշխատում էր Գուգենհեմի խանութում և գործից նոր էր եկել, ու դեմքից լավ երևում էր , որ խաղողն այդ օր բաժանել էին երկուհարյուրգրամանոց տուփիկների, իսկ դա հարյուրգրամանոց տուփիկների բաժանելը չէր, հարյուրգրամանոց տուփիկները երբեմն նույնիսկ օրը չորս դոլար էին բերում, իսկ երկուհարյուրգրամանոցները, ինչքան էլ ջանայիր` մեկուկես, ամենաշատը երկու դոլար հազիվ էին տալիս: Այդ ժամանակ դա փող էր, մանավանդ եթե հաշվի առնվեր, որ նույնիսկ այդքանից էինք զրկվում, քանի որ ինչպես Գուգենհեմի, այնպես էլ Ռոզենբերգի, Ինդերիգենի խանութներում ու ամենուր, որտեղ չոր մրգեր էին տեսակավորում, աշխատանքը ժամանակավոր էր, միրգը վերջանալու հետ աշխատանքն ու աշխատավարձն էլ էին վերջանում:
  Հրճվանքից շառագունած` գրամոֆոնը թևիս տակ տուն մտա ու դեմառդեմ ելա երկուհարյուրգրամանոցների ու սենթերի հոգսից տառապած մորս լուռ հայացքին: Նույնպես լուռ` գրամոֆոնը դրեցի հյուրասենյակի կլոր սեղանին` ստուգելու, թե ճանապարհին չի՞ վնասվել. չէր վնասվել, ամեն ինչ կարգին էր, երկու կողմից ռետինե սեղմիչներով ամրացված ձայնասկավառակը հանեցի լաթե ծրարից, նայեցի, շուռ տվի, նայեցի մյուս կողմը և հենց այդ ժամանակ նկատեցի, որ մայրիկն ուշադիր ինձ է հետևում: Իսկ երբ սկսեցի պտտել բռնակը, մայրիկը խիստ զուսպ, որը ինձ լավ հայտնի նրա խիստ անբավականության նշանն էր, սկսեց:
Սկսեց հայերեն.
  -Վիլլի, չէի՞ր ասի` դա ինչ է:
  -Սա գրամոֆոն է, գրամոֆոն են ասում:
  -Վիլլի, քեզ որտեղի՞ց այդ գրամոֆոնը:
  -Բրոդվեյի վրայի Շերման և Քլեյ խանութից:
  -Վիլլի, դա քեզ գործակատարնե՞րը նվիրեցին:
   — Ոչ, ես առա:
  — Ու ինչքա՞ն տվեցիր, որ առար, տղաս:
  -Տասը դոլար:
  -Մեր տան համար տասը դոլարը փող է, Վիլլի, թե՞  դու տասը դոլարը փողոցից գտար:
  -Ոչ,- ասացի ես,- գրամոֆոնի տասը դոլարն ու սկավառակի յոթանասունհինգ սենթը ես իմ աշխատավարձից տվեցի:
  -Իսկ տան վարձի, ուտելու ու հագնելու համար ինչքա՞ն բերեցիր, Վիլլի:
  -Մնացածը` չորս դոլար քսանհինգ սենթ: Ինձ տասնհինգ դոլար են վճարում:
  Սկավառակը պտտվում էր, և ես ուզում էի արդեն ասեղն իջեցնել, երբ հասկացա, որ ծլկելու ամենաճիշտ պահն է: Վայրկյան իսկ չկորցնելով` հետնամուտքից բակ դուրս թռա:  Վրան մետաղացանց քաշած դուռը իմ ետևից շրխկաց և երկրորդ անգամ շրխկաց մայրիկի հետևից: Տան շուրջը վազքով մի լրիվ պտույտից հետո ես ինձ համար նշեցի, որ նախ` երեկոն գեղեցիկ է ու խաղաղ, ապա` Լևոն Քեմալյանի հայրը, մի շատ հարգված պարոն, փողոցի մյուս մայթին, իրենց տան առաջ կանգնել, բերանը բաց մեզ է նայում: Բերանը, հիմա ասեմ, ինչու էր բաց. առաջին` նա հայոց երիցական եկեղեցու ավագն էր, երկրորդ` մեզ նման բիթլիսցի չէր, երրորդ` Սարոյան չէր և այդպիսի տեսարանների սովոր չէր:
  Մի բան հաստատ էր, որ հարգարժան Թագուհի Սարոյանն ու նրա որդին ամենևին էլ մաքուր օդ շնչելու ու մարզանքի չէին եկել, բայց թե ի՞նչ էր պատահել:
  Վազելիս ես սիրալիր, ինչպես վայել է հարևանին, պարոն Քեմալյանին ողջունեցի, հետո շքամուտքով սուրացի հյուրասենյակ, իջեցրի ասեղը և նույն թափով ընկա ճաշասենյակ, այստեղից լավ կերևար, թե ինչ տպավորություն է թողնելու նվագը մայրիկի վրա, իսկ անհրաժեշտության դեպքում կարելի էր դուրս թռչել հետնամուտք ու այնտեղից` դարձյալ բակ:
 Գրամոֆոնը սկսեց, և հենց նվագի հետ մայրիկը հյուրասենյակ ընկավ: Մի պահ նա կարծես շարունակում էր հետապնդումը, առանց նույնիսկ ուշք դարձնելու երաժշտությանը, բայց հանկարծ հետո կատարվեց այն, ինչը ինձ ստիպում է մինչև այսօր մասունքի պես պահել այդ ձայնասկավառակը:
  Մայրս կանգ առավ` ոչ այն է շունչը տեղը գցելու, ոչ այն է նվագը լսելու. մինչև հիմա էլ չգիտեմ` մայրիկն ինչու կանգ առավ: Մեղեդին ծորում էր, ես հասկացա, որ մայրիկը որոշել է ինձ հանգիստ թողնել, ուրեմն կամ վազելու ուժ չուներ և կամ տարվել էր նվագով: Քիչ հետո զգացի, որ մայրիկն ուշադիր լսում է: Ես տեսա, թե նրա նրա դեմքից ինչպես է հեռանում հետապնդման մոլուցքը, և ինչպես է նա խաղաղվում երաժշտությունից: Ծղոտե հյուսկեն բազկաթոռը, որ հայրիկից էր մնացել, մայրս մոտեցրեց սեղանին: Հայրս մահացել էր 1911-ին ու մեզ այդպիսի վեց բազկաթոռ էր թողել: Զայրույթն ու հոգնությունը թոթափվեց մայրիկից. Սուրբ գրքում այդ մասին հիշատակված է, թե զայրացած մի թագավորի համար քնար էին նվագում:
  Ես կանգնած էի հյուրասենյակի դռների մեջ: Երբ երաժշտությունը վերջացավ, մոտեցա սեղանին, բարձրացրի ասեղը և գրամոֆոնն անջատեցի:
  Առանց ինձ նայելու` մայրս խոսեց, այս անգամ անգլերեն,- օլ ռայթ, թող մնա մեր տանը,- իսկ հետո հայերեն կիսաձայն խնդրեց,- մի անգամ էլ միացրու:
  Ես գրամոֆոնն արագ լարեցի ու ասեղն իջեցրի սկավառակին: Մինչև վերջ լսելուց հետո մայրիկն ասաց.
  -Հիմա ինձ սովորեցրու` ինչպես է լինում:
  Ես սովորեցրի, և մայրիկը երրորդ անգամ ինքը միացրեց:
  Իրոք որ հրաշալի նվագ էր: Քիչ առաջ նա զայրացած էր աշխատավարձս անիմաստ, իր կարծիքով անպետք իրի վրա ծախսելու համար, բայց ահա լսեց ու սիրեց երաժշտությունը, լսեց ու հասկացավ, որ փողը ծախսված է ոչ թե անիմաստ, այլ նույնիսկ շատ իմաստուն ձևով:
  Ես նստեցի հյուրասենյակում  ու սկսեցի աչքի անցկացնել հայտագիրը, որ գրամոֆոնի հետ Շերման ու Քլեյ  խանութի վաճառողուհին էր տվել:
  Մայրիկը վեց անգամ լսեց ձայնասկավառակը, հետո հարցրեց.
  -Դու միայն մի՞ սկավառակ ես տուն բերել: 
  -Այո,-ասացի ես: — Բայց մյուս երեսին մի երգ  էլ կա:
  Ես մոտեցա գրամոֆոնին ու զգուշորեն շրջեցի սկավառակը:
  -Ասա, խնդրեմ, դա՞ ինչ երգ է,- հարցրեց անգլերեն:
  -Սա «Հնդկացի հյուրի երգն» է, դեռ ես էլ չգիտեմ, խանութում միայն առաջին մասն եմ լսել`« Չիո-չիո սան»:
  -Չիո-չիո սա՞ն: Ի՞նչ է նշանակում;
  -Երևի ոչինչ էլ չի նշանակում, ուղղակի այդպես է: Ուզու՞մ ես հիմա էլ «Հնդկացու երգը»  դնեմ:
  -Դիր,- ասաց:
  Տնեցիք վերադառնում, դրսից լսում էին երգի ձայներըՙ մտնում հյուրասենյակ ու տեսնում սեղանին դրված բոլորովին նոր գրամոֆոնը և նրա դեմ` ծղոտի բազկաթոռում մտասուզված մայրիկին:
  Ու ես հիմա ինչպե՞ս չգնահատեմ այդ ձայնասկավառակը, որ մորս միանգամից սիրել տվեց երգն ու երաժշտությունը և, կարծում եմ, մայրիկը հենց այդ օրվանից հասկացավ, որ իր որդին իզուր չի կյանքում որոշ բաներ փողից  ավելի  կարևոր համարում, առավել կարևոր, քան նույնիսկ  հացն ու ջուրը և տունն ու հագուստը:
  Մի շաբաթ անց, երբ բոլորս սեղանի շուրջը իրիկնահացի էինք, մայրիկն ասաց, որ ժամանակն է ընդհանուր փողերով գնել երկրորդ ձայնասկավառակը և ցանկացավ իմանալ, թե խանութում ուրիշ ինչ կա: Ես նրա համար կարդացի հայտագիրը, բայց մայրիկը երգերի անուններից ոչինչ չհասկացավ ու ինձ վստահեց. խնդրեց խանութ գնալ ու վերցնել որևէ հրաշալի բան: Հենց այդպես հայերեն էլ ասաց` որևէ հրաշալի բան, մի լավ բան: Մայրիկի հանձնարարությունը ես, իհարկե, կատարեցի ուրախությամբ:
  Հիմա` քառասուներկու տարի անց, լսում եմ այդ ձայնասկավառակը և ջանում հասկանալ, թե ինչ պատահեց  մայրիկին այն ժամանակ: Կարծում եմ` նրա սիրտը գերեցին ելևէջները, որ մայրիկին դիմեցին որպես հին ծանոթի, անսահման հարազատ մի մարդու:  Կլարնետի հնչյուններն ու բանջոյի ելևէջները ասես զրուցում էին ու հիշեցնում  անցյալը, անտրտունջ ընդունում ներկան, հույսեր կապում ապագայի հետ և մերթ մարում ու մերթ նոր ուժով թրթռում ճապոնուհու տխուր սիրո մասին, որին լքել էր ամերիկացի նավաստին, հոբոյը խոսում, ու սաքսոֆոնը տնքում էր թաքուն հուզմունքից…
  Սկավառակն այսպես էր կոչվում` «Ֆոքստրոտ Ջ. Պուչինիի մեղեդիներով, Յուգո Ֆրեյի մշակմամբ, կատարում է նվագախումբը Պոլ Ուայթմենի ղեկավարությամբ.18.7.7.7.- Ա»:
 Հետագայում, երբ տնեցիք զայրանում էին իմ հերթական անմիտ գնումի համար, մայրս միշտ իմ կողմն էր բռնում, մեղմորեն պաշտպանում ու արդարացնում  էր ինձ, մինչև համբերությունը հատնում ու ճչում էր.
  -Տղային հանգիստ թողեք, ձեզ համար նա առևտրական չի:

Հարցեր և առաջադրանքներ:
1.Ներկայացրու պատմվածքի հերոսին, բնութագրիր, նրան:

Ինձ թվում է, որ գլխավոր հերոսը Վիլյամ Սարոյանն է, քանի որ շատ դրվագներ համընկնում են։ Սկսած նրանից, որ նա ծնվել է Ամերիկայում և վերջացրած նրանով, թե որքան վատ սոցիալական պայմաններում էին ապրում այն ​​ժամանակ։ Նա այս պատմվածքում շատ աշխատասեր էր ու հնարամիտ։
2. Դու և՞ս կարծում ես, որ Վիլլին անիմաստորեն չէր ծախսել դրամը:
Իհարկե այո։ Չէ՞ որ նա կարողացել է այս կերպ ուրախացնել թե՛ իրեն, թե՛ մայրիկին։

3. «Տղային հանգիստ թողեք, ձեզ համար նա առևտրական չի»: Ի՞նչ էր հասկացել մայրը:

Որ Վիլյամ Սարոյանի գործն այժմ միայն վաճառող լինելը չէ։ Նա շատ ավելին է:
4. Հիշու՞մ եք այնպիսի մի երաժշտություն, որ կախարդիչ ազդեցություն թողած լինի ձեզ վրա:

Այո։ Շատ Մայքլ Ջեկսոնի երգերը իմ վրա այդպիսի ազդեցություն ունեն կամ Ջեկ Ստաուբերի երգերը։

1. Այստեղ, խաղուպար, աջուձախ, սարնիվեր բառերով և այս տեղ, խաղ ու պար, աջ ու ձախ, սարն ի վեր բառակապակցություններով կազմի՛ր նախադասություններ:
   • Այստեղ շատ լավ մթնոլորտ է։
   • -Այս դասը խաղուպար է, մի վախեցիր։
   • Խնդրում եմ, աջուձախ մի նայիր, կենտրոնացիր։
   • Ճանապարհորդը համառորեն բարձրանում էր սարն ի վեր։
   • Այս գործը, խաղ ու պար է, մի անհանգստացիր։

2..Նախադասությունները լրացրո՛ւ:

Միայն մեկ արմատով կազմված բառերը կոչվում են պարզ բառեր. Օրինակ` կրակ, հոդ, ջուր, օդ, արև, տուն.: Մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են ածանցավոր բառեր. օրինակ` կրակոտություն, հողեղեն, ածանցավոր, հրեղեն: Մեկից ավելի արմատներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ բառեր, օրինակ` ջրհոր, օդանցք, տանտեր:

Միայն մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են ածանցավոր բառեր, օրինակ` կրակմարիչ, անջրանցիկ, աստվածային:

3.Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով

ա) ուղիդ իմաստով, բ) որպես դարձվածք:

(Արտահայտություն չկա․․․)

Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով` ստացի՛ր նոր բաղադրյալ բառեր:

Ագեվազ (կենգուրու), կակղամորթ, մարտունակ, արճճապատ, մեծասքանչ, հողածին, փառամոլ, ատոմակայան:

Արագավազ, սևամորթ, կենսունակ, պատեպատ, հիասքանչ, ջրածին, եսամոլ, օդանավակայան

4.Գրաբարյան տեքստը փոխադրի՛ր աշխարհաբարի։

Ձմեռն էանց, անձրեւք անցին եւ գնացեալ մեկնեցան: Ծաղիկք երեւեցան յերկրի մերում, ժամանակ եհաս հատանելոյ, ձայն տատրակի լսելի եղեւ յերկրի մերում: Թզենի արձակեաց զբողբոջ իւր, որթք մեր ծաղկեալք ետուն զհոտս իւրեանց: Արի եկ, մերձաւոր իմ, գեղեցիկ իմ, աղաւնի իմ, եւ եկ դու: Երեւեցո ինձ զերեսս քո եւ լսելի արա ինձ զբարբառ. զի բարբառ քո քաղցր է, եւ տեսիլ քո գեղեցիկ:

Ձմեռը անցավ, անձրևները դադարեցին ու գնացին: Ծաղիկները երևացին մեր երկրում, բերքահավաքի ժամանակը հասավ, տատրակի ձայնը լսելի դարձավ մեր երկրում: Թզենին բացեց իր բողբոջները, մեր որթերը ծաղկել են ու տալիս են իրենց բույրը: Արի, սիրելի՛ս, գեղեցի՛կս, աղավնյակս, արի՛: Ցույց տուր ինձ քո դեմքը, և լսելի դարձրու քո խոսքը, որովհետև քո խոսքը քաղցր է, և քո տեսքը՝ գեղեցիկ: